Kỳ 1: Báo động trẻ em bị u buồng trứng
PNTĐ-Tình trạng trẻ em mắc các căn bệnh như u nang buồng trứng, đái tháo đường, cao huyết áp… đang gia tăng một cách báo động.
Do tâm lý chủ quan cho rằng, các căn bệnh này chỉ có phụ nữ lớn tuổi mới mắc nên hầu hết các em khi phát hiện bệnh đều đến khám và điều trị trong tình trạng muộn.
Một em gái 12 tuổi bị u nang buồng trứng nặng 3kg; một em gái khác 8 tuổi bị u nang buồng trứng nặng tới 13kg… đã không còn là chuyện xa lạ nữa. Những bệnh nhân u nang buồng trứng nếu ở độ tuổi dưới 20 sẽ có nguy cơ chuyển thành ung thư. Phải làm sao?
Cắt bỏ khối u nang buồng trứng nặng… 3kg
Nhiều người lầm tưởng trẻ em gái không có nguy cơ mắc u buồng trứng và cho rằng bệnh chỉ xuất hiện đối với những người ở tuổi trưởng thành. Tuy nhiên, theo BS Phạm Duy Hiền, Phó khoa Ngoại, BV Nhi T.Ư, u nang buồng trứng không phải chỉ xuất hiện ở phụ nữ trưởng thành mà còn gặp ở trẻ em gái. BS Hiền đưa ra bằng chứng, khi mà mới đây, BV Nhi T.Ư tiếp nhận và điều trị cho cháu Đ.M.A (12 tuổi, Hải Phòng) bị u buồng trứng. Khối u buồng trứng nặng tới 3 kg mới chỉ được phát hiện và mổ bóc tách ngày 20/10 vừa qua, khi cháu tới khám tại BV Nhi Trung ương. Do khối u được phát hiện muộn và đã phát triển quá lớn nên các bác sĩ buộc phải cắt bỏ hoàn toàn một bên buồng trứng của bệnh nhi. Mặc dù, cách đây 2 tháng, gia đình có nhận thấy bụng của cháu M.A to hơn bình thường nhưng do cháu không có biểu hiện bất thường như đau bụng, rong kinh hay sốt cao… nên cha mẹ chần chừ không đưa con đi khám ngay, chỉ đến khi cháu ngất trong 1 lần đi học, gia đình mới đưa con đi khám và phát hiện ra khối u nang buồng trứng này.
 |
| Các bác sĩ tiến hành phẫu thuật cắt bỏ u nang buồng trứng |
Trước đó, vào ngày 18/10, bé gái L.P.L (11 tuổi, Hà Nội) được người nhà đưa vào khoa Cấp cứu của BV trong tình trạng nôn, kèm theo đau bụng từng cơn. Qua thăm khám và siêu âm ổ bụng, các bác sĩ phát hiện trẻ có khối u buồng trứng bên trái, có khả năng bị xoắn, phải tiến hành mổ cấp cứu. Sau khi phẫu thuật nội soi xác nhận cháu bé bị u nang buồng trứng trái, xoắn một vòng, các bác sĩ đã cắt bỏ khối u, bảo tồn buồng trứng, đồng thời cố định buồng trứng bên phải cho cháu.
Thống kê của ngành y tế, tại Việt Nam, tỷ lệ mắc u nang hay ung thư buồng trứng là 4,6/100.000 phụ nữ. Theo các bác sĩ, thời gian gần đây, số lượng trẻ em gái mắc bệnh u nang buồng trứng ngày một nhiều, đặc biệt tập trung nhiều nhất là ở độ tuổi dậy thì. Cá biệt nhất tại BV Huế đã ghi nhận một trường hợp bị u nang buồng trứng nặng 13kg khi mới 8 tuổi. Hầu hết các trường hợp đều khám và điều trị trong tình trạng muộn, bệnh ở giai đoạn nặng hoặc đã có biến chứng. Một khảo sát của BV Hùng Vương cho thấy, trong những bệnh nhân u buồng trứng dưới 20 tuổi thì có tới 5,4% trường hợp mắc bệnh chuyển sang giai đoạn ung thư. Ở bệnh nhân từ 20 – 45 tuổi, chỉ có 3% trường hợp mắc bệnh chuyển sang ung thư. Phụ nữ độc thân và chưa sinh con cũng dễ bị u nang buồng trứng, khoảng 40%.
