Ngăn chặn vấn nạn tin xấu - độc

Chia sẻ

Tin giả, tin xấu độc, tin xâm hại đời tư cá nhân... đã trở thành vấn nạn tràn lan trên mạng xã hội, các trang thông tin điện tử trong thời đại công nghệ số phát triển.

 
Ngăn chặn vấn nạn tin xấu - độc - ảnh 1
Giáo viên và học sinh một số trường học tại Hà Nội tham gia tập huấn với chủ đề Công dân số có trách nhiệm - Giả mạo - Sự thật do Đại sứ quán Thụy Điển, Viện Nghiên cứu quản lý phát triển bền vững (MSD) và Quỹ Hỗ trợ đổi mới giáo dục phổ thông (VIGEF) phối hợp tổ chức 

Bức xúc vì… tin xấu và độc
 
Phiên chất vấn Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Mạnh Hùng sáng ngày 8/11 bắt đầu bằng câu hỏi liên quan đến tin xấu, tin độc. Đại biểu Lê Công Nhường (đoàn Bình Định) đặt vấn đề: Hiện nay mạng xã hội như một cơ quan truyền thông, người ta gọi là báo chí nhân dân, trong đó có cả những thông tin xấu, độc. Trong khi đó, đại biểu Bạch Thị Hương Thuỷ (đoàn Hoà Bình) đề cập đến những thông tin đời sống riêng tư, bí mật cá nhân được Hiến pháp bảo vệ, nhưng hiện nay nhiều báo, mạng xã hội khai thác quá mức, gây ảnh hưởng xấu đến cuộc sống, thậm chí tính mạng của cá nhân. Nhiều đại biểu khác cũng thể hiện sự lo ngại trước sự xuất hiện tràn lan của thông tin không được kiểm chứng, thật - giả khôn lường trên mạng. Đại biểu Nguyễn Quang Tuấn (đoàn Hà Nội) nêu: Có những trang mạng giả trang Chính phủ rồi “cài cắm” thông tin giả vào. Giữa các thông tin “hư hư thật thật”, người dân không thể phân biệt đâu là tin giả, đâu là tin thật. Các đại biểu đề nghị Bộ Thông tin và Truyền thông cần có bộ lọc, tách biệt và cách ly tin xấu với người sử dụng mạng cũng như những giải pháp để ngăn chặn tình trạng trên. 
 
Nhiều cử tri và nhân dân tâm đắc với vấn đề đại biểu chất vấn Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Mạnh Hùng. Ở tuổi 60, hàng ngày bác Nguyễn Thanh Xuân (phố Liễu Giai, quận Ba Đình) lên mạng xã hội để tìm hiểu thông tin và kết nối với người thân. Bên cạnh những thông tin tích cực, hữu ích, bác Xuân bức xúc trước tình trạng thông tin sai sự thật hoặc thông tin bị cắt xén gây hiểu lầm cho người đọc. Những thông tin này, theo bác Xuân, xuất hiện ngày càng nhiều nhưng thu hút sự quan tâm của độc giả, thậm chí, từ trên mạng, nhiều thông tin đã được một số người dân đưa về cuộc sống thực, trao đổi lan truyền, nhất là những thông tin liên quan đến các vấn đề nóng trong xã hội. Có thể kể ra một số tin về nạn bắt cóc, người dân bị đánh thuốc mê ketamin; thông tin thổi phồng về dịch tả lợn châu Phi và kêu gọi người dân tẩy chay thịt lợn… không chỉ khiến người đọc trở nên hoang mang mà đã đẩy nhiều tiểu thương vào hoàn cảnh “khóc dở mếu dở” vì không bán được hàng.
 
