Hà Nội - trung tâm có vai trò dẫn dắt, kiến tạo và lan tỏa cho sự phát triển chung của đất nước
(PNTĐ) - Việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 79 và Nghị quyết 80 được xác định là bước hoàn thiện quan trọng trong kiến trúc chiến lược phát triển quốc gia giai đoạn mới. Với Hà Nội, trung tâm chính trị, hành chính, kinh tế và văn hóa của cả nước, yêu cầu đặt ra không chỉ là triển khai thực hiện, mà phải thể hiện vai trò tiên phong, gương mẫu.
Tuy nhiên, theo phân tích của PGS.TS Trần Đình Thiên - Nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, Ủy viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Chính phủ tại Chương trình Thời sự đặc biệt "Hà Nội tiên phong, gương mẫu thực hiện các Nghị quyết chiến lược của Trung ương": Muốn tiên phong thực chất, Hà Nội phải có điều kiện thể chế tương xứng với vị thế đặc biệt của mình.
Trong cơ cấu kinh tế nhiều thành phần của Hà Nội, kinh tế nhà nước được xác định giữ vai trò chủ đạo, đặc biệt ở các lĩnh vực then chốt như hạ tầng giao thông, tài chính - ngân sách, đất đai và dịch vụ công. Tuy nhiên, trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, yêu cầu nâng cao hiệu quả, năng lực quản trị và sức cạnh tranh của khu vực này trở nên cấp thiết hơn.
Theo PGS.TS Trần Đình Thiên, kinh tế nhà nước của Hà Nội không chỉ dừng ở vai trò chủ đạo nội tại, mà trong giai đoạn tới phải trở thành một “nguồn lực quốc gia”, có sức lan tỏa, điều tiết và dẫn dắt thị trường, góp phần bảo đảm tự chủ, tự cường của đất nước. Khi được đặt đúng vị trí và vận hành theo cơ chế minh bạch, hiệu quả, gắn kết với khu vực kinh tế tư nhân, khu vực này sẽ trở thành nền tảng hạ tầng, tài chính và thể chế cho tăng trưởng bền vững.
Ông nhấn mạnh, việc củng cố nội lực vật chất bao gồm nền tảng tài chính, hạ tầng chiến lược, doanh nghiệp nhà nước và nguồn lực công. Đây là điều kiện tiên quyết để Hà Nội thực hiện vai trò trung tâm chính trị - kinh tế - văn hóa của cả nước.
Nghị quyết 79 được ban hành trong thời điểm Hà Nội đang xây dựng Luật Thủ đô (sửa đổi) và Quy hoạch Thủ đô với tầm nhìn 100 năm. Theo PGS.TS Trần Đình Thiên, đây là cơ hội quan trọng để thiết kế lại nền tảng thể chế và không gian phát triển dài hạn cho Thành phố.
PGS.TS Trần Đình Thiên cho rằng, một Thủ đô được giao trọng trách dẫn dắt cả nước trong tăng trưởng xanh, chuyển đổi số và hội nhập sâu rộng không thể chỉ vận hành theo cơ chế chung. Nếu khuôn khổ thể chế không được điều chỉnh phù hợp, các mục tiêu lớn sẽ khó đạt được, bởi chỉ một điểm nghẽn nhỏ cũng có thể tạo ra tác động lan tỏa trong một cấu trúc kinh tế phức tạp như Hà Nội.
Vì vậy, mở không gian thể chế không đơn thuần là tạo thuận lợi cho một số dự án, mà là tạo nền tảng vận hành đồng bộ cho toàn bộ hệ thống. Khi thể chế đủ rộng và đủ linh hoạt, Thành phố mới có thể phát huy hết tiềm năng, khai thác hiệu quả nguồn lực và nâng cao năng lực quản trị.
Tinh thần tiên phong của Hà Nội trong thực hiện các nghị quyết chiến lược không chỉ thể hiện ở việc quán triệt và triển khai sớm, mà quan trọng hơn là ở chất lượng cụ thể hóa chính sách. Theo phân tích của PGS.TS Trần Đình Thiên, trong tầm nhìn dài hạn, Hà Nội không chỉ phát triển nhanh, mà phải phát triển có chiều sâu, có bản sắc và có năng lực dẫn dắt. Điều đó đòi hỏi tư duy phát triển và cách tổ chức thực hiện phải thay đổi, lấy hiệu quả và kết quả thực chất làm thước đo.
Khi kinh tế nhà nước được nâng tầm thành nguồn lực quốc gia; khi nội lực vật chất được củng cố vững chắc; khi thể chế được thiết kế phù hợp với quy mô và vai trò đặc thù của Thủ đô, Hà Nội mới có đủ điều kiện để tiên phong đúng nghĩa - không chỉ hoàn thành nhiệm vụ của mình, mà còn tạo chuẩn mực phát triển, lan tỏa kinh nghiệm cho các địa phương khác.
Từ Nghị quyết 79 và Nghị quyết 80 đến chương trình hành động của Thành phố là một quá trình đòi hỏi sự đồng bộ giữa quyết tâm chính trị và năng lực thể chế. Muốn Hà Nội tiên phong, trước hết phải mở được không gian thể chế đủ tầm, tương xứng với vị thế, trách nhiệm và khát vọng phát triển của Thủ đô trong giai đoạn mới.
