“Chính sách tiền tệ thế kỷ 21“: Những thay đổi của ngành tài chính trong hơn 70 năm

Vấn đề tiền tệ tại nước Mỹ đang trở nên căng thẳng hơn bao giờ hết. Theo Wall Street Journal, lạm phát tại Mỹ đã tăng vọt lên mức cao nhất trong 40 năm. Giá cả leo thang đang ngấu nghiến mức tăng lương danh nghĩa, khiến mức lương được điều chỉnh theo lạm phát đã giảm 3,6% trong năm qua - bất chấp thị trường việc làm đang rất nóng. Giữa lúc đó, cuốn sách “Chính sách tiền tệ thế kỷ 21” ra đời đã trở thành một trong những cuốn sách quan trọng nhất để hiểu về tài chính của nước Mỹ.

“Chính sách tiền tệ thế kỷ 21” là cuốn sách đầu tiên bàn về lịch sử chống lạm phát và khủng hoảng của Fed (Cục Dự trữ Liên bang Mỹ) - cơ quan quản lý chính sách tiền tệ Mỹ của hiện tại và tương lai chủ yếu thông qua lăng kính lịch sử, nhằm giúp người đọc hiểu được Fed đã làm thế nào để đạt được vị trí như ngày nay, học được gì từ những thách thức đa dạng phải đối mặt, và có thể phát triển như thế nào trong tương lai.

Cuốn sách được viết bởi Ben S. Bernanke - người giữ chức Chủ tịch Fed từ năm 2006 đến năm 2014 và là một trong những nhà kinh tế hàng đầu thế giới.

Kể câu chuyện tiền tệ trong khoảng thời gian 70 năm, cuốn sách mang đến cái nhìn tổng quan về quá trình hoạch định chính sách của Fed, cho thấy những thay đổi trong nền kinh tế đã thúc đẩy những đổi mới của Fed như thế nào cũng như những thách thức mới mà Fed phải đối mặt, bao gồm: lạm phát quay trở lại, tiền điện tử, rủi ro bất ổn tài chính gia tăng và các mối đe dọa đối với tính độc lập của chính Fed.

Ngoài việc giải thích các công cụ hoạch định chính sách mới của hệ thống ngân hàng trung ương, “Chính sách tiền tệ thế kỷ 21” còn kể lại những khoảnh khắc kịch tính mà với đó, các quyết định của Fed dưới triết lý của những người từng chèo lái tổ chức này - đã tạo nên nhiều tác động đáng kể. Đặc biệt là trong khoảng thời gian phải đối phó với đại dịch COVID-19, Cục Dự trữ Liên bang đã triển khai một loạt công cụ chính sách đặc biệt giúp ngăn chặn sự sụp đổ của hệ thống tài chính và nền kinh tế Hoa Kỳ. Chủ tịch Jerome Powell và các đồng nghiệp của ông đã cho các doanh nghiệp Mỹ vay trực tiếp, mua hàng nghìn tỷ đô la chứng khoán chính phủ, bơm đô la vào hệ thống tài chính quốc tế và xây dựng khuôn khổ chính sách tiền tệ mới nhấn mạnh vào việc tạo việc làm.

Bốn phần của cuốn sách là bốn giai đoạn quan trọng trong nền kinh tế Mỹ:

Phần 1: Sự tăng giảm của lạm phát: bàn về các chiến lược ứng phó của Fed trước Đại Lạm Phát (thập niên 60-80 thế kỷ 20) và giai đoạn bùng nổ 1990. 

Phần 2: Khủng hoảng tài chính toàn cầu và Đại Suy thoái: bàn về những thách thức của thiên niên kỷ mới, trong đó có suy thoái 2001, giảm phát 2003, Khủng hoảng tài chính toàn cầu (2007-2008) và Đại Suy thoái (2009).

Phần 3: Từ nâng lãi suất đến đại dịch Covid-19: bàn về chiến lược của Fed từ sau thời Bernanke (2014) đến đại dịch Covid-19, gồm các chính sách nâng lãi suất, chính sách tiền tệ trung lập, nỗ lực đảm bảo tính độc lập của Fed và các biến động dưới thời Jay Powell, và chiến lược ứng phó khủng hoảng trong thời kỳ đại dịch Covid-19.

Phần 4: Tương lai phía trước: đánh giá lại các công cụ mà Fed đã áp dụng, bàn về các phương án & công cụ mới để xây dựng chính sách hiệu quả, mạnh mẽ hơn, vai trò của chính sách tiền tệ trong việc duy trì ổn định tài chính, về tính độc lập và vai trò của Fed trong xã hội.

Những đánh giá thành công hay thất bại và những bài học trong chính sách tiền tệ của Mỹ 70 năm qua từ một chuyên gia như Ben S. Bernanke chắc chắn là những kiến thức quý báu cho các nhà hoạch định chính sách và các nhà nghiên cứu kinh tế trên thế giới. Hơn thế, độc giả của “Chính sách tiền tệ thế kỷ 21” còn có thể rút ra cho mình những bài học về lãnh đạo trong tình huống khó khăn, về các lựa chọn mà những người chèo lái tổ chức phải đưa ra trong bối cảnh khó đoán trước.