Đưa khoa học công nghệ vào từng sản phẩm chăm sóc sức khỏe
(PNTĐ) - Trong bối cảnh khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được xác định là động lực trung tâm của tăng trưởng kinh tế, việc hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp khoa học và công nghệ đang trở thành yêu cầu cấp thiết.
Tại Hội thảo “Cơ hội và chính sách hỗ trợ doanh nghiệp khoa học và công nghệ” do Hội Tự động hóa Việt Nam (VAA) tổ chức vào chiều 27/1, câu chuyện của VGreen - khởi nguồn từ sản xuất kombucha và từng bước hình thành hệ sinh thái sản phẩm chăm sóc sức khỏe Medifood dựa trên nền tảng nghiên cứu khoa học, được chia sẻ như một trường hợp cụ thể để nhìn lại vai trò của khoa học trong phát triển sản phẩm và đánh giá hiệu quả chính sách từ thực tiễn triển khai.
Phát biểu tại hội thảo, Tiến sĩ Nguyễn Quân - nguyên Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, Chủ tịch Hội Tự động hóa Việt Nam khẳng định vai trò nòng cốt của doanh nghiệp khoa học - công nghệ trong nền kinh tế số. Theo Tiến sĩ Nguyễn Quân, với quyết tâm chính trị cao, “bộ tứ chính sách trụ cột” mà trọng tâm là Nghị quyết 57 đã tạo bước đột phá trong tư duy phát triển, coi khoa học, công nghệ, công nghiệp và đổi mới sáng tạo là động lực then chốt. Đây cũng là nền tảng để xây dựng các chính sách đặc thù, đưa doanh nghiệp khoa học - công nghệ trở thành lực lượng dẫn dắt quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng.
Phân tích cụ thể hơn, Tiến sĩ Phạm Thế Dũng - đại diện Hội Tự động hóa Việt Nam cho biết: Các chính sách hỗ trợ hiện nay tập trung vào nhiều nhóm nội dung, từ nâng cao năng lực khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; hỗ trợ tài chính cho hoạt động nghiên cứu, phát triển; chuyển giao và làm chủ công nghệ; đến gia tăng sở hữu trí tuệ và hướng dẫn doanh nghiệp tham gia các chương trình khoa học, công nghệ theo từng loại hình.
Tuy nhiên, để chính sách đi vào cuộc sống, bản thân doanh nghiệp cũng cần chủ động đổi mới, đồng thời Nhà nước cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế và thúc đẩy liên kết hệ sinh thái khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đặc biệt là mối liên kết “ba nhà”: Nhà nước - nhà khoa học - doanh nghiệp.
Chia sẻ tham luận tại hội thảo, bà Trần Thanh Việt - Giám đốc điều hành VGreen, nhấn mạnh vai trò của nền tảng khoa học trong việc tạo dựng niềm tin với thị trường và mở ra dư địa phát triển dài hạn cho doanh nghiệp. Khởi nguồn từ sản xuất kombucha - thức uống lên men từ trà Thái Nguyên, VGreen không lựa chọn con đường mở rộng nhanh theo xu hướng thị trường, mà kiên trì theo đuổi hướng tiếp cận khoa học bài bản, bắt đầu từ những công đoạn nhỏ nhất của quy trình sản xuất.
Theo bà Trần Thanh Việt, để một sản phẩm thực sự có lợi cho sức khỏe, doanh nghiệp cần hiểu rõ bản chất khoa học của nó, từ vi sinh, giá trị dinh dưỡng đến tác động lâu dài đối với người sử dụng. Từ những mẻ lên men ban đầu, VGreen từng bước chuẩn hóa quy trình, kiểm soát chủng vi sinh, theo dõi chặt chẽ các thông số kỹ thuật và tích lũy dữ liệu qua từng chu kỳ sản xuất. Chính quá trình “làm thật, làm chậm” này đã giúp doanh nghiệp hình thành năng lực nghiên cứu, phát triển, đáp ứng các tiêu chí để trở thành doanh nghiệp khoa học và công nghệ.
Tuy vậy, từ thực tiễn hoạt động, bà Trần Thanh Việt cũng thẳng thắn chỉ ra những rào cản mà doanh nghiệp đang đối mặt, đặc biệt là khó khăn trong tiếp cận nguồn lực cho R&D, hoàn thiện hồ sơ khoa học chuyên sâu và chuyển hóa các chính sách hỗ trợ thành cơ chế vận hành cụ thể. Bên cạnh đó là hạn chế về nhân lực khoa học, công nghệ, năng lực hấp thụ và triển khai công nghệ, cũng như các yêu cầu ngày càng cao về quản trị chất lượng và tiêu chuẩn kỹ thuật.
Từ góc nhìn doanh nghiệp, bà Việt cho rằng khoa học, công nghệ cần được đặt ở vị trí trung tâm trong toàn bộ quá trình triển khai các dự án đầu tư, từ khâu tư vấn, thẩm định đến tổ chức thực hiện. Việc xem xét dự án trong bối cảnh ứng dụng khoa học, công nghệ và nâng cấp trình độ công nghệ không chỉ giúp nâng cao hiệu quả đầu tư, mà còn tạo nền tảng cho đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.
Trong mạch thảo luận chung, các chuyên gia thống nhất rằng Việt Nam cần sớm hoàn thiện khung pháp lý và cơ chế khuyến khích đầu tư cho R&D theo hướng minh bạch, linh hoạt, đồng thời nâng cao hiệu quả liên kết giữa Nhà nước, cơ sở nghiên cứu, đào tạo và doanh nghiệp.
Việc giới thiệu hệ sinh thái Medifood VGreen tại hội thảo, với các sản phẩm chính gồm: Kombucha thuần thực vật, giấm táo kombucha và men gừng kombucha... được nhìn nhận như một ví dụ thực tiễn sinh động về cách doanh nghiệp khoa học - công nghệ hình thành từ nhu cầu đời sống, yêu cầu làm chủ công nghệ và bài toán đưa kết quả nghiên cứu ra thị trường.
Các sản phẩm này được phát triển trên nền tảng khoa học vi sinh và dinh dưỡng, tập trung vào việc kiểm soát chủng vi sinh, chuẩn hóa quy trình lên men và theo dõi các chỉ số kỹ thuật trong suốt quá trình sản xuất, hướng tới mục tiêu chăm sóc sức khỏe chủ động. Với doanh nghiệp, đây không chỉ là câu chuyện sản xuất thực phẩm, mà là nỗ lực đưa khoa học đến gần hơn với đời sống thường ngày của mỗi gia đình.
Trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân và xác định khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo là động lực tăng trưởng bền vững, những mô hình như VGreen đang góp thêm dữ liệu thực tiễn quan trọng, phục vụ quá trình hoàn thiện chính sách và xây dựng hệ sinh thái doanh nghiệp khoa học - công nghệ trong thời gian tới.
