Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XVI - năm 2021:
Nhiều tác phẩm chân thực, xúc động, mang hơi thở cuộc sống
(PNTĐ) - Trải qua nhiều khó khăn, đặc biệt trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 phức tạp, từng phóng viên, nhà báo trên cả nước vẫn không ngừng lao động, sáng tạo để có được những tác phẩm báo chí chất lượng, chân thực, lay động lòng người, thể hiện sự dấn thân, mang đậm hơi thở cuộc sống và có tính lan tỏa, tác động mạnh mẽ trong xã hội.
Theo nhà báo Nguyễn Đức Lợi - Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam: Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XVI năm 2021 đã nhận được 1.911 tác phẩm, ở mức cao thứ 2 trong các mùa giải báo chí. Trong đó 1.761 tác phẩm đủ điều kiện dự vòng sơ khảo; trên cơ sở đó lựa chọn được 152 tác phẩm vào chung khảo và hội đồng đã thảo luận, thẩm định, bỏ phiếu lựa chọn được 10 giải A, 22 giải B, 48 giải C, 35 giải Khuyến khích.
Đánh giá của hội đồng giải cũng cho thấy các tác phẩm tham dự giải phản ánh kịp thời, đậm nét sự kiện chính trị của đất nước năm 2021 như: Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng, cuộc bầu cử Quốc hội khóa XV, đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026; các nỗ lực tháo gỡ khó khăn, đẩy mạnh sản xuất kinh doanh, khơi thông nguồn lực đầu tư, hướng tới mục tiêu duy trì tăng trưởng và phục hồi kinh tế...; công tác đấu tranh phòng chống tham nhũng, tiêu cực... Đặc biệt, mảng đề tài liên quan đến đại dịch Covid-19 chiếm tỷ lệ cao ở tất cả loại hình báo chí. Nhiều tác phẩm chân thực, xúc động, lay động lòng người, thể hiện sự dấn thân của phóng viên, nhà báo và có tính lan tỏa cao trong xã hội.
Nổi bật trong đó có thể kể đến bộ phim tài liệu “Ranh giới” của tác giả Tạ Quỳnh Tư, Kiều Viết Phong (Liên Chi hội Nhà báo Đài Truyền hình Việt Nam). Tác phẩm đã gây ấn tượng mạnh đến công chúng khi chiếu trên VTV, với những mô tả chân thực về đội ngũ y, bác sĩ ngày đêm giành giật sự sống cho các sản phụ mắc Covid-19, tại bệnh viện Hùng Vương ở TP Hồ Chí Minh… Hay, tác phẩm “Những ngày không quên” của nhóm tác giả thuộc Liên Chi hội Nhà báo Đài Tiếng nói Việt Nam; chương trình “Nơi kết thúc là nơi bắt đầu” của nhóm tác giả thuộc Hội Nhà báo TP Hồ Chí Minh.
Lãnh đạo Hội Nhà báo Việt Nam cho biết thêm: Các tác phẩm được chọn vào chung khảo là những tác phẩm tiêu biểu về nội dung và hình thức, có tính định hướng dư luận xã hội. Nhiều tác phẩm đã cho thấy hiệu quả tác động xã hội tốt, được các cơ quan chức năng tiếp thu, giải quyết, dư luận xã hội đánh giá cao về vai trò phát hiện, phản biện, đấu tranh, phê phán cũng như biểu dương, xây dựng của báo chí. Đơn cử loạt 4 bài “Vỉa hè đang thực sự nuôi ai?” của nhóm tác giả: Trang Công Tiến, Phạm Trung Tuyến, Nguyễn Hữu Thịnh, Chu Trung Đức, Nguyễn Hải Bằng (VOV Giao thông), được thính giả đặc biệt quan tâm và tác động không nhỏ tới ngành chức năng của thành phố Hà Nội. Đây là 1 trong 10 tác phẩm đạt giải A - giải Báo chí Quốc gia lần thứ XVI năm 2021.
Chia sẻ về quá trình thực hiện đề tài, nhà báo Chu Trung Đức cho biết: Trước thực trạng vỉa hè đô thị biến dạng, nhếch nhác, bị xâm hại và tước đoạt công năng; người đi bộ, trẻ em, người già, người khuyết tật bị đánh bật khỏi không gian được thiết kế dành cho họ; nhóm đã lần theo lợi ích kinh tế chính thức và phi chính thức liên quan tới vỉa hè. Cụ thể như: Nguồn thu từ vỉa hè là bao nhiêu, số tiền này được sử dụng ra sao? Ai đang trục lợi từ vỉa hè? Vì sao cứ hết cao điểm xử lý, đâu lại vào đấy?
“Áp lực đến từ việc vừa đi sâu vào một đề tài liên quan lợi ích nhóm, vừa phải đảm bảo được độ hấp dẫn, chân thật, thuyết phục được người nghe, vừa giữ được an toàn cho tất cả nhân vật phỏng vấn và của chính các phóng viên là rất lớn. Nhưng với nỗ lực, và sự tin tưởng của lãnh đạo đơn vị, nhóm phóng viên đã hoàn thành đề tài xuất sắc.
Điều đáng mừng là sau khi loạt bài được phát sóng đã tác động tới ngành chức năng của thành phố, đặc biệt là những địa điểm có vỉa hè bị lấn chiếm được đề cập trong tuyến bài đã bị lực lượng thực thi pháp luật dẹp bỏ. Giải Báo chí Quốc gia luôn là giấc mơ với người làm nghề.
Việc được ghi nhận từ hội đồng chấm giải là động lực rất lớn với nhóm tác giả. Nó cho thấy, một đề tài cũ, muôn thuở nhưng vẫn hấp dẫn công chúng, chuyên gia, nếu có góc tiếp cận mới lạ, dũng cảm nhìn thẳng vào sự thật, bản chất vấn đề. Đó cũng là động lực để phóng viên VOV Giao thông nói riêng, các nhà báo nói chung tiếp tục dấn thân, theo đuổi những đề tài sát sườn với hơi thở đời sống dân sinh, góp phần xây dựng xã hội ngày càng giàu đẹp, văn minh” - nhà báo Chu Trung Đức cho hay.
