“Trời biển của ta, ta quyết giữ…”
PNTĐ-Nhịp sống trên đảo Lý Sơn dần biến chuyển, nhưng truyền thống bám biển của người dân Lý Sơn tại ngư trường truyền thống Hoàng Sa của Việt Nam thì chưa bao giờ phai nhạt.
Trên chuyến tàu từ Lý Sơn trở về cảng Sa Kỳ (Quảng Ngãi) hôm 18/4, cùng đi với đoàn công tác của Ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội chúng tôi có ngư dân Phạm Quốc Dũng (thôn Đông, xã An Hải, Lý Sơn) bị thương nặng, vỡ bàng quang và có nguy cơ dập thận. Anh Dũng bị thương khi đang đánh cá tại ngư trường truyền thống Hoàng Sa Việt Nam, phải về bệnh viện Đa khoa Quảng Ngãi cấp cứu. Vết thương đau đớn đó không làm người con Lý Sơn chùn bước, anh nói trong hơi thở mệt nhọc: “tôi và anh em quyết bám biển đến cùng…”.
Đây là lần thứ 3 con tàu QNg 96011 TS của anh bị tàu lạ đâm va; là lần thứ 2 ngư dân này trọng thương. Hình ảnh ấy khiến tất cả thành viên trong đoàn xúc động, dấy lên niềm cảm phục mạnh mẽ về những tấm lòng quả cảm, can trường trên “mặt trận” biển khơi. Dừng chân tại đảo Lý Sơn không lâu, nhưng đủ để chúng tôi tự hào, rằng những ngư dân quả cảm như Phạm Quốc Dũng không phải là hiếm…
Ánh sáng văn minh đánh thức huyện đảo
Đảo Lý Sơn thường được nhắc đến với nhiều cái tên mỹ miều là vương quốc tỏi, đảo Jeju của Việt Nam… nhưng tôi thích gọi Lý Sơn là “đảo cờ”, bởi chỉ cần cập bến Lý Sơn là thấy một rừng cờ đỏ sao vàng phấp phới bay trên mỗi boong tàu đang neo đậu. Cảnh tượng ấy khiến chúng tôi – những thành viên trong đoàn công tác của Ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội phấn chấn hẳn sau 1 tiếng đồng hồ lênh đênh trên biển. Sắc đỏ nổi bật giữa màu trời, màu nước xanh biếc là minh chứng hùng hồn cho chủ quyền không thể chối cãi của Việt Nam trên biển Đông.
 |
| Rừng cờ đỏ sao vàng tung bay tại bến Lý Sơn |
7 tháng kể từ ngày những mét cáp ngầm cuối cùng thuộc lưới điện quốc gia tiếp đảo Lý Sơn, cuộc sống nơi đảo tiền tiêu Tổ quốc đã khởi sắc thực sự. Dòng điện quốc gia thắp sáng mỗi mái nhà, làm thức tỉnh cả huyện đảo, soi rọi hào khí hùng binh Hoàng Sa đầy linh thiêng một thuở. Bà Trần Thị Thu, gần 70 tuổi, sống ở khu dân cư số 2, xã An Vĩnh, huyện Lý Sơn bồi hồi: “Lâu nay, Lý Sơn trải qua bao chuỗi ngày biển động, cách xa đất liền. Nhưng giờ khi có ánh điện thắp sáng, cái xa xôi của đảo trong bão giông không còn đáng sợ nữa. Cả đảo sáng rực ngay cả trong đêm mưa giông…”.
Ngồi sát bên vợ, những vết chân chim trên khuôn mặt khắc khổ của ông Võ Xuân Hệ - chồng bà Thu giãn ra: “Điện đi liền với văn minh. Văn minh nhất là được xem tivi cả ngày, cập nhật tin tức mọi miền Tổ quốc. Hai vợ chồng tôi sống cùng con trai cả, nhà có thêm 3 cháu nhỏ mà dịp Tết vừa rồi thỏa sức nấu cơm, bơm nước… chỉ hết 150.000 đồng/tháng. Trước kia, chúng tôi phải dùng máy phát điện, tính riêng tiền điện mỗi tối, thắp đèn từ 7 giờ tối đến 11 giờ đêm là 30.000 đồng/buổi tối, tổng cộng một tháng ngót nghét tiền triệu”.
Chị Phan Thị Phước (thôn Đông, xã An Hải) hiện đang là giáo viên lớp 1, trường Tiểu học số 2 An Vĩnh – nơi đang giảng dạy 483 học sinh kể rằng: “Trước đây, khi chưa có điện, việc giảng dạy theo cách thủ công, giáo viên phải tự cắt hình, vẽ tranh… làm đạo cụ. Giờ đây, nhà trường được trang bị thêm máy tính, máy chiếu để các con có môi trường giáo dục tiến bộ hơn… Điện sáng đến khuya, phụ huynh có điều kiện dạy dỗ, bảo ban các con ôn bài tại nhà, các con tiến bộ rất nhiều. Hơn 50% số học sinh lớp 1, 2 đạt học lực khá, giỏi”.
 |
Ông Hồ Quang Lợi – Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội trao những cuốn sách ý nghĩa cho học sinh trường tiểu học số 2 An Vĩnh |
 |
Học sinh Lý Sơn thăm quan nhà trưng bày Đội Hoàng Sa kiêm quản Bắc Hải |
Bám biển với tâm thế của người lính
Nhịp sống trên đảo Lý Sơn dần biến chuyển, nhưng truyền thống bám biển của người dân Lý Sơn tại ngư trường truyền thống Hoàng Sa của Việt Nam thì chưa bao giờ phai nhạt. “Mưu sinh bằng khai thác cá biển chiếm đến 65% dân số huyện đảo. Ngư trường Hoàng Sa và Trường Sa từ bao đời vẫn là nơi che chắn, bao bọc ngư dân trong những chuyến ra khơi, giúp ngư dân chúng tôi yên tâm bám biển” - ông Nguyễn Quốc Chinh, Chủ tịch Hội Nghiệp đoàn nghề cá xã An Hải, huyện Lý Sơn vừa vung bàn tay về phía biển vừa nói.