Các chuyên gia trong lĩnh vực sản khoa cho rằng, hiện nay, vẫn chưa xác định được nguyên nhân gây u nang hay ung thư buồng trứng ở phụ nữ. Nhưng yếu tố trong gia đình đã có người bị mắc (mẹ, chị em gái hoặc con gái) thì nguy cơ mắc bệnh của phụ nữ là 5%. Vì thế, những người thuộc nhóm đối tượng nguy cơ cao này cần phải chú ý theo dõi biểu hiện của căn bệnh này, nhất là khi bắt đầu tuổi dậy thì.
Dễ gây biến chứng
Theo BS Trương An Mậu (BV Nhi đồng 2), các bé gái ở tuổi dậy thì, có sự thay đổi về hormon sinh dục là đối tượng dễ gặp u nang buồng trứng xoắn. U nang buồng trứng được chia làm hai loại: u nang cơ năng và u nang thực thể. U nang cơ năng của buồng trứng là những khối u xuất hiện do các rối loạn hoạt động nội tiết của buồng trứng. Các nang này thường tự biến mất trong vòng vài tháng và không gây triệu chứng. Tuy nhiên, một số trường hợp u to lên quá mức làm xuất huyết nang, vỡ nang, xoắn cuống nang…
“Rất dễ gặp các biến chứng của u nang buồng trứng nếu không được can thiệp kịp thời” – BS Phạm Duy Hiền cảnh báo. U buồng trứng thường không có dấu hiệu điển hình. Hầu hết các bé gái được phát hiện bệnh khi nhập viện do đau bụng đột ngột, kèm theo nôn ói và có khối u ở vùng hạ vị (dưới rốn). U buồng trứng nếu không được phát hiện kịp thời rất dễ gây biến chứng: xoắn cuống khối u, vỡ u, chèn ép các cơ quan xung quanh, biến thành u ác tính.
Các bác sĩ điều trị cho biết: Hiện có rất nhiều cách để chữa u nang buồng trứng. Căn cứ vào tính chất lành hay ác tính của khối u và giai đoạn tiến triển của bệnh, bác sĩ sẽ quyết định phương thức điều trị cho từng trường hợp cụ thể, theo dõi, hoặc phẫu thuật cấp cứu mổ cho bệnh nhi. Trước đây, trẻ có u buồng trứng, nhất là u ác, thường bị cắt bỏ toàn bộ buồng trứng và tử cung. Bé gái sẽ không còn khả năng sinh sản, nội tiết cũng bị rối loạn, gây ảnh hưởng nhiều đến tâm sinh lý và tình cảm. Nhưng nay, phẫu thuật nội soi đang có ưu thế hơn mổ mở vì ít xâm lấn, dễ dàng quan sát toàn bộ ổ bụng và buồng trứng bên kia, ít gây tổn thương cho mô buồng trứng hơn khi bóc tách. Bệnh nhân được mổ cắt bỏ u hoặc buồng trứng có u và lấy mẫu bệnh phẩm xét nghiệm. Nếu lành tính thì sẽ theo dõi tiếp, nếu là ác tính thì phải hóa trị. Những năm gần đây, phương pháp bảo tồn được áp dụng do các bác sĩ nhận thấy u nang buồng trứng ở trẻ em đáp ứng tốt với hóa trị.
Kỳ 2: Bệnh đái tháo đường “gõ cửa” tuổi thiếu niên
Ngọc Chính – Tâm Thanh
