Tết này nhớ mẹ

Chia sẻ

Nguyễn Trọng Tạo sinh ngày 25 tháng 8 năm 1947, mất ngày 7 tháng 1 năm 2019 đến nay đã ba năm. Anh ra đi là một tổn thất lớn cho văn học, công chúng, những người yêu mến nghệ sĩ tài ba.

Đã hai Tết
Con về nhà
Vắng Mẹ
Cây quanh vườn mồ côi Mẹ hai năm
Màu xanh lá buồn chi ngơ ngác thế?
Lòng bồi hồi ra ngõ ngóng xa xăm.

Như thuở nhỏ đường làng người đi chợ
Những đứa con thắc thỏm ngóng mẹ về
Con tóc bạc đi theo bầy trẻ nhỏ
Mẹ đâu còn để chờ bánh đa kê.

Mẹ đâu còn để đánh thức Giao thừa
Con ngái ngủ giật mình thấy Mẹ về rất tỏ
Thắp nén nhang dâng bàn thờ Tiên Tổ
Bên hình Cha, Mẹ nở nụ cười hiền.

Con thấy Mẹ lom khom vào bếp, ra vườn
Mẹ múc nước giếng nhà trong vắt
Mẹ cho lợn ăn. Mẹ xới thêm luống đất
Mẹ trồng rau. Mẹ hát điệu xa vời…

Rồi Mẹ tiễn con đi về phía cuối trời
Chiếc gậy chống đã vẹt mòn năm tháng
Con ngoảnh lại chốn quê nhà xanh thẳm
Mẹ cười hiền, chống gậy đứng nhìn theo...
                                  Tất niên Tân Mão (2011)
                                         Nguyễn Trọng Tạo

Tết này nhớ mẹ - ảnh 1

LỜI BÌNH:

Vừa là nhà thơ, nhạc sĩ, nhà báo vừa là họa sĩ thiết kế, nghệ sĩ là một người đa tài, có những tác phẩm để đời. “Anh mất đi, sau này không dễ gì có được một người như thế” (Nguyễn Thế Kỷ). Trong số nhiều bài hay của thi sỹ tài hoa ấy, tôi rất tâm đắc bài thơ “Tết này nhớ mẹ” tác giả sáng tác tại quê hương Diễn Châu ngày Tất niên Tân Mão.

Khổ thơ mở đầu nói về hiện tại. Đó là những câu thơ tự do, ngắt quãng, tựa như nỗi nhớ thương dâng đầy khiến tác giả không thể trình bày liền mạch, ý nêu rõ thời gian, không gian: “Đã hai Tết/ Con về nhà/ Vắng Mẹ/ Cây quanh vườn mồ côi Mẹ hai năm/ Màu xanh lá buồn chi ngơ ngác thế?/ Lòng bồi hồi ra ngõ ngóng xa xăm”. Nghệ thuật nhân hóa được dùng xác đáng khiến cho cây trong vườn cũng thấy buồn ngơ ngác, lẻ loi côi cút khi “Vắng Mẹ”. Từ dùng “cây quanh vườn mồ côi Mẹ” quả là sự sáng tạo đắc địa. Mặt khác, Mẹ trong cả bài đều được viết hoa đã thể hiện bao niềm kính yêu và trân trọng của người con. Điệp từ “Mẹ” láy đi láy lại tới 14 lần trong bài có tác dụng khắc sâu niềm thương nỗi nhớ mẹ khôn nguôi. Nhìn những đứa trẻ “thắc thỏm đón mẹ về” trên con đường chợ làng thân thuộc, tác giả chạnh lòng bởi “Mẹ đâu còn để chờ bánh đa kê”. Điệp ngữ “Mẹ đâu” còn láy lại hai lần như xác nhận một thực tế phũ phàng. Thời gian trôi, chủ thể trữ tình càng nhớ da diết đến mẹ, nhất là vào những thời điểm thiêng liêng trong năm: “Mẹ đâu còn để đánh thức giao thừa/ Con ngái ngủ giật mình thấy Mẹ về rất tỏ/ Thắp nén nhang dâng bàn thờ Tiên Tổ/ Bên hình Cha, Mẹ nở nụ cười hiền”. Trong bài, sử dụng nhiều hình ảnh, tác giả tái hiện lại chân dung người mẹ rất sống động với những việc làm, hành động cụ thể: Mẹ thắp nhang dâng bàn thờ gia tiên, mẹ nở nụ cười hiền bên di ảnh của cha. Chưa hết, còn đây nữa: “Con thấy Mẹ lom khom vào bếp, ra vườn/ Mẹ múc nước giếng nhà trong vắt/ Mẹ cho lợn ăn. Mẹ xới thêm luống đất/ Mẹ trồng rau. Mẹ hát điệu xa vời…”. Dòng tâm tưởng của người con qua những câu thơ ngắn mang tính liệt kê từng công việc quen thuộc hằng ngày của mẹ, những dấu chấm giữa dòng thơ là tác giả kể chưa hết những việc mẹ làm. Ta thấy người mẹ thật chịu thương chịu khó, hiền dịu, chu toàn và lạc quan. Chân dung người mẹ tác giả thật tiêu biểu cho biết bao bà mẹ Việt khác, luôn hết lòng vì các con và gia đình. Chính vì thế, mẹ đi xa rồi nhưng người con vẫn tưởng như thấy mẹ đang hiển hiện: “Rồi Mẹ tiễn con đi về phía cuối trời/ Chiếc gậy chống đã vẹt mòn năm tháng/ Con ngoảnh lại chốn quê nhà xanh thẳm/ Mẹ cười hiền, chống gậy đứng nhìn theo…”.

