Nghiêm cấm sử dụng biện pháp kỷ luật ảnh hưởng đến thể chất, tinh thần học sinh
(PNTĐ) - Những hình thức kỷ luật nghiêm khắc như Khiển trách trước Hội đồng kỷ luật, Cảnh cáo trước toàn trường, Đuổi học một tuần lễ, Đuổi học 1 năm theo quy định cũ đã được loại bỏ. Đây là những điểm mới về quy định kỷ luật học sinh vi phạm tại Thông tư số 19/2025/TT-BGDĐT (gọi tắt là Thông tư 19) ngày 15/9/2025 quy định chi tiết về khen thưởng và kỷ luật học sinh trong các cơ sở giáo dục vừa được Bộ Giáo dục và Đạo tạo (GD-ĐT) ban hành.
Bổ sung các nguyên tắc như tôn trọng, bao dung, không định kiến
Thông tư này áp dụng đối với các cơ sở giáo dục có người học đang học chương trình giáo dục phổ thông, chương trình giáo dục thường xuyên cấp trung học cơ sở và trung học phổ thông.
Thông tư quy định trách nhiệm cụ thể của nhà trường, hiệu trưởng, giáo viên, học sinh, gia đình học sinh và sở GD-ĐT trong việc thực hiện, giám sát các quy định về khen thưởng và kỷ luật học sinh.
Đồng thời phù hợp với tinh thần và các nguyên tắc được quy định trong Luật Giáo dục 2019 và Luật Trẻ em 2016, đồng thời có sự khác biệt đáng kể so với các quy định cũ tại Thông tư 08/TT ngày 21/3/1988 của Bộ Giáo dục hướng dẫn về việc khen thưởng và thi hành kỷ luật học sinh các trường phổ thông.
Theo Bộ GD-ĐT, Thông tư số 19 kế thừa phát huy những quy định về khen thưởng và kỷ luật đã triển khai có hiệu quả trong thời gian vừa qua; bảo đảm thực hiện mục tiêu, tính chất, nguyên tắc và phát triển giáo dục.
Về nguyên tắc kỷ luật, Thông tư số 19 bổ sung các nguyên tắc như tôn trọng, bao dung, không định kiến, bảo đảm quyền và lợi ích của học sinh. Đặc biệt, Thông tư số 19 nghiêm cấm sử dụng biện pháp kỷ luật mang tính bạo lực, xúc phạm nhân phẩm, ảnh hưởng đến thể chất và tinh thần của học sinh. Điều này thể hiện sự chuyển dịch mạnh mẽ sang cách tiếp cận giáo dục kỷ luật nhân văn, tôn trọng học sinh.
Thông tư số 19 bổ sung vi phạm hành vi bị nghiêm cấm theo Luật Giáo dục và đưa ra phân loại mức độ vi phạm cụ thể: Mức độ 1 (tác hại đến bản thân), Mức độ 2 (ảnh hưởng tiêu cực trong phạm vi nhóm, lớp), Mức độ 3 (ảnh hưởng tiêu cực trong phạm vi trường).
Về hệ thống hình thức kỷ luật, Thông tư số 19 phân chia hình thức kỷ luật theo cấp học. Theo đó, đối với học sinh tiểu học chỉ còn 2 biện pháp: Nhắc nhở (áp dụng mức độ 1) và Yêu cầu xin lỗi (áp dụng khi tái phạm mức 1 sau nhắc nhở hoặc mức 2 trở lên).
Đối với học sinh ngoài đối tượng tiểu học chỉ còn 3 biện pháp: Nhắc nhở (áp dụng mức độ 1), Phê bình (áp dụng khi tái phạm mức 1 sau nhắc nhở hoặc mức 2), Yêu cầu viết bản tự kiểm điểm (áp dụng khi tái phạm mức 1/2 sau các biện pháp trước đó, hoặc mức 3).
Những hình thức kỷ luật nghiêm khắc như Khiển trách trước Hội đồng kỷ luật, Cảnh cáo trước toàn trường, Đuổi học một tuần lễ, Đuổi học 1 năm theo quy định cũ đã được loại bỏ tại Thông tư số 19. Biện pháp Yêu cầu xin lỗi và Yêu cầu viết bản tự kiểm điểm là những hình thức mới được nêu rõ trong Thông tư số 19.
Bảo đảm thực hiện đúng thẩm quyền, chức năng, trách nhiệm của nhà trường
Thông tư số 19 không quy định việc ghi các biện pháp kỷ luật đối với học sinh trong hồ sơ và học bạ. Chỉ quy định bản kiểm điểm của học sinh được lưu trong hồ sơ của nhà trường. Điều này cho thấy tính nhân văn, tiến bộ, vì sự phát triển của học sinh trong việc kỷ luật học sinh.
Thông tư số 19 quy định một số hoạt động hỗ trợ chủ yếu như khuyên bảo, động viên, theo dõi, tư vấn, yêu cầu thực hiện hoạt động phù hợp, phối hợp với gia đình. Quy định cũ chỉ đề cập chung trong nguyên tắc là có kế hoạch theo dõi và giúp đỡ sửa chữa.
Sự thay đổi này thể hiện một cách tiếp cận kỷ luật mang tính giáo dục, hỗ trợ và nhân văn, phù hợp bối cảnh đổi mới giáo dục của đất nước và xu hướng giáo dục hiện đại. Quy định mới bảo đảm thực hiện đúng thẩm quyền, chức năng, trách nhiệm của nhà trường là giáo dục học sinh, không đặt ra các quy định đối với trường hợp vi phạm nghiêm trọng (do thuộc trách nhiệm của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền xem xét giải quyết theo quy định)./.
