Sách Tết cho thiếu nhi: Giữ hương xuân trong ký ức tuổi thơ

Xuân Bính Ngọ 2026, dòng sách Tết dành cho thiếu nhi tiếp tục được làm mới cả về nội dung lẫn hình thức, phản ánh nỗ lực đưa phong tục truyền thống đến gần trẻ em trong nhịp sống hiện đại.

Một trong những hướng tiếp cận nổi bật là sách tranh Tết tương tác dành cho lứa tuổi mầm non. Hai cuốn "Gói bánh chưng nào!" và "Bày mứt Tết nào!" được thiết kế cho trẻ từ 2 tuổi, sử dụng chất liệu carton cứng, bo góc an toàn. Không chỉ là sách để đọc, mỗi trang còn là một trò chơi: bé có thể lật, ghép, kết hợp các loại lá, gạo nếp, nhân bánh hay các loại mứt để “tự tay” chuẩn bị Tết. Thông qua thao tác đơn giản, trẻ dần làm quen với những hình ảnh quen thuộc của ngày xuân, đồng thời tích lũy vốn từ vựng về món ăn Tết ba miền. Tết trong những cuốn sách này không mang tính kể lể, mà được cảm nhận bằng trải nghiệm, bằng sự “bận rộn” hồn nhiên của đôi tay nhỏ.

Nếu sách tương tác giúp trẻ “chạm” vào Tết, thì bộ sách tranh Tết tuổi thơ lại mở ra một hành trình rộng hơn: đưa bạn đọc nhí “đi ăn Tết” trên khắp dải đất hình chữ S. Với năm tựa sách đã ra mắt gồm: "Tết ở thị trấn biển", "Tết ngoài đảo xa", "Tết ở cù lao xanh", "Tết ở Chợ Lớn" và "Bà ngoại trên mây", bộ sách tái hiện những sắc thái Tết rất khác nhau của từng vùng miền. Đó là cái Tết ở đảo Song Tử Tây (Trường Sa) với bánh chưng gói bằng lá bàng vuông và lễ chào cờ sáng mùng Một giữa biển trời. Đó là Tết miền Trung rộn ràng bài chòi, Tết miền Tây Nam Bộ với bánh Tét chữ Phúc – Lộc – Thọ và trái dưa hấu dán giấy đỏ, hay Tết ở Chợ Lớn đậm màu sắc văn hóa người Hoa với “tiệc cuối Nha” và nghi thức cúng khai niên. Điểm chung của bộ sách là giọng văn trong trẻo, hình ảnh ấm áp, cùng thông điệp nhẹ nhàng: dù ở đâu, Tết vẫn là thời khắc sum vầy và yêu thương.

Ở một mảng khác, "Nhâm nhi Tết Bính Ngọ" lại chọn cách gom góp nhiều hình thức sáng tạo trong một tuyển tập. Cuốn sách giới thiệu 21 tác phẩm thơ, văn, nhạc, họa xoay quanh chủ đề xuân và Tết, dẫn dắt bạn đọc theo bước chân của linh vật Ngựa – biểu tượng của năm mới. Không khí Tết hiện lên vừa truyền thống vừa hiện đại, từ những phong tục xưa đến góc nhìn trẻ trung của các cây bút mới. Việc đan xen truyện tranh ngộ nghĩnh và những chi tiết “bí mật” đi kèm khiến cuốn sách giống như một khay mứt nhiều vị: mỗi trang là một trải nghiệm khác nhau, gợi mở trí tưởng tượng của trẻ.

Bên cạnh đó, dòng truyện kể cũng tìm cách làm mới chất liệu quen thuộc. Tập truyện “cổ Tết” hiện đại của tác giả Trần Tuyết Mai là một thử nghiệm đáng chú ý. Lấy cảm hứng từ truyện cổ tích nhưng đặt trong bối cảnh Tết, các câu chuyện kể về phong tục dân gian bằng ngôn ngữ hiện đại, gần gũi với trẻ em thời công nghệ. Tết trong những trang sách này không chỉ xuất hiện ở mâm cỗ hay nghi lễ, mà còn len lỏi vào giấc ngủ trưa, lúc dọn nhà hay trong những khoảnh khắc rất đời thường. Cách “chơi chữ” giữa “cổ Tết” và “cổ tích” cũng phần nào cho thấy mong muốn làm sống lại truyền thống trong nhịp sống mới.

Không chỉ dành riêng cho trẻ nhỏ, một số cuốn sách Tết còn mở rộng đối tượng độc giả.

"Tết và Mẹ" của Nguyễn Dương Quỳnh là câu chuyện mang màu sắc hồi tưởng, khi nhân vật chính “xuyên không” trở về chính mình năm bảy tuổi. Qua đó, không khí Tết ở một thị trấn nhỏ Nam Trung Bộ hiện lên giản dị: trẻ con háo hức, người lớn tất bật, ngày cuối năm vừa lo toan vừa mong chờ. Cuốn sách không chỉ kể về Tết, mà còn gợi nhắc người đọc – dù là trẻ em hay người lớn – về gia đình, ký ức và những yêu thương đôi khi bị lãng quên.

Nhìn tổng thể, các ấn phẩm sách Tết cho thiếu nhi dịp Xuân Bính Ngọ 2026 cho thấy một xu hướng rõ rệt: Tết không còn được truyền đạt bằng những lời giảng giải khô cứng, mà bằng trải nghiệm, câu chuyện và cảm xúc. Sách trở thành cầu nối giúp trẻ hiểu rằng Tết không chỉ là kỳ nghỉ dài hay quà bánh, mà là một không gian văn hóa giàu ký ức, đa dạng và sống động. Khi những trang sách khép lại, hương Tết vẫn còn đó - lặng lẽ theo các em lớn lên, trở thành một phần ký ức tuổi thơ khó phai.