Những thiệt thòi đối với lao động nữ
PNTĐ-Điều kiện lao động nặng nhọc, bị bớt xén các khoản phúc lợi… là những bất cập mà lao động nữ ở một số doanh nghiệp đang phải chịu đựng.
 |
Lao động nữ cần được doanh nghiệp bảo đảm đầy đủ quyền lợi (Ảnh minh họa) |
Làm vất vả, nguy cơ mất việc cao
Theo quy định của Bộ luật Lao động, khi mang thai, sinh con, lao động nữ cần khoảng thời gian nghỉ ngơi nhất định để thực hiện chức năng sinh đẻ và hồi phục, tái tạo sức lao động. Tuy nhiên thực tế tại một số doanh nghiệp cho thấy, sau khi nghỉ sinh con, nhiều lao động nữ có nguy cơ mất việc do chủ sử dụng lao động tìm người thay thế vị trí để duy trì và ổn định sản xuất, kinh doanh.
Khoản 3 Điều 155 Bộ luật Lao động quy định người sử dụng lao động không được sa thải hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động đối với lao động nữ vì lí do kết hôn, mang thai, nghỉ thai sản, nuôi con dưới 12 tháng tuổi. Tuy nhiên trên thực tế, nhiều chủ doanh nghiệp cố tình thực hiện trái quy định pháp luật với những cách thức tinh vi, dấu hiệu không rõ ràng, khó xác định và xử lý như: không kí hợp đồng lao động dài hạn mà chỉ ký hợp đồng ngắn hạn đối với lao động nữ để dễ dàng chấm dứt hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng với những điều khoản bất lợi cho lao động nữ, đặc biệt khi họ có thai, sinh con.
Chị Dương Thị Nga, Kim Bảng, Hà Nam cho biết: sau khi tốt nghiệp đại học Kinh tế quốc dân, chị xin vào làm tại một công ty chuyên về chuyển phát nhanh ở Hoàng Mai, Hà Nội. Giám đốc công ty cam kết sau quá trình thử việc 1 tháng sẽ ký hợp đồng lao động, nhưng 6 tháng sau, việc ký hợp đồng vẫn không được đả động tới dù công việc được giao chị đều hoàn thành. Cũng theo chị Nga, công ty đã tuyển dụng nhiều lao động thử việc với cam kết khi ký hợp đồng lương cao song đó chỉ là chiêu để dụ lao động. Họ chỉ tận dụng lao động đến làm việc không công rồi sau đó ai không chịu được thì bỏ đi và đương nhiên doanh nghiệp không phải bỏ chi phí để trả lương, đóng bảo hiểm.
Qua tìm hiểu thực tế tại nhiều doanh nghiệp, việc đảm bảo môi trường làm việc đối với người lao động nói chung và lao động nữ nói riêng còn rất nhiều hạn chế. Theo ông Vũ Quang Thọ, Viện trưởng Viện Công nhân công đoàn, vẫn còn tỷ lệ lớn lao động nữ làm việc trong môi trường nóng, bụi, độc hại, nặng nhọc. Tại một số doanh nghiệp các điều kiện tối thiểu nhất như nhà vệ sinh, buồng thay quần áo, nhà tắm dành cho nữ đều còn rất hạn chế.
Ngoài ra, khảo sát của Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam, cho thấy: vẫn có tỷ lệ lớn lao động nữ phải làm thêm quá thời gian luật định. Lẽ ra quy định lao động nữ trong thời gian nuôi con dưới 12 tháng tuổi được nghỉ mỗi ngày 60 phút nhưng hầu như các doanh nghiệp ít được thực hiện, đặc biệt ở các doanh nghiệp tổ chức sản xuất theo dây chuyền.
Tình trạng trốn, nợ bảo hiểm xã hội vẫn đang diễn ra báo động ảnh hưởng tới quyền lợi của người lao động. Nhiều doanh nghiệp trốn, nợ bảo hiểm trong thời gian dài khiến cho hàng nghìn công nhân lao động sinh con nhưng không được hưởng chế độ thai sản do cơ quan chức năng chi trả hay khi ốm đau, bệnh tật, phải thực hiện việc chăm sóc sức khỏe, lao động nữ cũng không được trợ cấp theo quy định.
Xử lý nghiêm sai phạm
Ông Vũ Quang Thọ cho rằng, để hạn chế những bất cập mà lao động nữ đang phải đối mặt, các cơ quan chức năng cần có quy định về việc xử lý vi phạm trong lĩnh vực lao động, cụ thể là xử phạt vi phạm hành chính. Thực tế cho thấy hiện nay, mức độ hiểu biết pháp luật lao động của lao động nữ còn hạn chế. Do đó, họ không nắm được quyền lợi của mình để đòi hỏi hoặc không biết cách đòi lại quyền lợi cho mình khi bị xâm hại. Nhiều lao động nữ chỉ cần được ký hợp đồng lao động là yên tâm mà không biết, đang bị doanh nghiệp “xù” bảo hiểm xã hội. Vì vậy, công tác tuyên truyền là biện pháp quan trọng, cơ bản để người lao động, đặc biệt là lao động nữ tự có ý thức và có khả năng bảo vệ bản thân.
Ông Thọ cũng thừa nhận, cần nâng cao vai trò của công đoàn cơ sở trong việc bảo vệ quyền lợi cho lao động nữ, bởi hiện tổ chức công đoàn còn yếu và hoạt động thiên về phúc lợi, vai trò bảo vệ lợi ích kinh tế, quyền lợi của người lao động tại nơi làm việc chưa thực sự được chú trọng.
An Hà
