Chống dịch Covid-19: Gian nan nhưng vững niềm tin

Người dân trong khu cách ly tại phố Trúc Bạch nhận thực phẩm được thành phố cung cấp đầy đủ mỗi ngày (Ảnh: T.H) 

Cầu Thê Húc ngày cuối tuần vắng vẻ, tĩnh lặng do ảnh hưởng của dịch Covid-19 (Ảnh: Đình Bách)

Bác sĩ TYT phường Đông Ngạc (quận Bắc Từ Liêm) lấy thông tin kê khai y tế của người tiếp xúc gần với bệnh nhân nghi nhiễm Covid-19 trên địa bàn (Ảnh: NVCC) 

Nhân viên vệ sinh môi trường và người dân trong khu cách ly tại phố Trúc Bạch cùng tham gia dọn vệ sinh môi trường (Ảnh: T.H)

Bác sĩ chống dịch: Bước vào cuộc chiến khốc liệt hơn

Những ngày này, nói tới cuộc chiến “chống giặc Covid-19” không thể không nhắc đến những vất vả, hy sinh của các y bác sĩ làm công tác y tế dự phòng cơ sở. Họ ngày đêm không ngủ, cùng với các lực lượng chức năng đi gõ cửa từng nhà để rà soát, phân loại đối tượng theo dõi, cách ly…

Do tình hình dịch bệnh bất thường nên từ Tết tới giờ, BS Nguyễn Minh Phúc - Trạm trưởng Trạm y tế (TYT) phường Đông Ngạc (quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội) gần như ở TYT nhiều hơn ở nhà; có về nhà, anh cũng không dám chơi đùa cùng 2 con vì thường xuyên tiếp xúc đối tượng nghi nhiễm. Ngày 6/3, Hà Nội công bố ca mắc Covid-19 đầu tiên, cũng là trường hợp thứ 17 của cả nước… BS Phúc cùng anh em TYT bước vào cuộc chiến chống dịch khốc liệt hơn gấp bội. Giờ giấc sinh hoạt đảo lộn hoàn toàn, đi sớm về muộn. 12 giờ đêm vẫn dậy, thậm chí thức trắng đêm để đi lấy thông tin, khoanh vùng các trường hợp nguy cơ trên địa bàn.

Phụ trách TYT phường nên số điện thoại cá nhân của BS Phúc bây giờ cũng trở thành số đường dây nóng, để người dân gọi tới xin tư vấn dịch bệnh. BS Nguyễn Minh Phúc nhẩm tính, trung bình mỗi ngày, anh nhận và trả lời ít nhất 50 cuộc điện thoại. Nhiều hôm vừa đưa bát cơm lên miệng, chưa kịp và đã phải buông xuống vì có điện thoại gọi đến. “Ngày 8/3 vừa rồi, điện thoại của mình thậm chí không rảnh lúc nào để nhắn tin, gọi điện chúc mừng vợ. Vì đúng ngày có 2 công dân Hàn Quốc tới khu Ciputra trên địa bàn phường tạm trú, tối đó mình và đồng chí công an phường phải trực và đến lấy tờ khai y tế, gần 3 giờ sáng mới về đến nhà. Hơn 10 năm kết hôn, ngày 8/3 vừa rồi lần đầu tiên vợ mình phải bật khóc khóc… vì thấy thương chồng quá. Ngày dành cho phụ nữ nhưng cô ấy lại là người hỏi thăm, động viên chồng giữ sức khỏe, tiếp tục cố gắng để hoàn thành tốt công việc”.

“TYT phường Đông Ngạc hiện có 7 cán bộ, tất cả đều đang gồng mình làm việc, chung sức cùng nhân dân cả nước chống dịch. Vất vả, xáo trộn cuộc sống, quá tải công việc… nhưng các anh chị em đã xác định ngay từ đầu rằng đây là trách nhiệm, cũng là sứ mệnh cao cả của y, bác sĩ. Bởi vậy, không một ai nản lòng, phàn nàn… chỉ gửi cho nhau những lời động viên để tiếp thêm sức mạnh chiến đấu, chiến thắng dịch bệnh” - BS Nguyễn Minh Phúc chia sẻ.

Cố gắng giữ nhịp sống bình ổn trong những ngày cách ly

Tối ngày 6/3, khi ca mắc Covid-19 đầu tiên ở Hà Nội được công bố, 66 hộ dân với gần 200 nhân khẩu (từ số nhà 79 đến 137 phố Trúc Bạch, Q. Ba Đình - khu vực bệnh nhân cư trú) chính thức bị cách ly tập trung. Những giờ đầu tiên sau cách ly, không khí dường như khá căng thẳng. Nhưng nhờ sự quan tâm đặc biệt của chính quyền thành phố, quận, các tổ chức đoàn thể và người dân Thủ đô… không lâu sau đó, cuộc sống của hơn 60 hộ gia đình trên phố Trúc Bạch đã bình yên trở lại.

