Nguy cơ học sinh, sinh viên dính bẫy “bắt cóc online”
(PNTĐ) - Thời gian gần đây, trên địa bàn Hà Nội liên tiếp xảy ra các vụ việc học sinh, sinh viên bị người lạ giả danh cơ quan công an gọi điện lừa đảo. Đáng chú ý, tội phạm này còn sử dụng chiêu thức “bắt cóc online” thao túng tâm lý người thân, buộc họ chuyển tiền để “chuộc” con em mình.
Bị thao túng và bắt cóc trên điện thoại
Theo Công an TP Hà Nội, với chiêu thức mới, thông qua việc tạo dựng tình huống giả và thao túng tâm lý nạn nhân bằng các cuộc gọi video, tội phạm lừa đảo đã điều khiển nạn nhân là học sinh, sinh viên từ xa, ép các em tự giam lỏng trong khách sạn, nhà nghỉ và yêu cầu người thân chuyển tiền chuộc.
Chiều 24/7, Công an phường Việt Hưng vừa phối hợp với Phòng Cảnh sát hình sự - Công an TP Hà Nội kịp thời ngăn chặn một vụ “bắt cóc online”, cứu thành công thanh niên đang bị lừa, ẩn náu trong khách sạn và bị ép gia đình chuyển tiền chuộc. Theo đó, cháu X, 18 tuổi, ở phường Việt Hưng nhận được cuộc gọi từ một người tự xưng là công an, thông báo cháu có liên quan đến một vụ án rửa tiền. Sau đó, đối tượng yêu cầu cháu cài đặt phần mềm Zoom Workplace để “làm việc trực tuyến”. Sau đó, đối tượng yêu cầu cháu kê khai tài sản để phục vụ công tác điều tra. Khi cháu cho biết mình không có tiền, đối tượng liền hướng dẫn cháu đóng giả bị bắt cóc để yêu cầu tiền từ gia đình. Cháu X sau đó được yêu cầu đến thuê phòng tại một khách sạn và không được nghe bất kỳ cuộc gọi nào khác ngoài những cuộc gọi “phục vụ điều tra”. Đối tượng còn buộc cháu gọi điện về nhà, yêu cầu gia đình chuyển khoản 300 triệu đồng để “chuộc người”.
Ngay sau khi nhận được trình báo từ gia đình, Công an phường Việt Hưng phối hợp cùng Phòng Cảnh sát hình sự, Công an TP Hà Nội và các đơn vị chức năng nhanh chóng vào cuộc xác minh. Đến khoảng 18h45 ngày 24/7, lực lượng công an phát hiện cháu X đang ở một mình trong khách sạn. Sau khi được cán bộ công an giải thích, cháu mới nhận ra mình bị lừa đảo.
Trước đó, trưa ngày 21/7, cơ quan công an tiếp nhận trình báo của ông L.H.T về việc cháu họ ông là M (SN 2006, sinh viên đại học) bị bắt cóc, tống tiền. Ông T cho biết, khoảng 10h cùng ngày, mẹ của M ở quê gọi điện thông báo cháu M gọi về gia đình qua Zalo cho biết mình bị bắt cóc và cho xem video trên người cháu có nhiều vết thương. M nói gia đình phải chuyển 370 triệu đồng cho các đối tượng, nếu không sẽ bị “chặt ngón tay”.
Xác định tính chất nghiêm trọng của vụ việc, Ban Chỉ huy Công an phường Ô Chợ Dừa đã khẩn trương huy động lực lượng điều tra, xác minh vụ việc. Chỉ sau khoảng 1 giờ nhận tin báo đơn vị đã nhanh chóng tìm được M đang ở một mình tại một khách sạn trên đường La Thành và đưa về trụ sở để làm rõ. Tại cơ quan Công an, M cho biết bị một nhóm người tự xưng là công an gọi điện thông báo liên quan đến hoạt động rửa tiền và buôn bán chất cấm. Các đối tượng yêu cầu phải chuyển tiền vào tài khoản để phục vụ công tác điều tra. Do M không có tiền, các đối tượng hướng dẫn nạn nhân phải tìm chỗ kín đáo để vẽ lên mặt, người các vết thương giống như bị đánh gây ra, rồi liên hệ về gia đình báo mình bị bắt cóc và yêu cầu gia đình chuyển tiền chuộc mới được thả. Quá lo sợ, M đã làm theo yêu cầu của các đối tượng trên.
Giúp người trẻ nhận diện nguy cơ
Trước tình trạng trên, Công an TP Hà Nội khuyến cáo người dân cần nêu cao tinh thần cảnh giác, đồng thời chủ động tuyên truyền cho người thân, bạn bè về phương thức, thủ đoạn của loại tội phạm này. Khi làm việc với người dân, cơ quan công an sẽ trực tiếp gửi giấy mời, giấy triệu tập hoặc thông qua công an địa phương; tuyệt đối không yêu cầu người dân chuyển tiền qua điện thoại hoặc cài đặt phần mềm để “phục vụ điều tra”.
Nhà trường cần thường xuyên tăng cường tuyên truyền, cảnh báo các thủ đoạn lừa đảo cho học sinh, sinh viên nhằm nâng cao nhận thức và khả năng phòng, chống tội phạm. Đặc biệt, học sinh, sinh viên và người trẻ cần trang bị kỹ năng nhận diện các chiêu trò lừa đảo tinh vi. Khi phát hiện những trường hợp có dấu hiệu lừa đảo tương tự, người dân cần nhanh chóng báo ngay cho cơ quan công an nơi gần nhất.
Để ngăn chặn và tự mình bảo vệ trước nguy cơ trên, luật sư Nguyễn Tiến Hùng, Đoàn Luật sư TP Hà Nội cho rằng, thực tế, đặc điểm của các loại tội phạm công nghệ cao và có tổ chức như “bắt cóc online” là các đối tượng thường hoạt động ở nước ngoài, thường xuyên thay đổi địa điểm và sử dụng công nghệ cao để che giấu danh tính, gây khó khăn cho công tác điều tra, truy tố và xét xử. Việc xác minh danh tính cụ thể của từng đối tượng, xác định nơi cư trú, phương thức liên lạc và chứng cứ liên quan thường gặp trở ngại lớn vì không thuộc phạm vi lãnh thổ, thẩm quyền trực tiếp của cơ quan chức năng Việt Nam. Do đó, bên cạnh nỗ lực từ phía cơ quan chức năng thì người dân cần trang bị đầy đủ kiến thức pháp lý, kỹ năng nhận diện nguy cơ và kỹ năng ứng phó tình huống. Không thể chỉ trông chờ vào việc xử lý sau khi hành vi phạm tội đã xảy ra; việc phòng ngừa từ sớm, từ xa mới là giải pháp bền vững.