Năm 1982, khi tròn 28 tuổi, ông Chinh đã mạnh dạn đảm nhận trọng trách thuyền trưởng cùng 14 thuyền viên ra ngư trường Hoàng Sa đánh bắt hải sản. Ông là một trong những ngư dân đầu tiên chạy thuyền máy ra ngư trường Hoàng Sa đánh bắt cá. Bao năm gắn bó với biển, tinh thần thép của ông và các ngư dân được tôi luyện tựa cây phong ba trên đảo Hoàng Sa. Trong căn nhà ba gian thấp mái, ông kể về những ngày thanh xuân rong ruổi ra khơi, sục sôi ý chí… Mỗi chi tiết trong câu chuyện của ông trở thành tư liệu quý về biển đảo. Ở vị trí nào, dù là thuyền trưởng hay Chủ tịch Hội Nghiệp đoàn nghề cá xã An Hải, lúc nào ông cũng động viên ngư dân bám biển. “Hoàng Sa là nhà, mất Hoàng Sa là mất quê hương, tổ tiên. Không ai có thể cản đường ngư dân Lý Sơn ra biển”- ông Chinh quả quyết. Những câu chuyện thăng trầm bám biển của những người cha, người ông đã trở thành minh chứng sống cho những người trẻ ở Lý Sơn, hun đúc trong những thế hệ xa khơi sau này tinh thần thượng tôn dân tộc và lòng can trường quả cảm khi nối tiếp ông cha ra biển.
Là thế hệ đi sau, ngư dân Hồ Văn Nam (khu dân cư số 5, thôn Tây, xã An Vĩnh) đã nhiều lần bị tàu lạ quấy nhiễu, tấn công, cướp tài sản ngay trong vùng biển quê hương mình, nhưng: “Hoàng Sa là của Việt Nam mình, chúng tôi phải ra đó mưu sinh và giữ biển. Chúng tôi luôn ra biển với tâm thế một người lính vâng mệnh lệnh quốc dân ra trận”. Chị Trần Thị Hiệp – vợ anh Hồ Văn Nam bộc bạch: “Đàn ông trong xã lúc nào cũng sẵn sàng đi biển, phụ nữ chúng tôi là hậu phương vững vàng…”. Không riêng chị Hiệp, hơn 1.500 hội viên phụ nữ xã An Vĩnh đều ủng hộ chồng bám biển, dù ai cũng thuộc câu ca dao: “Hoàng Sa trời nước mênh mông/Người đi thì có mà không thấy về…”.
Trên đảo Lý Sơn đã có biết bao người vợ mắt ướt nhòa trong ngày lập mộ gió, đầu chít khăn trắng, thân hình liêu xiêu trước gió biển vì chồng mãi mãi không trở về. Thế nhưng, những người vợ người mẹ khác vẫn cứng cỏi làm chỗ dựa cho chồng, con bám biển. Chị Lê Thị Của – Chủ tịch Hội phụ nữ xã An Vĩnh bao năm nay nhiệt huyết với công tác Hội, vừa là chỗ dựa cho chị em, vừa là hậu phương vững chắc cho chồng. “Anh em ra biển, chị em ở nhà giúp nhau bằng nhiều cách: cho nhau vay vốn để phát triển kinh tế, làm nhà ở… Mỗi tháng các hội viên phụ nữ lại gặp gỡ 1-2 lần để chị em học hỏi, động viên nhau, chia sẻ vui buồn với nhau” – chị Hiệp nói.
Học sinh ở Lý Sơn ngay từ trong ghế nhà trường cũng được dạy dỗ, thấu hiểu những chiến công của cha ông, được đến thăm nhà trưng bày Đội Hoàng Sa kiêm quản Bắc Hải. Nối tiếp những hùng binh Hải đội Hoàng Sa năm xưa, người dân Lý Sơn suốt bao thế hệ kiên cường bám biển, bảo vệ chủ quyền biển đảo. Bao thế hệ nối tiếp nhau, tận mắt chứng kiến những giá trị lịch sử, văn hóa của lễ Khao lề thế lính Hoàng Sa diễn ra vào tháng Ba âm lịch hằng năm. Năm nào, tiếng chiêng trống, cờ xí cũng tung bay phấp phới trong gió biển, ước mong về một năm ra khơi thuận buồm xuôi gió. Những câu tế giản dị, những câu hát nôm na được trẻ con Lý Sơn thuộc lòng: “Trời biển của ta, ta quyết giữ…”.
Câu chuyện về lính Hoàng Sa vẫn luôn được người dân ở đảo tiền tiêu Tổ quốc gìn giữ đến hôm nay, nhắc nhở mọi thế hệ Lý Sơn rằng, nhiệm vụ của những chiến binh Hoàng Sa, hành trình đi Hoàng Sa của các thế hệ con cháu vẫn chưa kết thúc…
Ngọc Lê
