Luật BHYT sửa đổi áp dụng từ ngày 1/1/2015: “Quay lưng” với người bệnh nghèo?
PNTĐ-Luật BHYT sửa đổi lần này lại "siết" chi trả nhiều loại thuốc đặc trị đắt tiền, không thanh toán viện phí cho trường hợp khám bệnh ngoại trú vượt tuyến… khiến không ít người bệnh lo lắng.
 |
| Người dân lo lắng khi danh mục thuốc BHYT bị siết chặt |
Vì sợ vỡ quỹ mà cắt thuốc của bệnh nhân
So với danh mục thuốc trước đây, từ ngày 1/1/2015 BHYT sẽ cắt giảm chi trả 28 loại thuốc mới đặc trị, đắt tiền xuống còn 30 - 50%, thay vì 50 - 100% như hiện nay. Đây chủ yếu là các thuốc điều trị bệnh khớp, ung thư, viêm gan siêu vi... khiến nhiều người bệnh mắc bệnh hiểm nghèo lo lắng. Bệnh nhân N.Q.T điều trị ung thư phổi tại BV K bị sốc khi biết rằng, từ ngày 1/1/2015, loại thuốc ông đang dùng có giá 1,35 triệu đồng/viên/ngày không được quỹ BHYT chi trả 100% như trước mà phải cùng chi trả mỗi ngày gần 700.000 đồng tiền thuốc.
BN L.N.K (55 tuổi, Nghệ An) mắc ung thư gan giai đoạn 4, điều trị bằng loại thuốc có giá 4 triệu đồng/ngày, nửa năm nay, bệnh tình đã cải thiện rõ rệt. Mặc dù thuốc có tác dụng phụ là gây ngứa ngoài da, nhưng khối ung thư trong gan nhỏ đi thấy rõ nhờ tác dụng diệt các tế bào ung thư mới phát sinh.
PGS.TS Mai Trọng Khoa, PGĐ BV Bạch Mai, GĐ Trung tâm Ung bướu và y học hạt nhân cho rằng, trong 4 loại thuốc chữa ung thư trước đó BHYT thanh toán 100%, nay theo quy định mới sau ngày 1/1/2015, Quỹ BHYT chi trả 50%, còn lại là người bệnh đồng chi trả có doxorubicin là hóa chất thông thường nhưng được bọc thêm nano để giảm tác dụng phụ, còn hiệu quả điều trị như các thuốc trong BHYT, nhưng giá thành khá đắt, hơn 5 triệu đồng/lọ với liều điều trị 4 lọ/ngày.
Còn các thuốc Erlotinib, Gefitinib (điều trị ung thư phổi tế bào nhỏ) và Sorafenib (điều trị ung thư gan) là những thuốc điều trị đích. Cả 3 loại thuốc này được chỉ định dùng cho bệnh nhân ung thư giai đoạn cuối đã thất bại với các thuốc khác. Bác sĩ khi chỉ định thuốc này cũng cân nhắc bởi đây là một chi phí khổng lồ cho việc điều trị trong khi hiệu quả chỉ là kéo dài sự sống người bệnh. Cụ thể thuốc Erlotinib có giá 1.337.420 đồng/viên, thuốc Gefitinib có giá 1.199.076 đồng/viên, mỗi thứ 1 viên/ngày. Thuốc Sorafenib có giá gần 1 triệu đồng/viên với liều 4 viên/ngày, chi phí điều trị sẽ khoảng 120 triệu đồng/tháng.
“Nhiều ý kiến băn khoăn, liệu khi chuyển sang sử dụng các loại thuốc khác có ảnh hưởng đến chất lượng điều trị. Tôi xin khẳng định rằng, tất cả các loại thuốc này không được chỉ định rộng rãi, chỉ sử dụng cho bệnh nhân giai đoạn cuối nhưng không phải là thuốc điều trị duy nhất” – ông Khoa khẳng định.
