Làm sao nông thôn là nơi mà chúng ta đáng sống, nơi đáng tìm đến và nơi chúng ta quay về

(PNTĐ) - “Tôi áp lực còn lớn hơn nữa, như đại biểu Quốc hội vừa phát biểu, mục tiêu cuối cùng của chương trình nông thôn mới của chúng ta có thể nói là chỉ tiêu này đạt được, chỉ tiêu kia không đạt được, nhưng quan trọng là làm sao nông thôn là nơi mà chúng ta đáng sống, nơi chúng ta đáng tìm đến và nơi chúng ta quay về"

Không để trống bất kỳ một địa phương nào

Ông Lê Minh Hoan - Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NNPTNT) đã nhấn mạnh khi phát biểu trước Quốc hội ngày 27/7.

Với 156 ý kiến phát biểu tại thảo luận tổ và 16 ý kiến phát biểu hôm nay, ông Lê Minh Hoan bày tỏ: “Phải thú thật là tạo cho tôi một áp lực rất lớn, với một chương trình phủ trên diện rất rộng, Bộ NNPTNT giữ vai trò điều phối, còn thực hiện thì trên 63 tỉnh/ thành”.

Bộ trưởng Lê Minh HoanBộ trưởng Bộ NNPTNT Lê Minh Hoan.

Tư lệnh ngành Nông nghiệp nói: “Tôi áp lực còn lớn hơn nữa, như đại biểu Quốc hội vừa phát biểu, mục tiêu cuối cùng của chương trình nông thôn mới của chúng ta có thể nói là chỉ tiêu này đạt được, chỉ tiêu kia không đạt được, nhưng quan trọng là làm sao nông thôn là nơi mà chúng ta đáng sống, nơi chúng ta đáng tìm đến và nơi chúng ta quay về”.

Hình ảnh xúc động những ngày Covid-19 vừa rồi hàng trăm ngàn, thậm chí hàng triệu người từ các thành thị trở về nông thôn để tránh dịch, điều đó nói lên một cảm xúc cho chúng ta về nông thôn trong thời gian sắp tới.

Bộ trưởng cho rằng, bên cạnh áp lực đó có động lực rất lớn đó là 63 đoàn đại biểu Quốc hội, đó là 499 đại biểu Quốc hội chắc chắn sẽ cùng đồng hành với chúng tôi trong suốt 5 năm sắp tới. Bởi vì, tất cả những phát kiến, những phát hiện, những thông tin, sáng kiến của tất cả quý vị đại biểu Quốc hội ở từng địa phương sẽ giúp cho Bộ có cái nhìn toàn diện hơn.

Theo Bộ trưởng Lê Minh Hoan, Chương trình trong giai đoạn 2016-2020 đã tổng kết qua ba chữ "to lớn, toàn diện và mang tính lịch sử", chúng ta không nói lại nữa, nhưng những bất cập, nhất là tính bền vững mà các biểu quan tâm.

Hai vấn đề Bộ trưởng phát biểu theo gợi ý của đồng chí Phó Chủ tịch Quốc hội là sự trùng lắp của cả 3 chương trình như các đại biểu quan tâm.

“Sau khi tôi làm việc lại với các đồng chí Bộ trưởng phụ trách hai chương trình kia và chúng tôi đã báo cáo trước Quốc hội sẽ không để trống các xã nông thôn mới, tức là chương trình nông thôn mới phải phủ kín tất cả 63 tỉnh, thành, không để trống bất kỳ một địa phương nào. Nếu có chồng lấn thì mang tính chất tích hợp thêm những giá trị, nhất là những địa bàn khó khăn thì tạo thêm những giá trị để vượt qua. Chúng tôi đã kiểm tra lại, tất nhiên qua ý kiến của các đại biểu chúng tôi cũng sẽ tiếp tục rà soát lại”- Bộ trưởng nói.

