Ngăn chặn vi phạm bản quyền tác phẩm báo chí

Theo luật sư Phan Vũ Tuấn, hình thức phổ biến của việc vi phạm tác quyền báo chí trong thời buổi công nghệ số hiện nay là tự ý lấy bài viết, hình ảnh của báo khác mà không xin phép, không trả thù lao, nhuận bút cho tác giả và chủ sở hữu tác phẩm; không dẫn nguồn hoặc chỉ ghi nguồn rất nhỏ dưới bài viết… Hậu quả của tình trạng vi phạm tác quyền trong lĩnh vực báo chí đó là tác giả, chủ sở hữu thật sự của tác phẩm bị thiệt hại về tinh thần và vật chất.

“Nguyên nhân của tình trạng vi phạm bản quyền báo chí nằm ở vấn đề ý thức tuân thủ pháp luật và sự thiếu quyết liệt của chính tác giả và chủ sở hữu tác phẩm. Cụ thể, một số tác giả còn có tâm lý nể nang, e ngại đối với đồng nghiệp sử dụng lại tác phẩm báo chí của mình mà không xin phép. Hiện nay, pháp luật Việt Nam về sở hữu trí tuệ và bản quyền đối với tác phẩm báo chí có rất đầy đủ và chặt chẽ. Chúng ta cũng có các quy định pháp lý để bảo vệ quyền tác giả đối với tác phẩm báo chí như: biện pháp tự bảo vệ, biện pháp hành chính, dân sự và nặng nhất là biện pháp hình sự”, Luật sư Phan Vũ Tuấn nói.

Để bảo vệ bản quyền cho một tác phẩm báo chí, luật sư Phan Vũ Tuấn cho biết: “Tác phẩm báo chí không khác gì là một đứa con tinh thần của tác giả. Nhà báo, phóng viên khi đã sinh ra đứa con tinh thần thì cũng cần có biện pháp tự bảo vệ chính đứa con của mình. Thứ hai, chúng ta cũng cần tăng chế tài xử phạt về hành chính đối với vi phạm bản quyền báo chí. Bởi hiện nay, chế tài xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi vi phạm tác quyền báo chí đang ở mức thấp nhất là 200.000 đồng/vụ và cao nhất chỉ 500 triệu đồng/vụ. Các chế tài về dân sự, hình sự cũng cần được thực hiện triệt để nhằm tăng tính răn đe cho cộng đồng, xã hội cao hơn”. 

Các tác phẩm của phóng viên Hữu Long đã sử dụng đóng dấu tác giả ảnh để tránh sao chép, xâm phạm bản quyền tác phẩm báo chí.(Ảnh: Hữu Long)

Trong khi đó, đại diện Hội Nhà báo TP Hồ Chí Minh cũng cho biết, ngoài việc tăng chế tài xử phạt, các tòa soạn báo, các nhà báo cũng phải tự giác nâng cao ý thức, trách nhiệm đối với chính tác phẩm báo chí mình tạo ra.

“Cụ thể, khi nhà báo, phóng viên phát hiện ra hành vi vi phạm tác quyền báo chí của mình thì các cơ quan báo chí, tác giả cần phải thực hiện ngay lập tức quyền tự bảo vệ. Đầu tiên là yêu cầu đối tượng vi phạm phải gỡ bỏ bài viết, hình ảnh vi phạm, có lời xin lỗi hoặc có bản cam kết không tái phạm… Nếu còn tái phạm thì tác giả, cơ quan báo chí có tác phẩm bị vi phạm có thể tiến hành các biện pháp hành chính, dân sự và hình sự để tự bảo vệ tác quyền đối với tác phẩm báo chí của mình. Nếu cơ quan báo chí, tác giả có thái độ kiên quyết, không nể nang trong quá trình xử lý thì tình trạng vi phạm tác quyền báo chí trong thời buổi công nghệ số sẽ giảm nhanh chóng”, đại diện Hội Nhà báo TP Hồ Chí Minh đề nghị.

HOÀNG TUYẾT/Báo Tin tức