Bà Nguyễn Mai Hương - số nhà 137 Trúc Bạch, ngay sát những tấm barie gác chắn và các biển báo khu vực cách ly kể: Mỗi ngày 2 lần, các hộ dân trong khu phố được đo thân nhiệt, kiểm tra sức khỏe; đồng thời được cán bộ phường mang hàng hoá, thực phẩm thiết yếu cung cấp miễn phí tận nhà cho các hộ dân bị cách ly, từ quả trứng, túi thịt, túi cá, rau xanh, chai nước mắm, dầu ăn, xì dầu, sữa tươi đến giấy ăn, giấy vệ sinh, túi đựng rác… Đặc biệt, rau xanh, thực phẩm đều là các loại nông sản sạch được đóng gói, hút chân không cẩn thận. Gạo tẻ là loại Séng Cù Điện Biên với giá bán trên 30.000 đồng/kg. Phường cũng bố trí tiếp nhận đồ dùng, thực phẩm từ bên ngoài gửi vào và chuyển tới cho các hộ dân, theo quy trình, đảm bảo an toàn phòng dịch.

“Nhà tôi có 3 người, hai ông bà lại cao tuổi (cụ ông năm nay bước sang tuổi 84, còn bà ở tuổi 73). Với nguồn thực phẩm được cung cấp dồi dào và phong phú, bữa cơm ngày chống dịch của gia đình tôi vẫn tươm tất, đảm bảo đầy đủ các nhóm chất dinh dưỡng. Các con tôi đã ra ở riêng, sau khi nghe tin nhà bố mẹ phải cách ly tập trung, ban đầu cũng rất lo lắng, nhưng sau đã yên tâm và gần như không phải chu cấp gì thêm cho ông bà vì phường đã cung cấp đủ đầy rồi” - bà Mai Hương vui vẻ nói.

Đến Trúc Bạch - một tuần sau khi thực hiện cách ly tập trung, ai nấy đều cảm nhận được một cuộc sống khác đang diễn ra ở đây. Để lại sau lưng sự ồn ào của phố xá tấp nập, phố Trúc Bạch giờ trở thành “đường nội bộ” dưới hàng cây xanh, không gian chợt rất đỗi bình yên. Các bà, các chị không phải tất bật đi chợ mỗi sáng nên có thêm thời gian chăm chút cho bản thân và gia đình. Họ cũng không quên chia sẻ những bức ảnh, video kể lại cuộc sống sinh hoạt thường nhật trong thời gian cách ly tới bạn bè. Những dòng cảm xúc và hình ảnh đẹp đẽ, tuy ngắn gọn nhưng “biết nói” ấy đã nhận được nhiều tình cảm ấm áp của mọi người; nhanh chóng lan toả và tạo hiệu ứng tích cực trong cộng đồng. “Dù thời gian cách ly mới đi được 2/3 chặng đường nhưng tôi rất yên tâm. Với sự quan tâm chăm lo chu đáo của chính quyền cũng như sự bình tĩnh, nghiêm túc thực hiện nguyên tắc cách ly của người dân, tôi tin tưởng rằng Việt Nam sẽ chiến thắng bệnh dịch”.

Doanh nghiệp cầm cự trong dịch bệnh

Những diễn biến phức tạp của dịch bệnh Covid-19 không chỉ ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân mà đã và đang tác động lớn đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của cộng đồng doanh nghiệp.

Ảnh hưởng dịch bệnh, lượng khách sử dụng dịch vụ của cơ sở làm đẹp Issence (phường Bách Khoa, quận Hai Bà Trưng) giảm mạnh trong khi các khoản phí phục vụ kinh doanh không thay đổi. Sau khi trường hợp mắc Covid-19 đầu tiên được công bố tại Hà Nội, chủ cơ sở đã tạm dừng hoạt động, vừa để phòng chống dịch bệnh vừa giảm bớt các khoản chi thường xuyên, cầm cự chờ qua đợt dịch. Tình trạng kinh doanh ế ẩm diễn ra ở nhiều ngành nghề khác nhau; trên các tuyến phố xưa nay vốn giao thương sầm uất đã rơi vào tình trạng “cửa đóng then cài”, không ít cửa hàng kinh doanh quần áo, quán ăn… phải niêm yết thông báo sang nhượng do không kham nổi chi phí thuê nhà, tiền điện nước, tiền thuê nhân viên.

