Đề nghị làm rõ quy định kết nối liên phương thức và lộ trình Net Zero

Cần bổ sung quy định về kết nối liên phương thức và lộ trình Net Zero

Đại biểu Tạ Đình Thi (Đoàn Hà Nội) đánh giá cao việc chuẩn bị công phu, toàn diện hồ sơ dự án luật. Dự thảo đã tiếp cận nhiều vấn đề quan trọng, từ quản lý nhà nước đến an toàn, an ninh và trách nhiệm dân sự; đặc biệt là đã dành một điều quy định về bảo vệ môi trường và lần đầu tiên đưa vào khái niệm “Nhiên liệu hàng không bền vững - SAF”, thể hiện tầm nhìn hướng tới phát triển bền vững của ngành.

Đại biểu Tạ Đình Thi (Đoàn Hà Nội) thảo luận

Đại biểu cho rằng để luật thực sự là công cụ định hướng phát triển hiện đại, bền vững, cần làm rõ và bổ sung hai nhóm vấn đề.

Thứ nhất, về kết nối liên phương thức vận tải. Nguyên tắc “phát triển đồng bộ cảng hàng không, hoạt động bay, phương tiện vận tải và các nguồn lực khác” đã được nêu tại Điều 4, song mới dừng ở mức khái quát. Thực tế, thiếu kết nối đồng bộ giữa đường hàng không với đường sắt cao tốc, xe buýt, tàu điện đang là điểm nghẽn, làm giảm hiệu quả hệ thống và trải nghiệm hành khách.

Đại biểu kiến nghị cần có điều khoản riêng hoặc bổ sung quy định cụ thể hơn về phát triển kết nối liên phương thức, gồm: Quy hoạch chi tiết cảng hàng không phải được thực hiện đồng bộ với quy hoạch giao thông kết nối; các đầu mối giao thông cần được tích hợp trong hoặc liền kề nhà ga hành khách; đồng thời, quy định rõ trách nhiệm của doanh nghiệp cảng hàng không và cơ quan quản lý nhà nước trong việc phối hợp với các đơn vị vận tải khác để tạo lập và vận hành “hành trình liên tục”.

Thứ hai, về giảm phát thải và thực hiện cam kết Net Zero năm 2050, đại biểu nêu, ngành hàng không đóng góp lớn cho phát triển kinh tế nhưng cũng là lĩnh vực khó giảm phát thải. Mặc dù Việt Nam đã có bước đi ban đầu như thí điểm bay sử dụng hỗn hợp SAF, song còn thiếu hành lang pháp lý đủ mạnh.

Đại biểu Tạ Đình Thi đề xuất giao Chính phủ hoặc cơ quan có thẩm quyền xây dựng Lộ trình quốc gia về phát triển và sử dụng SAF, với mục tiêu cụ thể, tăng dần tỷ lệ pha trộn sau năm 2030; chi tiết hóa chính sách ưu đãi về thuế, tín dụng, đất đai cho nghiên cứu, sản xuất, nhập khẩu và phát triển hạ tầng SAF; khuyến khích áp dụng các công nghệ, giải pháp giảm carbon như tối ưu hóa hoạt động bay, sử dụng máy bay tiết kiệm nhiên liệu, đầu tư dự án bù trừ carbon; và chuẩn bị tham gia đầy đủ các cơ chế giảm phát thải toàn cầu như CORSIA.

Đại biểu Tạ Đình Thi cho rằng, việc bổ sung các quy định cụ thể này sẽ giúp hoàn thiện dự thảo luật, bảo đảm cam kết quốc tế và tạo nền tảng pháp lý cho ngành hàng không phát triển an toàn, hiệu quả, hiện đại và thân thiện môi trường.

Hoàn thiện quy định về chậm, hủy chuyến trong Luật Hàng không (sửa đổi)

Tán thành sự cần thiết sửa đổi Luật Hàng không dân dụng Việt Nam để bảo đảm an toàn, an ninh bay, nâng chuẩn dịch vụ và bảo vệ quyền lợi hành khách, đại biểu Nguyễn Tâm Hùng đề nghị Ban soạn thảo hoàn thiện các quy định liên quan đến chậm chuyến, hủy chuyến, từ chối vận chuyển và trách nhiệm bồi thường.

Đại biểu Nguyễn Tâm Hùng thảo luận

Về nghĩa vụ người vận chuyển, đại biểu cho rằng khoản 2 Điều 53 quy định còn định tính, dễ hiểu khác nhau. Đại biểu đề nghị bổ sung định nghĩa “chậm kéo dài” theo ngưỡng thời gian cụ thể; quy định nguyên tắc bồi thường tối thiểu bằng tiền hoặc chứng từ tương đương, chi trả tự động trong 7 ngày; và cấm khấu trừ bất kỳ khoản phí nào khi hoàn tiền do lỗi hãng.

Về quyền lựa chọn của hành khách, cần ghi nhận quyền được hoàn tiền phần chưa sử dụng, chuyển sang chuyến sớm nhất hoặc sang hãng khác tương đương nếu hãng không bố trí được chuyến thay thế trong 3 giờ; đồng thời bảo đảm “chăm sóc tối thiểu” gồm suất ăn, nước uống, phương tiện liên lạc và lưu trú qua đêm khi cần.

Với trường hợp từ chối vận chuyển, đại biểu nêu thực tế “bán thừa chỗ” (overbooking) khiến hành khách có xác nhận chỗ vẫn bị từ chối. Đại biểu đề nghị tách rõ từ chối vì an toàn, an ninh với lý do thương mại; bổ sung quy định riêng về overbooking, kêu gọi tình nguyện viên, bồi thường bắt buộc và bố trí hành trình thay thế tương đương.

Đối với trách nhiệm dân sự khi vận chuyển chậm, đại biểu đề nghị quy định riêng về thiệt hại do chậm chuyến, xác định gánh nặng chứng minh thuộc hãng, không coi lý do kỹ thuật là bất khả kháng, xác lập giới hạn trách nhiệm và đảm bảo hành khách vẫn được yêu cầu bồi thường phần chênh lệch.

Về cơ chế giải quyết khiếu nại, bồi thường nhanh, đại biểu kiến nghị bổ sung “Điều 69a” quy định rõ thời hạn phản hồi trong 3 ngày, chi trả bồi thường trong 7 ngày, giải quyết dứt điểm trong 30 ngày, tính lãi chậm trả và thiết lập đầu mối điện tử thống nhất tiếp nhận, theo dõi hồ sơ.

Đại biểu Nguyễn Tâm Hùng đề nghị hoàn thiện cơ chế phối hợp lưỡng dụng dân dụng - quốc phòng, quy định bồi hoàn chi phí khi chuyển công trình sang mục đích quân sự; liên thông dữ liệu, điều phối slot vùng trời sân bay dùng chung; giao Bộ Quốc phòng chủ trì diễn tập định kỳ tìm kiếm cứu nạn và công bố khung giờ hạn chế để hãng chủ động điều độ.