Trí tuệ nhân tạo có thể kéo giảm một số bất bình đẳng trên thế giới

Trên toàn cầu, sự bất bình đẳng tồi tệ nhất là về sức khỏe khi có tới 5 triệu trẻ em dưới 5 tuổi chết mỗi năm. Con số này giảm so với 10 triệu cách đây hai thập kỷ, nhưng nó vẫn là một con số đáng báo động. Đáng chú ý, gần như tất cả những trẻ em này đều được sinh ra ở các nước nghèo và chết vì những nguyên nhân có thể phòng ngừa được như tiêu chảy hoặc sốt rét. Do đó, AI có thể được sử dụng trong chăm sóc sức khỏe với mục tiêu phân tích dữ liệu y tế và thiết kế thuốc. Theo Bill Gates, làn sóng AI tiếp theo sẽ tiến bộ không ngừng và có thể đạt tới mức hỗ trợ bác sĩ dự đoán tác dụng phụ từ thuốc và tính toán mức liều lượng tương ứng với từng bệnh nhân.

Đối với cây trồng và vật nuôi ở nước nghèo, Gates đánh giá AI có thể giúp lựa chọn hạt giống phù hợp với khí hậu địa phương và phát triển vắc-xin cho gia súc. Ông cũng dự đoán AI có thể thay đổi nền giáo dục toàn cầu trong vòng 5-10 năm tới, bằng cách cung cấp nội dung phù hợp với phong cách học tập của học sinh, thúc đẩy học sinh hứng thú với các môn học. Đồng thời, với sự trợ giúp của AI trong việc đo lường kiến thức tiếp thu, sáng tạo nội dung phù hợp với phong cách học tập của người học và xem xét các yếu tố thúc đẩy lẫn cản trở niềm đam mê học ở học sinh, AI sẽ trở thành "trợ lý đắc lực" của giáo viên trong việc lập kế hoạch giảng dạy và đánh giá mức độ hiểu của học sinh về các chủ đề trong lớp học. “AI sẽ tăng cường nhưng không bao giờ thay thế công việc mà học sinh và giáo viên cùng làm trong lớp học”, Bill Gates nói.

Trí tuệ nhân tạo có thể giúp giảm bất bình đẳng giới.

Bên cạnh lợi ích, Gates cho rằng sự phát triển của AI cũng đặt ra những câu hỏi lớn về lực lượng lao động, hệ thống pháp luật, quyền riêng tư, sự thiên vị. "Thế giới cần đảm bảo tất cả đều được hưởng lợi từ trí tuệ nhân tạo thay vì chỉ một nhóm nhất định. Các chính phủ và tổ chức từ thiện cần đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo nó làm giảm sự bất bình đẳng. Đó cũng là ưu tiên của tôi liên quan đến AI", tỷ phú cho biết.

Theo Bill Gates, AI cũng cần phải được tiếp cận bình đẳng đối với các trường học dành cho tầng lớp thu nhập thấp ở Mỹ và trên toàn cầu để học sinh trong các hộ gia đình thu nhập thấp không bị bỏ lại phía sau. Giáo viên cũng sẽ phải thích ứng với việc học sinh sử dụng các công nghệ mới trong lớp học, chẳng hạn như GPT.

Bên cạnh đó AI cũng được sử dụng như một công cụ nhằm thúc đẩy sự bình đẳng cho phụ nữ trong các lĩnh vực khoa học, sức khỏe và truyền thông. Các trường hợp như công cụ tuyển dụng của Amazon và hệ thống Parcoursup của Pháp cho thấy AI được sử dụng để thúc đẩy sự hòa nhập của các nhóm dễ bị tổn thương và giúp làm giảm tỷ lệ bất bình đẳng giới trong tuyển dụng.

Ngoài ra cần có những chính sách đảm bảo AI giúp thu hẹp khoảng cách giới tính. Ở Canada, chương trình AI For Good Summer Lab (AI4Good Lab) cung cấp cho phụ nữ trong các lĩnh vực STEM cơ hội kết nối và đào tạo về AI. Các cựu sinh viên của phòng thí nghiệm đã thành lập các công ty khởi nghiệp về AI và đang phát triển các công cụ học máy sử dụng xử lý ngôn ngữ tự nhiên để phát hiện những thành kiến về giới tính trong văn bản.

Trong khi đó, ở Hà Lan, Bộ Nội vụ nước này đã nghiên cứu các lưu ý về mặt kỹ thuật, pháp lý và tổ chức đối với các tổ chức sử dụng AI trong hoạt động của mình. Điều này dẫn đến hướng dẫn từng bước cho các tổ chức chính phủ và công ty nhằm ngăn chặn sự phân biệt đối xử trong lĩnh vực AI.

Mặc dù AI là một công cụ mạnh mẽ để trao quyền kinh tế cho phụ nữ, nhưng nó có thể là con dao hai lưỡi nếu các vấn đề về đại diện, thành kiến và phân biệt đối xử không được giải quyết thỏa đáng. Các nhà hoạch định chính sách nên quay lại những vấn đề cơ bản khi đảm bảo AI giúp thu hẹp khoảng cách giới bằng cách tập trung vào các kỹ năng kỹ thuật số, hỗ trợ phụ nữ và đảm bảo các định kiến và thành kiến có hại về giới được kiểm soát. Với cách tiếp cận chính sách chu đáo, các nhà phát triển AI, nhà hoạch định chính sách và người dùng có thể tạo ra một môi trường toàn diện và trao quyền cho tất cả phụ nữ và các nhóm đa dạng để phát triển trong thời đại AI.