Mùa lạnh, cảnh giác nguy cơ mắc viêm phổi ở người cao tuổi
(PNTĐ) - Mỗi khi thời tiết chuyển lạnh, các bệnh viện lại ghi nhận nhiều trường hợp người cao tuổi nhập viện do viêm phổi và các bệnh lý hô hấp nặng. Câu chuyện của cụ P.T.M (90 tuổi, Hà Nội) là một ví dụ điển hình.
Sau khi tắm nước ấm vào buổi chiều tối và bị trượt ngã trong nhà vệ sinh, cụ bắt đầu xuất hiện triệu chứng mệt lả, khó thở, ho húng hắng, ăn uống kém. Sáng hôm sau, người thân phát hiện cụ khó thở nhiều nên lập tức đưa đi cấp cứu. Tại bệnh viện, các bác sĩ xác định cụ bị viêm phổi nặng, phải điều trị tích cực và theo dõi sát sao.
Tương tự, cụ N.T.L (94 tuổi, Hà Nội) cũng nhập viện trong tình trạng sốt cao 39°C, ho nhiều, đờm đặc và khó thở. Cụ có tiền sử tai biến mạch máu não, yếu nửa người, gãy cổ xương đùi và đã nằm liệt giường hơn hai năm. Dù được uống thuốc hạ sốt tại nhà, tình trạng không cải thiện.
Khi vào viện, chỉ số SpO₂ của cụ giảm còn 85%, phổi viêm nặng và có tràn dịch màng phổi hai bên. Các bác sĩ phải điều trị bằng kháng sinh phổ rộng, thuốc giãn phế quản, hỗ trợ hô hấp bằng oxy lưu lượng cao và hút đờm tích cực để làm sạch đường thở, giảm nguy cơ suy hô hấp.
Theo TS.BS Vũ Minh Điền - Phó Trưởng khoa Nội Tổng hợp, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, người cao tuổi là nhóm dễ bị ảnh hưởng khi thời tiết lạnh do hệ miễn dịch suy giảm và khả năng điều hòa thân nhiệt kém. “Người già có các cơ quan đã lão hóa, dễ bị tác động bởi thay đổi nhiệt độ. Chỉ cần tắm muộn, gặp gió lạnh hoặc thay đổi nhiệt độ đột ngột cũng có thể khiến bệnh bùng phát” - TS Điền cho biết.
Mùa lạnh được xem là “kẻ thù” của sức khỏe người cao tuổi. Đây là thời điểm nhiều bệnh lý dễ tái phát hoặc trở nặng, trong đó viêm phổi là nguyên nhân hàng đầu gây nhập viện và tử vong. Không khí lạnh và khô làm niêm mạc đường hô hấp bị kích thích, phản xạ ho yếu, đờm khó khạc, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển.
Ngoài viêm phổi, thời tiết lạnh còn làm gia tăng các bệnh tim mạch như tăng huyết áp, nhồi máu cơ tim, đột quỵ, do mạch máu co lại khiến huyết áp tăng và tim phải làm việc nhiều hơn. Người mắc bệnh nền như xơ vữa động mạch hoặc đái tháo đường càng dễ gặp biến chứng.
Các bệnh xương khớp cũng thường trầm trọng hơn khi trời lạnh, do máu lưu thông kém khiến khớp cứng, đau nhức, dễ chuột rút và co cứng cơ. Bên cạnh đó, không ít người cao tuổi gặp tai nạn sinh hoạt như trượt ngã trong nhà tắm, hạ thân nhiệt hoặc ngộ độc khí than khi sưởi không đúng cách.
TS. Điền nhấn mạnh, để bảo vệ sức khỏe trong mùa lạnh, người cao tuổi cần được chăm sóc đặc biệt. Việc giữ ấm toàn thân, đặc biệt là bàn tay, bàn chân, cổ và ngực, đóng vai trò rất quan trọng. Không nên tắm muộn hoặc ra ngoài khi trời còn lạnh. Cần ăn uống đủ chất, bổ sung rau xanh, trái cây, uống nước ấm thường xuyên và duy trì vận động nhẹ trong nhà để tăng lưu thông máu. Người cao tuổi cũng nên tiêm phòng cúm, phế cầu theo khuyến cáo, theo dõi huyết áp, đường huyết thường xuyên và tuân thủ điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ.
“Khi xuất hiện các dấu hiệu như khó thở, ho kéo dài, sốt, mệt mỏi… cần đến cơ sở y tế thăm khám sớm, tuyệt đối không tự ý dùng thuốc vì bệnh ở người già có thể tiến triển nhanh và nặng hơn” - TS Điền khuyến cáo.