Với tác giả, “Thơ là một chớp sáng, là những ám ảnh của tâm hồn”, “tôi nương thân vào chính thơ tôi”. Tư duy nghệ thuật thơ trong các sáng tác của Nguyễn Trọng Tạo có sự tích hợp nhuần nhị giữa cũ và mới, giữa truyền thống và hiện đại, điều này thể hiện rõ qua thi phẩm. Bài thơ khép lại rồi nhưng hình ảnh người mẹ hiền dõi theo bước con đi trong những chặng hành trình cuộc sống và tình cảm của người con hướng về mẹ vẫn sống mãi trong tâm trí bạn đọc.

NGUYỄN THỊ THIỆN

Tin cùng chuyên mục

Hoa hồng Vu Lan

Hoa hồng Vu Lan

(PNTĐ) -  Chị mới dọn về xóm, xây cái nhà nhỏ, định cư luôn. Con trai chị với con tôi chung lớp 5, ngày nào cũng qua nhà chơi. Thằng nhỏ lễ phép, chỉ phải cái hơi… sa đà
Chỉ tình yêu thôi chưa đủ

Chỉ tình yêu thôi chưa đủ

(PNTĐ) -Yêu là việc của trái tim, nên khi các bạn nam, nữ đã trưởng thành, gặp được người mà mình cảm thấy hợp, tình yêu dễ nảy nở, kể cả khi mới chỉ quen trên mạng. Tuy nhiên, kết hôn hay không, cuộc sống vợ chồng sau này ra sao, liệu có hạnh phúc không… lại là việc của trí óc...
“Check” chồng ngoại tình

“Check” chồng ngoại tình

(PNTĐ) - Tranh thủ lúc chồng đi làm các xét nghiệm kiểm tra theo chỉ định của bác sĩ, cô gái thẽ thọt hỏi vị bác sĩ nam khoa: “Chú ơi, cháu nghe nói để biết chồng ngoại tình hay không, có thể “check” (kiểm tra) vào lúc cả hai “gần gũi” nhau. Chú là bác sĩ chuyên khoa, chú xem có cách nào hay, chú bày cho cháu để… kiểm chứng với ạ”.
Nhớ mẹ

Nhớ mẹ

(PNTĐ) - “Trang, con ăn cơm nhé. Cơm mẹ mới nấu xong, còn nóng lắm. Dạo này mẹ thấy con xanh xao, phải ăn nhiều vào mới khỏe được!”. “Con không muốn ăn, mẹ để cho con được yên…”…
Cấp cứu tại chỗ đúng cách - yếu tố quan trọng quyết định sự sống của trẻ khi bị đuối nước

Cấp cứu tại chỗ đúng cách - yếu tố quan trọng quyết định sự sống của trẻ khi bị đuối nước

(PNTĐ) - Dù đã có nhiều hồi chuông cảnh báo được gióng lên nhưng thời gian qua, các vụ đuối nước ở trẻ em vẫn liên tiếp xảy ra. Nhiều trẻ tổn thương phổi nặng, suy đa tạng phải lọc máu, thậm chí có trẻ đã tử vong… Một trong số nguyên nhân khiến tình trạng của trẻ nặng hơn là do phụ huynh chưa biết cấp cứu tại chỗ cho trẻ đúng cách.