Không chỉ khối kinh doanh, ở lĩnh vực sản xuất, nhiều nhà máy, xí nghiệp từ quy mô lớn đến doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng đang ở trong tình trạng sản xuất cầm chừng. Phần lớn nguyên liệu cho sản xuất trong nước phải nhập khẩu, chủ yếu từ Trung Quốc, Hàn Quốc... Ở những ngành sử dụng đông lao động nữ và là ngành sản xuất chủ lực như may mặc, da giầy, điện tử... nguồn nguyên liệu phục vụ sản xuất phụ thuộc tới 70 - 80% vào nhập khẩu nên khi dịch bệnh Covid-19 xảy ra, hoạt động giao thương bị hạn chế khiến không ít doanh nghiệp đứng trước nguy cơ thiếu nguyên liệu đầu vào phục vụ sản xuất.

Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa TP Hà Nội Mạc Quốc Anh cho biết: 60% doanh nghiệp sản xuất công nghiệp của Hiệp hội phụ thuộc từ 35-45% nguồn nguyên liệu nhập khẩu, ngành may mặc nhập 70% nguyên phụ liệu từ vùng có dịch. Nguồn nguyên liệu dự trữ (nếu có) chỉ đủ để duy trì hoạt động sản xuất đến hết tháng 3. Trong khi đó, cũng do thiếu linh kiện, phụ tùng nhập khẩu nên theo đại diện công ty CP Sunhouse (khu công nghiệp Thạch Thất - Quốc Oai) đã không thể xuất khẩu 2 container sản phẩm đi Mỹ hàng tháng như kế hoạch.

Theo đánh giá của Sở Công Thương TP, do tác động của dịch bệnh Covid-19, kim ngạch xuất nhập khẩu của TP trong 2 tháng đầu năm đều giảm so với cùng kỳ, trong đó một số lĩnh vực giảm mạnh như tổng doanh thu ngành vận tải, kho bãi, dịch vụ hỗ trợ vận tải và bưu chính chuyển phát giảm 0,9% (cùng kỳ tăng 12,3%); khách du lịch giảm, trong đó khách Trung Quốc giảm 93,5%, khách Hàn Quốc giảm 51,4%, khách du lịch nội địa giảm 27%; dịch vụ giáo dục và đào tạo giảm 3%... Nguồn thu giảm, sản xuất cầm chừng khiến nhiều doanh nghiệp phải giãn tiến độ sản xuất, giảm lương nhân viên, thậm chí cho lao động tạm thời nghỉ việc khiến số lượng lao động đăng ký bảo hiểm thất nghiệp tại Hà Nội tăng mạnh trong 2 tháng đầu năm với số lượng hàng ngàn người.

Bình tĩnh, chủ động khắc phục khó khăn

Hà Nội thời gian này, chỉ cần đi dạo qua các khu phố cũng có thể thấy rõ sự thay đổi, xáo trộn trong cuộc sống của người dân, đặc biệt là hoạt động kinh doanh, thương mại. Không ít quán ăn, cơ sở kinh doanh đóng cửa, trả mặt bằng. Nhưng không vì thế người dân hoảng loạn, hay các chủ cơ sở, đơn vị kinh doanh khác chấp nhận từ bỏ. Mỗi người, theo một cách riêng đang ứng xử chủ động, tích cực, nỗ lực từng ngày để vừa phối hợp với chính quyền chung tay chống dịch, vừa đóng góp vào sự phát triển kinh tế trong giai đoạn khó khăn, và có bước tạo đà cho thời điểm sau này, khi dịch bệnh kết thúc.

Tập đoàn Golden Gate - doanh nghiệp sở hữu chuỗi nhà hàng Gogi House và Kichi Kichi, từ sau Tết đến nay, doanh thu của hệ thống cửa hàng ăn uống sụt giảm mạnh, tới 30%. Ông Hoàng Quốc Khánh - Giám đốc vận hành tập đoàn Golden Gate cho hay, ứng phó với khó khăn, đơn vị phải tạm hoãn các kế hoạch sửa chữa, giảm tuyển dụng nhân viên mới, cắt giảm phi phí, đẩy mạnh kênh giao hàng tại nhà… Tuy nhiên, những người làm kinh doanh như ông Khánh tin tưởng vào chính sách hỗ trợ và chủ trương phát triển kinh tế của Chính phủ, đặc biệt khi chiến thắng dịch. Bởi vậy, ngay trong lúc khó khăn, doanh nghiệp cũng chủ động chuẩn bị sẵn sàng kịch bản để bất cứ lúc nào dịch Covid-19 chấm dứt, sẽ lập tức bắt tay vào vận hành hệ thống, đưa hoạt động kinh doanh trở lại bình thường. Còn trong lúc này, đơn vị tuân thủ mọi hướng dẫn của cơ quan chức năng về phòng chống dịch về vệ sinh khử khuẩn, trang bị nước rửa tay cho khách hàng…

