Bà bầu vắt sữa non: Vừa phản khoa học vừa hại cho con
PNTĐ-BV Phụ sản HN và BV Phụ sản T.Ư đã từng tiếp nhận và điều trị cho một số chị em mang thai ở tuần 34–36 có dấu hiệu sinh non khi “chủ động” vắt sữa non để tích trữ.
Các bác sĩ khuyến cáo, hành động này rất nguy hiểm vừa dẫn đến khả năng sinh non vừa ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ và thai nhi.
 |
Tích trữ sữa non trong thời kỳ mang thai có thể ảnh hưởng tới sức khỏe mẹ và thai nhi |
Suýt sảy thai vì vắt sữa… “chín ép”
BS Trần Danh Cường, PGĐ BV Phụ sản T.Ư cho biết, ngực phụ nữ vừa sinh tiết ra một chất dịch lỏng màu vàng, dính… được gọi là sữa non. Sữa non có lợi ích đặc biệt với trẻ, có thể coi như thực phẩm "vàng" cho trẻ mới sinh. Những dòng sữa non đầu tiên có tác dụng kích thích các tế bào miễn dịch ở trẻ sơ sinh, tăng khả năng chống nhiễm khuẩn cho bé. Sữa non chứa rất nhiều ganglioside, có tác dụng quan trọng đối với sự phát triển não.
Nhận biết được lợi ích của sữa non, nhiều sản phụ mang thai đã tìm mọi cách tích trữ nguồn “tài nguyên” quý giá đó ngay từ khi đứa trẻ chưa chào đời. Các sản phụ “rỉ tai” nhau: cơ thể người mẹ bắt đầu sản xuất sữa non từ giữa thai kì, khoảng tuần thai thứ 16-20. Vì thế, thời gian này, sữa chưa về nhiều, sản phụ chỉ nặn được một hai giọt sữa trong. Nhưng sau đó, lượng sữa tăng dần lên 1-2 ml sữa mỗi lần vắt. Thời gian “thu hoạch” tốt nhất là ở tuần thai thứ 38, sản phụ có thể vắt được 10 ống xilanh, mỗi ống 5ml, trữ ngăn đá, phòng trường hợp sữa mẹ chưa về kịp hoặc vì lí do nào đó bà mẹ không thể cho con bú ngay sau sinh hoặc trẻ phải cách li mẹ... Có bà mẹ còn khoe “thành tích” bằng những ống xilanh sữa non “chín ép” trên các mạng xã hội như facebook, webtretho, nuoiconbangsuame, lamchame... Họ cho rằng, việc trữ sữa non này sẽ giúp trẻ mới sinh luôn có sẵn sữa non của mẹ.
Tiếc thay, lợi đâu chưa thấy mà đã có không ít sản phụ gặp sự cố “dọa sinh sớm” khi thực hiện việc vắt sữa theo kinh nghiệm truyền miệng này và phải vào cấp cứu, điều trị dài ngày tại BV Phụ sản Hà Nội và BV Phụ sản T.Ư.
Một sản phụ đang nằm điều trị tại BV cho biết: Thấy các sản phụ “rủ” nhau trữ sữa non trước sinh, tôi cũng bắt chước theo. Ngay khi nặn bóp được vài giọt sữa non, tử cung đã co bóp nhẹ. Tôi đọc trên mạng thấy “có những trường hợp sản phụ mang thai 34 tuần tuổi, đang có dấu hiệu sinh non vẫn được khuyến khích thu sữa non càng sớm càng tốt để phòng… sinh non thật” nên càng cố gắng tiếp tục nặn sữa non nhưng cơn co bóp tử cung xuất hiện ngày càng nhiều, giống như những cơn chuyển dạ. Tôi tức tốc nhập viện điều trị để giữ con.
Nguy hiểm tiềm tàng
BS Trần Danh Cường khẳng định: Đúng là sữa non có nhiều tác dụng nhưng hiện nay chưa có bệnh viện và bác sĩ sản khoa nào khuyến khích sản phụ vắt sữa non trước sinh để tích trữ cho con. “Trào lưu vắt sữa non cho trẻ trước khi chuyển dạ (thường bắt đầu từ tuần thứ 36) là phản khoa học, thậm chí còn ảnh hưởng tới sức khỏe của sản phụ và thai nhi” – BS Cường cảnh báo.
BS Cường phân tích về sự nguy hiểm khi vắt sữa non trong thời kỳ mang thai: Có 3 lý do để sản phụ không nên vắt sữa non. Thứ nhất, vắt sữa non kích thích đầu vú, gây tăng tiết oxytocin nội sinh và có nguy cơ gây sinh non. Đặc biệt với những trường hợp từng đẻ mổ hay có nhau tiền đạo, nếu có cơn gò tử cung sẽ dễ gây ra xuất huyết âm đạo, rất nguy hiểm. Thứ hai, thông thường, khi sinh con, bà mẹ có cơ chế sinh lí tiết prolactin giúp tạo sữa đáp ứng vừa đủ nhu cầu của con, chứ không cần đến việc tích trữ sữa từ khi mang thai. Thứ ba, việc bảo quản sữa non phải đảm bảo các yếu tố vô trùng, nhiệt độ phù hợp... nếu không sữa đó có thể nhiễm khuẩn và trở nên nguy hiểm với hệ miễn dịch còn non yếu của trẻ sơ sinh.
Theo các chuyên gia sản khoa, thực tế có một số trường hợp được chỉ định vắt sữa non như sản phụ bị lao phổi, viêm hô hấp trên, bị chấn thương vú do herpes, nhiễm cúm, hoặc bị đái tháo đường hay đái tháo đường thai kì, sản phụ được chỉ định sinh mổ hoặc có bất thường ở bầu vú hay đầu ti, trẻ bị hở hàm ếch... BS Cường đưa ra ví dụ, tại một số nước trên thế giới như Úc, New Zealand có cho phép sản phụ vắt sữa non cho vào ống thu và trữ đông, giữ an toàn trong tủ lạnh lên đến 8 ngày, để cho trẻ có thể sử dụng trong một số trường hợp đặc biệt nêu trên. Tuy nhiên, đến nay, nhiều nước vẫn còn tranh cãi về tính an toàn, hiệu quả và liệu có sự khác biệt về dinh dưỡng giữa sữa non trước sinh và sữa non được sản xuất sau sinh.
Nam Trang - Tâm Thanh
