Gặp rủi ro vì thiếu thận trọng khi mua nhà đất
PNTĐ-Từ đầu năm 2015 đến nay, nhiều chị em trú tại Hà Nội và các tỉnh lân cận, sau khi nỗ lực hòa giải tranh chấp mua bán nhà đất không thành, đã đến Báo PNTĐ “kêu cứu”...
Tất cả các trường hợp đều xuất phát từ nguyên nhân: do người mua thiếu hiểu biết pháp luật, chủ quan khi làm thủ tục chuyển nhượng bất động sản.
 |
| Minh họa ST |
Lời rao nghe… “như thật”
Chị Chu Thị Bích, HKTT tại quận Hoàng Mai, có căn nhà cấp 4 trên diện tích đất 57m2. Căn nhà từ lâu vẫn “khóa cửa để đấy”, thỉnh thoảng chị nhờ người bạn là chị Mai đảo qua xem. Đầu năm 2010, chồng chị Bích được cử làm đại sứ ở nước bạn, đem vợ con đi cùng. Biết tin này, chị Mai xung phong trông nhà giúp bạn và bảo chị Bích viết cho mình giấy ủy nhiệm, “phòng khi phường mắc điện, lắp đường nước mới… mình đứng ra làm thay”. Chị Bích vừa “bay” thì chị Mai đôn đáo tìm khách bán tài sản của bạn. Nghe chị Mai rao có toàn quyền với căn nhà và mảnh đất, chị Vĩnh, quê tỉnh Nam Định, có 2 con đang trọ học tại Hà Nội đã đồng ý mua. Trước khi giao tiền, nhận nhà, chị Mai đưa cho chị Vĩnh xem giấy ủy quyền do chị Bích viết, bản phô tô sổ đỏ mang tên chị Bích có công chứng hẳn hoi. Chị Mai cho chị Vĩnh giữ lại 500 triệu đồng, hẹn khi chị Bích gửi sổ đỏ về, chị Mai sẽ đem đến giao cho chị Vĩnh, khi đó chị Vĩnh mới trả nốt số tiền này.
Sống tại một khu tập thể cũ thuộc quận Hai Bà Trưng, từ nhiều năm nay chị Huyền và 2 con (chồng chị đã mất) luôn cảm thấy khổ sở vì khu vực này mỗi khi trời mưa là đường ngập, nước đọng. Nghe tin ông Nghĩa, con trưởng của cụ Hai Lịch (chỗ quen biết với bố mẹ chị) được thừa kế nhà đất ở quê nội Gia Lâm (nay thuộc quận Long Biên) và đang rao bán, chị liền bán rẻ nơi 3 mẹ con đang ở, vay mượn thêm để có đủ tiền mua lại khối tài sản này. Chị hoàn toàn tin tưởng vào tính hợp pháp của hợp đồng mua bán vì ông Nghĩa đã cho chị xem bản di chúc và sổ đỏ đứng tên ông. Nào ngờ, mẹ con chị vừa dọn về nhà mới được 2 tháng thì nhận được “trát” của tòa án. 5 người em ruột của ông Nghĩa khởi kiện “bác cả” vì dám “bán đất hương hỏa bố mẹ để lại cho các con làm nơi thờ cúng”.
Đừng biến mình thành người “nắm đằng lưỡi”
Năm 2013, chị Bích về nước mới biết có cuộc mua bán giữa chị Mai và chị Vĩnh. Chị đệ đơn ra tòa. Tòa nhận định: chị Bích chỉ ủy quyền cho chị Mai trông nom hộ nhà đất, chứ không “ủy” cho chị Mai quyền định đoạt. Tòa tuyên hủy hợp đồng mua bán giữa chị Mai và chị Vĩnh. Theo đó, chị Mai phải hoàn lại tiền cho chị Vĩnh; chị Vĩnh phải trả lại nhà đất cho chị Bích. Chị Vĩnh than: “Chẳng biết đến bao giờ tôi mới nhận lại được số tiền đã bỏ ra vì hiện nay chị Mai vỡ nợ, không có khả năng thi hành án”.
