Ghi danh “Hội thề Trung hiếu” đền Đồng Cổ là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia
(PNTĐ) -Tối 21/5, UBND quận Tây Hồ long trọng tổ chức lễ kỷ niệm 995 Hội thề trung hiếu đền Đồng Cổ (phường Bưởi), và đón nhận quyết định ghi danh “Hội thề trung hiếu” vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể cấp Quốc gia.
Tham dự chương trình có các đồng chí: Nguyễn Trọng Nghĩa - Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương; Hoàng Đạo Cương - Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Nguyễn Thị Tuyến - Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội; Ngô Thị Thanh Hằng – nguyên Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội; Đỗ Đình Hồng – Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP Hà Nội; các đồng chí lãnh đạo Quận ủy, UBND quận Tây Hồ; các Giáo sư Sử học, các nhà nghiên cứu văn hóa…
Đại lễ hội của kinh thành Thăng Long
Phát biểu khai mạc tại buổi lễ, Chủ tịch UBND quận Tây Hồ Nguyễn Đình Khuyến cho biết: Những năm qua, nhận thức được tầm quan trọng của di sản văn hóa, quận Tây Hồ luôn quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo công tác gìn giữ, bảo vệ, phát huy giá trị di sản văn hóa trong sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội; coi đây là nhiệm vụ quan trọng, một trong những động lực tạo nên bản sắc và sức mạnh nội sinh trong quá trình phát triển quận trở thành một trong những Trung tâm dịch vụ - du lịch - văn hóa của Thủ đô.
Ngày nay, trên địa bàn quận Tây Hồ còn lưu lại nhiều di tích lịch sử - văn hóa giá trị, độc đáo, dù đã trải qua quá trình đô thị hóa nhưng vẫn luôn trường tồn, gắn liền với truyền thống yêu nước của dân tộc. Tiêu biểu là ngôi đền Đồng Cổ được xây dựng năm 1028, thời Lý, thờ thần Đồng Cổ linh thiêng tại làng Đông Xã xưa, hiện nay là số 353 phố Thụy Khuê, phường Bưởi, quận Tây Hồ, Hà Nội.
Đền được xếp hạng Di tích Lịch sử tại Quyết định số 138/QĐ ngày 31 tháng 01 năm 1992. Dù không phải là nơi gốc tích thờ thần Đồng Cổ, nhưng chỉ ở đền Đồng Cổ (phường Bưởi, quận Tây Hồ) mới có Hội thề Trung hiếu - lễ hội duy nhất, độc đáo và có giá trị nhân văn sâu sắc, thể hiện rõ tính cách Việt Nam, truyền thống Việt Nam.
“Hội thề trung hiếu” khởi nguồn từ thời Lý, năm 1028; và được xem là lễ hội của triều đình, hướng về nguồn cội; kết hợp nghi thức cung đình và dân gian; với tinh thần tận trung, tận hiếu, cầu mong cho quốc thái dân an. Sang thời Trần, Hội thề còn đề cao sự trong sạch của người làm quan. Đây thực sự là một lễ hội đặc biệt; một đại lễ hội của kinh thành Thăng Long. Trải qua các triều đại trong lịch sử, từ thời Lý đến thời Trần, Lê và thời đại Hồ Chí Minh, lời thề này vẫn được duy trì, tiếp nối và còn nguyên giá trị.
Thể hiện sự gắn kết cộng đồng, lan tỏa giá trị văn hóa tốt đẹp
Theo các sử sách, bia ký để lại, thì Hội thề Đồng Cổ do vua Lý Thái Tông (1028-1054) khởi xướng với mục đích răn dạy các quần thần tướng sĩ và con dân trong thiên hạ. Trong ngày lễ hội, trước đền đắp một đàn cao, xung quanh cờ xí rợp trời, đội ngũ chỉnh tề, giáo gươm rợp đất. Giữa đàn là thờ vị thần Đồng Cổ, lư hương nghi ngút, quan giám thệ điều khiển hội thề. Bách quan văn võ từ phía đông đi vào đền, đến trước đàn, quỳ trước thần vị và đọc lời thề: “Làm con bất hiếu, làm tôi bất trung, thần minh tru diệt”.
Về sau lễ hội thề này vẫn được duy trì ở thời Trần và Lê. Ngày nay, cứ tới ngày mùng 4 tháng Tư âm lịch hằng năm, chính quyền và Nhân dân làng Đông Xã, phường Bưởi, quận Tây Hồ lại nô nức mở hội. Tham gia lễ hội không chỉ có dân vùng Bưởi mà còn có đông đảo bà con các vùng khác.
Lễ hội truyền thống Đền Đồng Cổ thể hiện sự gắn kết cộng đồng, giữ một vai trò đặc biệt quan trọng trong đời sống văn hóa tinh thần của cộng đồng nhân dân làng Đông Xã nói riêng, quận Tây Hồ nói chung. Dù 995 năm đã trôi qua cùng với bao biến thiên, bản sắc văn hóa trong Lễ hội Đền Đồng Cổ đã và đang được cộng đồng duy trì, thực hành, lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, có tính lan tỏa mạnh mẽ trong đời sống văn hóa tâm linh của cộng đồng nơi đây.
Thông qua lễ hội cũng thể hiện rõ tinh thần yêu nước, lòng trung thành và sự hiếu nghĩa của người Việt Nam. Bởi Hội thề Đồng Cổ là hội thề mang nội dung, ý nghĩa giáo dục luân lý, đạo đức và truyền thống dân tộc rất sâu sắc, có tác dụng thường xuyên nhắc lại một truyền thống - một nguyên nhân của sức mạnh vô địch của dân tộc Việt Nam ta là: Đoàn kết - Thương yêu.
Vào các ngày 3/4 và 4/4 âm lịch hàng năm, UBND quận Tây Hồ tổ chức khai mạc Lễ hội truyền thống. Việc tổ chức Lễ hội nhằm khơi dậy, nêu cao lòng tự hào, tự tôn dân tộc, giáo dục truyền thống lịch sử văn hóa của ông cha; khẳng định bản sắc văn hóa về lòng trung thành với Tổ quốc, lòng hiếu thảo với tổ tiên, ông bà, cha mẹ.