Thứ hai, về cơ cấu, nhất là đại biểu địa phương mong muốn rằng cơ cấu của Trung ương nhiều, cơ cấu của các địa phương giảm đi, nhất là trong điều kiện các địa phương huy động các nguồn lực ở trong điều kiện dịch bệnh này rất khó khăn. Vấn đề này Chính phủ đã cân nhắc và báo cáo Thường vụ Quốc hội trong điều kiện ngân sách Trung ương đang ở tình trạng kinh tế - xã hội khó khăn do Covid-19 thì chúng ta sẽ tạm chấp nhận cơ cấu đó, nếu trong trường hợp nguồn thu ngân sách tốt hơn thì Chính phủ sẽ trình với Ủy ban Thường vụ Quốc hội để tăng thêm nguồn lực.

Bộ trưởng khẳng định: “Chúng tôi cũng đã đưa ra các kịch bản, nhưng kịch bản cuối cùng với điều kiện ngân sách ở thời điểm hiện tại”.

Câu chuyện bền vững liên quan tới thu nhập của người dân, liên quan tới sinh kế của người dân. Bộ trưởng cho rằng một trong những cái bẫy trong thời gian vừa qua chính là từ tên của chương trình là “xây dựng nông thôn mới”. Các địa phương hay chính quyền địa phương, nhất là ở cấp cơ sở cho thấy chữ "xây dựng" nghĩa là thiên về hạ tầng, là cầu, đường, trụ sở,... Bởi vì xây dựng liên quan tới công trình.

Theo Bộ trưởng, do thiếu quan tâm tới điều kiện để nâng cao thu nhập và chất lượng sống của người dân thông qua sinh kế.

Bộ trưởng dẫn ví dụ, nếu 5 năm trước cũng trồng 1 hecta lúa, 5 năm sau cũng trồng 1 có hecta lúa như truyền thống thì không thể nào chúng ta tăng thu nhập lên 1,5 lần. Nếu chúng ta hỗ trợ cho người dân vay tiền để giảm nghèo để mà sản xuất ra một mặt hàng nào đó mà chúng ta không kết nối được bà con tới thị trường thì cũng không thể nào nâng cao thu nhập gấp 1,5 lần, thành ra vấn đề bền vững.

Vì vậy, bên cạnh tiếp tục phát triển hạ tầng để tạo điều kiện cho người nông dân tiếp cận với các tiện ích của đô thị, và chú trọng hơn những phần mềm, những những giá trị mới.

Lấy kinh tế nông thôn làm nền tảng để tạo ra được động lực phát triển nông thôn

Bộ trưởng nhấn mạnh: Chủ tịch Quốc hội đã kết luận trong cuộc họp vừa rồi là làm sao phải gắn kết được, cơ cấu lại ngành nông nghiệp với chương trình xây dựng nông thôn mới. Bởi vì không thể nào tách rời hai phần này, không phải là nông thôn mới mà ghi nông thôn mới, mà cơ cấu lại nông nghiệp chính là động lực để xây dựng nông thôn mới là nền tảng và nông dân là chủ thể ba trụ cột đó.

Quang cảnh kỳ họpQuang cảnh kỳ họp

Thủ tướng Chính phủ vừa chỉ đạo cho Bộ NNPTNT xây dựng chiến lược phát triển nông nghiệp nông thôn bền vững. Trong đó chuyển từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang tư duy kinh tế nông nghiệp, lấy kinh tế nông thôn làm nền tảng để tạo ra được động lực phát triển nông thôn như các vị đại biểu cũng đã phát biểu.

Bộ trưởng Lê Minh Hoan cho rằng: “Tư duy chúng ta bắt đầu là tư duy bền vững, là tư duy nâng cao chất lượng sống, nâng cao thu nhập và bằng cơ cấu lại ngành nông nghiệp gắn với những mô hình nông nghiệp mới, nông nghiệp tuần hoàn, nông nghiệp thông minh, gắn với chuỗi ngành hàng từ công nghệ sau thu hoạch, phân loại, bảo quản, chế biến và phát triển thị trường, vì chính chỗ đó mới là bền vững”.

