Khai mạc triển lãm “Cầu Long Biên-Chứng nhân lịch sử”
(PNTĐ) - Ngày 14/12, Trung tâm Lưu trữ quốc gia I tổ chức khai mạc triển lãm “Cầu Long Biên-Chứng nhân lịch sử” qua tài liệu lưu trữ của Việt Nam và Lưu trữ quốc gia Hải ngoại Pháp (ANOM).
Trung tâm Lưu trữ quốc gia I và Viện Viễn đông Bác cổ Pháp tại Hà Nội đã có mối quan hệ hợp tác lâu dài trong nhiều hoạt động nghiên cứu và xuất bản. Đặc biệt, năm 2022, nhân dịp 120 năm kỉ niệm ngày khánh thành cầu Long Biên (1902-2022) và hướng tới kỉ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam và Pháp (1973-2023), hai cơ quan đã phối hợp tổ chức cuộc triển lãm “Cầu Long Biên - Chứng nhân lịch sử” qua tài liệu lưu trữ. Đây là cuộc triển lãm phối hợp lần đầu tiên giữa hai cơ quan và có sự tham gia cung cấp tài liệu của Trung tâm Lưu trữ quốc gia I và Lưu trữ quốc gia Hải ngoại Pháp (ANOM).
Việt Nam và Pháp có lịch sử quan hệ bang giao từ rất sớm. Hơn thế, hai quốc gia còn có những ký ức chung trong lịch sử. Gần 50 năm kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam và Pháp (1973-2023), quan hệ hợp tác giữa hai nước ngày càng phát triển, toàn diện, phong phú và hiệu quả trên tất cả các lĩnh vực.
Triển lãm “Cầu Long Biên – Chứng nhân lịch sử” là minh chứng khẳng định mối quan hệ hợp tác tốt đẹp, đặc biệt trong lĩnh vực lưu trữ và nghiên cứu lịch sử giữa hai quốc gia.
Bắt đầu từ một ý tưởng "điên rồ" khi xây dựng cây cầu thép bắc qua sông Hồng, bởi sông Hồng quá lớn, lại nổi tiếng lũ lụt thất thường. Tuy nhiên, Hà Nội cần cây cầu này để duy trì vị thế và các hoạt động thương mại của thành phố. Do đó, một cuộc tuyển chọn nhà thầu đã được tiến hành năm 1897, ngay sau khi Toàn quyền Doumer đến Hà Nội. Công ty Daydé et Pillé đã được lựa chọn và sử dụng kỹ thuật dầm hẫng để xây dựng cầu. Cầu Long Biên có tổng cộng 19 nhịp với 20 trụ xây ở độ sâu hơn 30m dưới mực nước thấp nhất.
Tổng chiều cao cây cầu là 61 m. Cây cầu có 2 nhịp 2 đầu dài 78,7m và 9 nhịp dài 75m, xen kẽ với 8 nhịp dài 106,2 m. Các kết cấu quan trọng nhất, dầm thép và bu lông được chuyển từ Pháp sang và sau đó được công nhân Việt Nam lắp ráp tại chỗ khi thi công. Cây cầu tiến từng chút một qua sông và khi kết thúc dài 1.682m. Đáng chú ý, cầu được xây móng bằng kỹ thuật đào móng ở độ sâu 30m với phương pháp do kỹ sư Jacques Triger sáng chế ra. Được biết đây cũng là phương pháp được sử dụng để làm móng cho cầu Brooklyn ở New York và tháp Eiffel ở Paris.
Cầu Long Biên tính đến nay đã tròn 120 tuổi. Việc xây dựng cây cầu gắn với các mục đích chính trị và kinh tế hay những trận bom đạn dội xuống cây cầu trong quá khứ đến nay đã trở thành những câu chuyện lịch sử. Ngày nay, bên cạnh chức năng phục vụ giao thông, cầu Long Biên được coi là một trong những biểu tượng của Hà Nội. Đó có thể là thiên đường của những đứa trẻ sống bên cầu, là nơi hò hẹn của biết bao đôi trai gái, hay đơn giản là nơi lý tưởng để người ta ngắm cảnh sông Hồng, mỗi mùa mỗi khác. Đặc biệt, cây cầu "vắt" qua 3 thế kỉ này đã trở thành nhân chứng lịch sử của Thủ đô Hà Nội nói riêng và của Việt Nam nói chung.
Triển lãm giới thiệu tới đông đảo công chúng hơn 100 bản vẽ, tài liệu lưu trữ và hình ảnh về cây cầu từ năm 1898 đến năm 1975, trong đó rất nhiều tài liệu lần đầu tiên được công bố rộng rãi. Triển lãm được tô điểm thêm bằng các bức tranh, ảnh và hiện vật của các nhiếp ảnh gia, các cá nhân trong và ngoài nước, góp phần vẽ lên một bức tranh đa sắc về cây cho đến ngày nay.
Với bố cục theo dòng thời gian được chia thành 3 phần, triển lãm tập trung giới thiệu tài liệu và hình ảnh về việc xây dựng, mở rộng, sửa chữa và đời sống bên cây cầu cũng như kí ức về cây cầu trong suốt chiều dài lịch sử.
Phát biểu tại lễ khai mạc, Đại sứ Pháp tại Việt Nam Nicolas Warnery cho hay Việt Nam và Pháp có lịch sử quan hệ bang giao từ rất sớm. Hơn thế, hai quốc gia còn có những ký ức chung trong lịch sử. Do đó, việc hợp tác, chia sẻ tài liệu lưu trữ thông qua cuộc triển lãm này là minh chứng khẳng định mối quan hệ hợp tốt đẹp, đặc biệt trong lĩnh vực lưu trữ và nghiên cứu lịch sử giữa hai quốc gia.
Triển lãm không chỉ được kỳ vọng sẽ cung cấp cho các cơ quan quản lý di sản, người nghiên cứu và đông đảo công chúng những tài liệu có giá trị về cây cầu Long Biên mà còn tạo nên không gian khám phá di sản kí ức cho xã hội. Bên cạnh đó, triển lãm cũng sẽ góp phần thắt chặt hơn nữa mối quan hệ hợp tác hữu nghị giữa hai nước Việt Nam và Pháp ngày càng phát triển bền vững.
Triển lãm mở cửa tự do từ ngày 14/12/2022 đến 15/6/2023.