Tin xấu, tin độc, tin giả… không vô thưởng vô phạt - chị Nguyễn Thị Thắng, cán bộ công ty điện tử Muto, KCN Quang Minh chia sẻ. Hàng ngày tiếp cận thông tin qua mạng, nữ công nhân này nhận thấy, bên cạnh những thông tin được đưa ra với mục đích câu view, câu like hay những quảng cáo tung hô quá sự thật để bán hàng, còn có những trang thông tin giả mạo các cơ quan Đảng, Nhà nước, Chính phủ tung thông tin sai lệch, gây hiểu lầm trong người đọc như tài khoản “Ban Tuyên giáo Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam” trên mạng xã hội facebook đưa nhiều thông tin sai trái. Điều khiến nhiều người dân lo ngại  hơn cả là thông tin của các trang facebook, trang web giả mạo này được duy trì đều đặn, trộn lẫn những thông tin thật và những thông tin đã bị bẻ cong, bóp méo, thậm chí hoàn toàn bịa đặt, nhằm lan truyền những tư tưởng chống đối, làm xói mòn niềm tin của người dân vào chế độ, vào lực lượng bảo vệ an ninh trật tự của đất nước, kích động hận thù, chia rẽ…
 
Ngay cả các cơ quan cũng bị ảnh hưởng bởi “tin giả”. Vừa qua, Sở GD-ĐT Hà Nội cũng phải phát đi thông báo về 1 trang facebook mạo danh cơ quan này rồi đăng những thông tin quảng cáo, chào mời đăng ký dịch vụ du học… làm ảnh hưởng tới uy tín cơ quan.
 
Tin giả đang chiếm lĩnh không gian mạng
 
Thống kê của We Are Social - một công ty toàn cầu chuyên tư vấn và nghiên cứu về truyền thông xã hội, tại Việt Nam hiện có 58 triệu người sử dụng mạng xã hội (đứng thứ 7 trên thế giới). Trung bình một người dành 2h37 phút mỗi ngày sử dụng mạng xã hội. Tuy nhiên, khảo sát của Chương trình nghiên cứu Internet và Xã hội (VPIS) cho thấy, trên mạng xã hội, tỉ lệ thông tin nói xấu, phỉ báng (61,7%); vu khống, bịa đặt thông tin (46,6%); kỳ thị dân tộc (37,01%); kỳ thị giới tính (29,03%); kỳ thị khuyết tật (21,76%); kỳ thị tôn giáo (15,09%)… TS. Phạm Hải Chung – Học viện Báo chí và Tuyên truyền cho biết: trên môi trường mạng Internet, tin giả lan truyền với tốc độ và quy mô nhanh chóng theo cấp số nhân chỉ bằng một cái click chuột máy tính. Theo mặc định của các thuật toán, chỉ cần một thao tác mở ra xem (view), dù chỉ vô tình góp thêm một lượt truy cập (view), một lần yêu thích (like) hay chia sẻ (share) càng làm cho tin giả càng chiếm lĩnh không gian mạng. 
 
Trên nền tảng “báo chí công dân” ngày càng nở rộ, nguồn thông tin từ các trang mạng xã hội gần như rất khó kiểm soát và ngày càng tràn lan. Thậm chí, có một số tin giả đã được xuất hiện trên báo chí, các trang thông tin điện tử cho thấy sự nguy hiểm của “vết dầu loang” từ tin giả. Tính đến hết tháng 7/2019, theo Bộ Thông tin và Truyền thông, Facebook đã gỡ bỏ 207 tài khoản cá nhân giả mạo tuyên truyền thông tin giả, xấu độc kích động chống phá Nhà nước Việt Nam, 46 tài khoản giả mạo các vị lãnh đạo Đảng, Nhà nước. Cùng với đó là đã gỡ gần 2.500 link rao bán sản phẩm bất hợp pháp, 251 link phát ngôn gây thù hận, bôi nhọ đối với các lãnh đạo Đảng và Nhà nước, các thương hiệu, cá nhân, tổ chức… 
 