Trong thời gian vừa qua, khi có một chương trình gì đó thì bắt đầu nghĩ mình được bao nhiêu vốn, về mình phân công trình gì, nhưng vấn đề về kinh tế hợp tác với vấn đề về sinh kế để cùng với người dân thì cũng chưa được chú ý.

Hồn cốt là hình thành không gian sống và không gian sản xuất cả nghìn năm nay

Thứ hai là những giá trị mới, theo Bộ trưởng Lê Minh Hoan, xây dựng bản sắc văn hóa, hồn cốt của nông thôn chúng ta. Tiện ích thì đô thị, nhưng mà hồn cốt là hình thành không gian sống và không gian sản xuất cả nghìn năm nay, làm sao chúng ta phải xem đó là một tài nguyên để giữ gìn, bên cạnh việc chúng ta tạo ra một hồn cốt mới để đáp ứng nhu cầu của đô thị.

Hoặc là những vấn đề nâng cao năng lực cộng đồng của người dân để làm sao người nông dân làm chủ thể thì năng lực đó phải tiếp cận được ánh sáng, tri thức, tiếp cận được những điều mới mẻ, biết hợp tác với nhau, biết làm chủ vận mệnh của mình.

Ngay cả trong dịch Covid-19 vừa rồi chỉ có vài nông dân biết lên mạng để bán hàng của mình trong mùa giãn cách này cũng đã thay đổi được rồi. Như vậy thì người nông dân, vấn đề tri thức hóa người nông dân chúng ta cũng phải chú ý trong thời gian ngắn sắp tới.

Những giá trị như tôi nói là vấn đề môi trường nông thôn, văn hóa nông thôn, vấn đề bình đẳng giới, vấn đề về dinh dưỡng người dân nông thôn nói chung và trẻ em nông thôn, tức là những phần mềm tạo ra được một nền tảng cho một xã hội phát triển bền vững.

Tôi dùng từ là chúng ta xây dựng cơ sở hạ tầng chúng ta cần một nền móng chắc thì công trình ở trên đó mới bền vững. Chúng ta xây dựng nông thôn mới cũng cần phải một nền tảng từ chủ thể là người nông dân thì mới bền vững, được tri thức hóa, được thay đổi thì chúng ta mới có một nông thôn mới phát triển bền vững.

Lúc đó thu nhập, sinh kế và chất lượng sống của người nông dân, nông thôn tăng lên, người nông dân có thể tiếp cận chương trình OCOP, tiếp cận làm du lịch, nông nghiệp, nông thôn, biết bảo quản, biết chế biến nông sản của mình, biết tìm kiếm thị trường, chủ động kết nối với các doanh nghiệp, với các chuyên gia để biết được trị bệnh trên cây trồng, vật nuôi của mình như thế nào,… toàn bộ các vấn đề đó theo tôi là bền vững.

Theo Bộ trưởng, chính đội ngũ lãnh đạo ở xã, nhóm lãnh đạo ở xã mới quyết định sự thành công, là để chuyển hóa được những phần mềm, những vấn đề mới vào. Bởi vì cán bộ huyện xuống rồi về, cán bộ tỉnh xuống rồi về, cán bộ trung ương xuống rồi về, ai là người gần gũi, thường xuyên hằng sáng hay ra đồng, buổi chiều, buổi tối cùng ngồi với bà con để thấu cảm với bà con, tìm những điểm nghẽn, điểm khó trong sản xuất, trong kinh doanh, trong kết nối thị trường với bà con để thay đổi những tập quán của bà con.

VÂN NGA

 

Bạn đang đọc bài viết Làm sao nông thôn là nơi mà chúng ta đáng sống, nơi đáng tìm đến và nơi chúng ta quay về tại chuyên mục Thời sự của Báo phụ nữ thủ đô. Mọi thông tin góp ý và chia sẻ, xin vui lòng liên hệ SĐT: 0243.9421865 hoặc gửi về hòm thư baophunuthudo@gmail.com