Khi đối diện với các em của ông Nghĩa, nghe họ đọc, phân tích từng câu trong bản di chúc chị Huyền mới biết mình dại. Cụ Hai Lịch chỉ giao cho “ ông cả Nghĩa” quyền sử dụng và trông nom căn nhà, khu đất để làm nơi thờ cúng, chứ không giao cho ông Nghĩa quyền sở hữu khối tài sản này. Ông Nghĩa tự mình đứng ra bán di sản mà không được sự đồng ý của các đồng thừa kế là phạm luật. Vậy là hợp đồng mua bán giữa ông Nghĩa và chị Huyền cùng giấy tờ chuyển quyền sở hữu đều bị hủy. Chị Huyền may mắn lấy lại được khoản tiền đã giao cho ông Nghĩa, nhưng nay, với số tiền đó, chị chỉ có thể mua được một căn hộ nhỏ hơn nhiều so với căn hộ cũ đã mua.
Uất ức vì bị người bán nhà “gài bẫy”, bà Lịch khởi kiện. Sau khi xem xét, tòa tuyên, hợp đồng vợ chồng bà Lịch ký với anh Hoan vô hiệu. Căn hộ là tài sản chung của anh Hoan, chị Chiến nên trong hợp đồng mua bán nhất thiết phải có chữ ký của cả hai người. Kết cục, phía bà Lịch phải trả lại căn hộ (sau đó chị Chiến bán ngay cho người khác với giá cao hơn). Bà Lịch than: “Chỉ vì mua bán xuề xòa nên đã không được việc lại còn mất bao nhiều thời gian, công sức theo đuổi vụ kiện, mất tiền án phí, tiền trả lãi ngân hàng…”.
Luật gia Nguyễn Thị Thăng, P. Giám đốc Trung tâm tư vấn pháp lý, Hội Luật gia TP Hà Nội, P. Chủ tịch Hội Luật gia quận Tây Hồ cảnh báo: Những năm gần đây, ngày càng xảy ra nhiều vụ tranh chấp hợp đồng mua bán nhà đất với những tình tiết phức tạp. Tuy nhiên, 3 vụ việc nêu trên lại nằm trong số những trường hợp khá phổ biến vì nhiều người đã “vướng”.
Để tránh rắc rối và thiệt thòi, khi mua bán bất động sản, mọi người nên thực hiện nguyên tắc: dù tin nhau đến mấy cũng phải lập hợp đồng rõ ràng, có đầy đủ các điều khoản cần thiết mà 2 bên cùng quan tâm; cần ghi rõ quyền, nghĩa vụ mỗi bên trong hợp đồng; trách nhiệm pháp lý khi vi phạm hợp đồng . Nếu là nhà của vợ chồng thì bên mua phải yêu cầu cả vợ và chồng ký tên vào giấy tờ bán nhà. Nếu là nhà của các đồng thừa kế, đồng sở hữu thì yêu cầu tất cả các đồng thừa kế hoặc đồng sở hữu cùng ký và ghi rõ họ tên sau chữ ký; người không biết chữ thì phải điểm chỉ rõ ràng, không được ký thay.
Với nhà đất có liên quan đến hàng thừa kế thứ nhất (cha, mẹ, con…), nếu một bên vợ hoặc chồng đã chết, nay bên còn sống đứng ra bán nhà thì yêu cầu tất cả những người thừa kế ở hàng thứ nhất cùng ký tên vào hợp đồng... Nhà đất là một loại tài sản có giá trị lớn, nếu người mua không đặt lợi ích của mình trên một cơ sở pháp lý vững chắc, không thận trọng khi mua bán thì rất dễ dẫn đến rủi ro, hoặc sa vào vòng tranh tụng.
Thanh Hồng