Đồng quan điểm này, bà Tống Song Hương, Vụ trưởng Vụ BHYT (Bộ Y tế) cho biết: Việc giảm chi trả điều trị các loại thuốc này cũng không phải là tước cơ hội điều trị của họ. Bởi hiện tại, trong danh mục thuốc có tới 845 hoạt chất, 1.064 thuốc tân dược, 57 thuốc phóng xạ và hợp chất đánh dấu...
Việc cắt giảm danh mục thuốc đặc trị hoặc “bắt” bệnh nhân đồng chi trả được ông Nguyễn Minh Thảo - Phó TGĐ BHXH Việt Nam lý giải bằng nỗi lo vỡ quỹ BHYT rằng, mỗi năm Việt Nam có trên 120 nghìn ca mắc ung thư mới. Nếu chi trả cho một bệnh nhân 10 triệu đồng/năm thì mỗi năm quỹ BHYT tốn khoảng 1.200 tỷ đồng. Nếu chi 100 triệu đồng/người/năm thì cần đến 12.000 tỷ đồng.
Như vậy quỹ BHYT sẽ không thể kham nổi. Tuy nhiên, một bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo rưng rưng chia sẻ: Thuốc điều trị tốt nhưng đắt quá, người dân tham gia BHYT chỉ mong được quỹ BHYT chi trả lúc ốm đau như thế này, chứ đừng vì sợ vỡ quỹ BHYT mà bỏ rơi quyền lợi của bệnh nhân như chúng tôi.
Vượt tuyến coi như… khám dịch vụ
Luật BHYT sửa đổi lần này, siết chặt hơn quyền lợi của người bệnh khi khám chữa bệnh không đúng tuyến. Trước đây, người bệnh khi khám chữa bệnh trái tuyến sẽ được quỹ BHYT chi trả ở các mức 30%, 50% và 70% chi phí tùy theo hạng BV. Thế nhưng, từ ngày 1/1/2015, khi vượt tuyến trung ương, người bệnh chỉ được thanh toán 40% nếu nằm viện điều trị nội trú, còn khám và điều trị ngoại trú sẽ không được BHYT thanh toán. Các trường hợp điều trị nội trú ở tuyến tỉnh, BHYT chi trả 60% chi phí, tuyến huyện 70% và cũng không chi trả với trường hợp điều trị ngoại trú.
Lý giải nguyên nhân bãi bỏ quy định cùng chi trả với bệnh nhân vượt tuyến khám ngoại trú, bà Tống Thị Song Hương cho rằng thực tế khoảng 70% trường hợp bệnh có thể điều trị ở tuyến dưới không cần thiết vượt tuyến, gây quá tải ở tuyến trên.
Do đó, quy định mới nhằm giảm tải cho các BV tuyến tỉnh và tuyến trung ương. Tuy nhiên, quy định mới lại tăng thêm mức hưởng BHYT cho người đi khám chữa bệnh vượt tuyến diện nội trú. Nếu trước đây khi đến khám vượt tuyến ở tuyến tỉnh được thanh toán 50% thì nay được 60%, còn vượt tuyến lên bệnh viện tuyến trung ương được thanh toán 30% thì nay được 40%. Người bệnh đi khám trái tuyến (đăng ký ban đầu ở bệnh viện huyện này mà đi khám huyện khác) thì được hưởng 70% chi phí khám chữa bệnh cả nội, ngoại trú. Nhưng từ ngày 1/1/2016 nếu đi trái tuyến ở tuyến huyện (dù là bệnh viện nào trong cùng một tỉnh, thành phố) cũng được hưởng quyền lợi 100% theo quy định của từng đối tượng.
Đến năm 2021, khám chữa bệnh nội trú ở tuyến huyện và tuyến tỉnh sẽ được mở toàn quốc và mức hưởng là 100% theo quy định. Riêng tuyến trung ương vẫn giữ nguyên là chỉ thanh toán chi phí điều trị nội trú ở mức 40%, khám chữa bệnh ngoại trú không thanh toán.
Tâm Thanh
