Ô nhiễm triền miên vẫn mỏi mòn chờ... cơ chế

Khu giết mổ gia súc gia cầm tập trung ở xã Bình Minh đã có tường bao, đèn, đường bê tông hiện để cỏ mọc.

Sống chung với ô nhiễm vì… mưu sinh

Chỉ cần bước chân vào các thôn Chợ, Đìa, Rộc, Chua, Chằm, Chợ của xã Bình Minh, mùi tanh hôi nồng nặc bốc lên từ cống rãnh đen sánh. Đây là “phụ phẩm” của nước thải sinh hoạt cùng nước thải, rác thải từ việc giết mổ gia súc gia cầm của các hộ làm nghề xả trực tiếp vào hệ thống cống rãnh chung của làng.

Chị Lê Thị M (ở thôn Chợ) cho biết: “Ngày nào người dân chúng tôi cũng phải chịu đựng, sống chung với ô nhiễm nguồn nước, không khí và tiếng ồn. Các hộ làm nghề, dù biết là ảnh hưởng môi trường, sức khỏe cho chính mình và hàng xóm nhưng vì mưu sinh nên vẫn phải tiếp tục làm”.

Theo Phó Chủ tịch UBND xã Bình Minh Nguyễn Chính Dân, hiện toàn xã có 162 hộ làm nghề giết mổ gia cầm quy mô từ 150-200 con/ngày và có vài trăm hộ làm nghề quy mô dưới 100 con/ngày; có 2 hộ mổ trâu bò mỗi ngày mổ 10-15 con. Nhiều năm nay, nghề này đã giải quyết việc làm cho nhiều lao động ở địa phương. Nguyện vọng của nhân dân và địa phương đã được UBND TP Hà Nội có phương án giải quyết bằng việc phê duyệt Dự án xây dựng hạ tầng kỹ thuật cơ sở giết mổ gia súc (Quyết định số 4972/QĐ-UBND ban hành ngày 31/10/2012), với diện tích 41.794m2.

Năm 2016, Dự án được TP bố trí vốn, UBND huyện Thanh Oai đã triển khai đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật gồm: Kè đá, hệ thống điện, thoát nước, đèn chiếu sáng, tường rào, sân, đường nội bộ, bãi đỗ xe… Công trình đã “nên vóc nên hình”, đường vào đã được trải bê tông, cách đường Quốc lộ 21B chừng 1km, nằm giữa cánh đồng, cách khá xa khu dân cư, song đến nay vẫn chưa được đưa vào hoạt động do Dự án vẫn còn dang dở. Từ 2017 đến nay người dân vẫn mong mỏi mà Dự án vẫn chưa thể hoạt động.

Dở dang… vì chính sách thay đổi

Sự chậm trễ này được lý giải do cơ chế, chính sách liên quan đến công tác quản lý đất đai thay đổi. Trước đây, UBND huyện đã xây dựng kế hoạch, phương án mời doanh nghiệp tham gia đấu thầu, cho thuê đất thực hiện dự án, sau đó phải làm lại hồ sơ để tổ chức đấu giá QSD đất theo quy định mới.

Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất huyện Thanh Oai Nguyễn Thị Huyền Thanh cho biết, đơn vị đã tập trung lập danh mục, kế hoạch sử dụng đất và phương án đấu giá quyền sử dụng đất tại Dự án giết mổ gia súc gia cầm tại xã Bình Minh. Nhưng quá trình triển khai gặp vướng mắc do quyết định giao đất để thực hiện Dự án đã hết hiệu lực. Để gỡ vướng, hàng loạt các văn bản, tờ trình đã được các Sở ngành hướng dẫn và chúng tôi gấp rút xây dựng dự thảo phương án đấu giá QSD đất. Ngày 5/11/2020, UBND TP Hà Nội đã có Quyết định số 4979/QĐ-UBND về việc phê duyệt giá khởi điểm để đấu giá quyền sử dụng đất thực hiện Dự án Cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm tập trung tại xã Bình Minh.

Theo đó, dự án đã đi đến chặng cuối để về đích (UBND huyện tổ chức mời thầu), thì 13 ngày sau, ngày 18/11/2020, UBND TP lại ban hành Quyết định số 27/2020/QĐ-UBND Quy định về đấu giá QSD đất để giao đất có thu tiền sử dụng đất hoặc cho thuê đất trên địa bàn TP. Theo quy định này, việc đấu giá đất với các tổ chức lại thuộc thẩm quyền cấp TP chứ không còn cấp huyện như trước.

Vì vậy, Dự án cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm tập trung tại xã Bình Minh tiếp tục chờ đến ngày 30/11/2020 khi Quyết định số 27 này có hiệu lực thì UBND huyện mới chuyển hồ sơ lên TP.

Đề nghị các cấp có thẩm quyền cần có những cơ chế và chính sách phù hợp với thực tiễn để giải quyết tình trạng ô nhiễm tại xã Bình Minh. Bởi dự án đã kéo dài hơn 8 năm, nếu tiếp tục chậm đưa vào khai thác, sử dụng vừa gây lãng phí công trình vừa khiến cho tình trạng ô nhiễm môi trường sống và nguy cơ dịch bệnh của nhân dân xã Bình Minh ngày càng trầm trọng hơn.

Bài và ảnh: Vân Nga