Không “nương tay” với tin giả, tin xấu - độc
 
Từ thực tế trên, việc tạo dựng một môi trường thông tin mạng lành mạnh, hữu ích và an toàn là nhiệm vụ cấp thiết và quan trọng. Tại diễn đàn Quốc hội, trả lời chất vấn của các đại biểu, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cho biết, tin xấu, độc trên mạng xã hội là một câu chuyện mang tính toàn cầu. Không chỉ riêng nước ta mà cả thế giới đang phải đối diện với vấn đề này. Nêu 3 quan điểm chính trong việc xử lý các thông tin xấu và độc trên mạng xã hội, theo Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng, yếu tố đầu tiên là hành lang pháp lý. Luật An ninh mạng là một công cụ song tất cả các quốc gia đều phải có một quy định pháp luật riêng nhằm xử lý tin sai, tin giả. Singapore - đất nước trong khối ASEAN đã ban hành một đạo luật về xử lý tin giả. Theo đó, những người tung tin giả không phải phạt vài chục triệu như quy định hiện hành của Việt Nam mà có thể phạt đến hàng triệu đô la, phải đi tù, có thể đến 10 năm. Các mạng xã hội cũng bị xử phạt mạnh tay hơn, thậm chí một số quốc gia người đứng đầu mạng xã hội nếu vi phạm cũng phải đi tù. Đối với Việt Nam, Thủ tướng Chính phủ đã giao cho Bộ Công an cùng Bộ Thông tin và Truyền thông phối hợp chặt chẽ để sớm có một quy định pháp luật để xử lý vấn đề tin giả.
 
Vấn đề thứ 2 là việc xử lý đối với các công ty nền tảng xuyên biên giới như Google, Facebook. Bộ Thông tin và Truyền thông đã có nhóm chuyên trách, phối hợp cùng với Tổng cục Thuế, Bộ Công an, Ngân hàng Nhà nước làm việc chuyên về hai nền tảng này hàng tháng. Trong đó có yêu cầu quan trọng về việc tìm ra danh tính các tài khoản trên mạng xã hội để tránh việc một số người nghĩ rằng trên mạng xã hội không xác định được danh tính nên thiếu trách nhiệm trong việc đưa thông tin lên mạng xã hội. Các nền tảng này cũng phải có công cụ tự động để những tin xấu độc đã được định nghĩa phải tự động xóa bỏ; đồng thời hợp tác với cơ quan quản lý Nhà nước để gỡ bỏ những thông tin xấu, độc. 
 
Ngoài các biện pháp ngăn chặn và quản lý các nguồn thông tin lan truyền trên mạng xã hội, để hoạt động trên mạng xã hội lành mạnh, giảm tác động xấu, theo Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng, giáo dục là giải pháp quan trọng. Các quốc gia đều coi chuyện mỗi người dân có khả năng phân biệt thông tin sai, thông tin giả, có khả năng đấu tranh, phản biện là giải pháp căn cơ. Mỗi một cá nhân cần được trang bị kỹ năng sống trên không gian mạng. Nếu như chúng ta có kỹ năng phân biệt tốt, xấu thì cái xấu không có cơ hội tồn tại. “Chúng tôi làm việc với Bộ Giáo dục và Đào tạo, kiến nghị đưa giáo dục kỹ năng số vào trường phổ thông từ cấp học phổ thông”, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng chia sẻ. 
 
Đối với những vi phạm liên quan đến khai thác đời tư cá nhân trên mạng xã hội và các trang thông tin điện tử, theo Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng, Luật Báo chí hiện quy định cấm khai thác quá sâu đời tư. Trong năm 2019, Bộ Thông tin và Truyền thông xử lý 3 vụ thông tin chi tiết quá sâu đời tư. Giải pháp cho vấn nạn này cần cả luật pháp và tuyên truyền. 
 