Hay như anh Nguyễn Thái Học, chủ một chi nhánh ảnh viện áo cưới lớn trên đường Trần Thái Tông, quận Cầu Giấy cho biết: “Giờ đây, cửa hàng làm việc xem như không có lãi, nhưng sẽ không đóng cửa, mà vẫn tiếp tục làm để giữ vững thương hiệu và chia sẻ khó khăn với nhân viên. “Chúng tôi vẫn trả đủ lương cơ bản cho nhân viên. Trong lúc khó khăn, chúng tôi trao đổi với chủ nhà và đã được hỗ trợ, giảm chi phí thuê mặt bằng. Tôi tin rằng, ngay trong những lúc cam go nhất của cuộc chiến chống dịch, chỉ cần mọi người cùng chung tay, mỗi người hy sinh một chút vì mọi người, chắc chắn chúng ta sẽ vượt qua, chiến thắng dịch bệnh. Tôi cũng thường xuyên nhắc nhở, động viên nhân viên của mình phải giữ tinh thần lạc quan, tin tưởng vào Nhà nước, đồng thời chủ động chăm sóc sức khỏe bản thân, đừng để mắc bệnh vì lo lắng, sợ hãi”.

Để duy trì hoạt động, một số doanh nghiệp đã chuyển hướng kinh doanh. Một nhà hàng tại khu Mỹ Đình đã chia nhỏ phòng ăn, hạn chế tập trung đông khách trong phòng lớn, tăng cường các biện pháp khử khuẩn, giảm giá 30% thực đơn cho khách đến hết tháng 3. Một chuỗi cửa hàng thực phẩm sạch tại Hà Nội giảm giá cho khách hàng mua sắm qua kênh online và vận chuyển miễn phí… Các thành viên trong cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa TP Hà Nội đã đẩy mạnh liên kết, chia sẻ, hỗ trợ lẫn nhau cả về nguyên liệu, vốn và thông tin thị trường... Một số khác đã tính đến giải pháp tìm kiếm nguồn nguyên liệu từ thị trường Ấn Độ. Bên cạnh nỗ lực của doanh nghiệp, ông Mạc Quốc Anh đề xuất các cơ quan chức năng có sự hỗ trợ kịp thời cho doanh nghiệp với các giải pháp như tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, hải quan, giảm thuế giá trị gia tăng, giãn thời gian nộp thuế, khoanh nợ, giãn thời gian trả nợ ngân hàng, lùi, giãn, giảm thời gian đóng bảo hiểm xã hội từ 3-6 tháng…

Mặc dù dịch bệnh diễn biến phức tạp nhưng Hà Nội không điều chỉnh mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu mà nỗ lực phấn đấu để hoàn thành mục tiêu đã đề ra. Để đạt được điều này, TP tiếp tục đồng hành, chia sẻ khó khăn để cùng doanh nghiệp ứng phó với tác động của dịch Covid-19.

Ông Lê Hồng Thăng - Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội cho biết: Sở phối hợp chặt chẽ với các đơn vị của Bộ Công Thương, các Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài hỗ trợ các doanh nghiệp tìm kiếm nguyên liệu sản xuất đầu vào thay thế nguồn cung ở các vùng dịch; trước mắt tập trung vào các ngành dệt may, da giày, điện tử...; rà soát, tìm kiếm và mở rộng thị trường xuất khẩu, giảm phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc; trong đó tiếp tục phát huy điểm sáng xuất khẩu sang thị trường châu Phi. Đồng thời cam kết, phối hợp với các cơ quan TP hỗ trợ tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp trong các lĩnh vực: hải quan, thuế, đất đai, ngân hàng; giới thiệu, kết nối với các doanh nghiệp ở các tỉnh, thành để hợp tác, hỗ trợ.

Cùng với TP Hà Nội, một số bộ, ngành đang và sẽ triển khai nhiều biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn. Ngày 12/3, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành “gói” chính sách trả nợ, miễn giảm lãi vay cho doanh nghiệp và người dân. Hiện, số dư nợ bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 khiến khách hàng không có khả năng trả nợ đúng hạn lên tới 926.000 tỉ đồng (chiếm hơn 11% tổng dư nợ của các ngành). Các ngân hàng đã bước đầu xem xét cơ cấu lại 21.753 tỷ đồng cho các doanh nghiệp khó khăn; miễn giảm lãi vay cho 8.000 khách hàng; đang xem xét giảm lãi vay cho 34.500 khách hàng với dư nợ 185.000 tỷ. Cùng với đó, Bộ Tài chính đang soạn thảo dự thảo Nghị định gia hạn thời hạn nộp thuế và tiền thuê đất trình Chính phủ nhằm tháo gỡ khó khăn, hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó với tác động của dịch Covid-19. Dự kiến có hơn 93% doanh nghiệp được gia hạn nộp thuế; thời gian gia hạn là 5 tháng với thủ tục đơn giản.

Hạnh - Thảo - Anh