Bên lề Quốc hội, trao đổi với báo chí, đại biểu Phạm Văn Hòa (đoàn Đồng Tháp) đồng tình với các giải pháp được Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng đề cập. Đại biểu Phạm Văn Hòa cho rằng, tình trạng nhiễu loạn thông tin trên mạng xã hội, trên trang thông tin điện tử, đặc biệt trong thời đại công nghệ 4.0, những hình ảnh, bình luận trên không gian mạng đã ảnh hưởng đến đời tư cá nhân mỗi người hay hành vi lừa đảo, gây thiệt hại cho cá nhân, doanh nghiệp… Vì vậy, ở góc độ cơ quan quản lý Nhà nước, Bộ Thông tin và Truyền thông cần tuyên truyền, hướng dẫn, trang bị kiến thức, kỹ năng để người dân phân biệt tin thật – tin giả. Mạng internet nói chung có khả năng mang đến cho người dân nguồn thông tin một cách nhanh chóng, kịp thời, nhu cầu đọc và tìm hiểu thông tin nên vai trò của cơ quan quản lý Nhà nước là quan trọng, cần sớm có bộ lọc để ngăn chặn kịp thời tin xấu, tin độc, tin vi phạm… 
 
Hạnh Lê 

Tin cùng chuyên mục

BÁO PHỤ NỮ THỦ ĐÔ – KHÉP LẠI HÀNH TRÌNH TỰ HÀO, VƯƠN TỚI TẦM CAO MỚI

BÁO PHỤ NỮ THỦ ĐÔ – KHÉP LẠI HÀNH TRÌNH TỰ HÀO, VƯƠN TỚI TẦM CAO MỚI

(PNTĐ) - Hôm nay, một trang sử vàng của Báo Phụ nữ Thủ đô chính thức khép lại, để mở ra một chương mới rạng rỡ hơn. Thực hiện quyết định của Thành ủy Hà Nội về việc sáp nhập các cơ quan báo chí Thành phố, Báo Phụ nữ Thủ đô cùng các cơ quan báo chí Hà Nội chính thức hội tụ, cùng chung nhịp đập dưới mái nhà chung: Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội.
Nhiều hoạt động ý nghĩa tại chương trình “Tháng Ba biên giới” năm 2026

Nhiều hoạt động ý nghĩa tại chương trình “Tháng Ba biên giới” năm 2026

(PNTĐ) - Tối ngày 27/2, tại Đồn Biên phòng Cửa khẩu Cầu Treo (xã Sơn Kim 1, tỉnh Hà Tĩnh), Trung ương Đoàn, Trung ương Hội LHTN Việt Nam phối hợp với Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng, Ban Thanh niên Quân đội, tỉnh Hà Tĩnh tổ chức chương trình “Tháng Ba biên giới” cấp Trung ương tại các tỉnh giáp biên.
Cân bằng giữa “sức mạnh cứng” kinh tế và “sức mạnh mềm” văn hóa

Cân bằng giữa “sức mạnh cứng” kinh tế và “sức mạnh mềm” văn hóa

(PNTĐ) - Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 79 về phát triển kinh tế nhà nước và Nghị quyết 80 về phát triển văn hóa Việt Nam không chỉ bổ sung hai trụ cột quan trọng, mà còn phản ánh một bước điều chỉnh lớn trong tư duy phát triển. Nếu Nghị quyết 79 nhấn mạnh vai trò dẫn dắt của kinh tế nhà nước trong các lĩnh vực then chốt để bảo đảm tự chủ và ổn định, thì Nghị quyết 80 đặt văn hóa vào vị trí trung tâm của hệ giá trị phát triển - coi văn hóa vừa là mục tiêu, vừa là động lực.
Thủ đô chủ động đổi mới tư duy, biến áp lực thành động lực, khơi thông và “mở bung” nguồn sức mạnh nội tại

Thủ đô chủ động đổi mới tư duy, biến áp lực thành động lực, khơi thông và “mở bung” nguồn sức mạnh nội tại

(PNTĐ) - Với sự tham gia của các chuyên gia, Chương trình Thời sự đặc biệt: "Hà Nội tiên phong, gương mẫu thực hiện các Nghị quyết chiến lược của Trung ương" đã phân tích thực trạng, cơ hội, thách thức và giải pháp để Hà Nội tiên phong, gương mẫu trong cụ thể hóa các Nghị quyết bằng những chương trình hành động rõ mục tiêu, rõ lộ trình, vì sự phát triển văn minh, hiện đại và vì Nhân dân.