“Miễn là cây chanh còn mọc“- Tiểu thuyết của nữ tác giả lay động trái tim độc giả toàn cầu
(PNTĐ) - "Miễn là cây chanh còn mọc"- tiểu thuyết đầu tay của Zoulfa Katouh, nữ tác giả người Canada gốc Syria, sống ở Thụy Sĩ là tiếng nói chân thành và xúc động từ một vùng đất nhiều thương tích, là thái độ sống của người trẻ giữa những biến động, là lời nhắc về những điều con người có thể gìn giữ cho nhau, ngay cả khi rơi vào hoàn cảnh tuyệt vọng nhất…
Ngay khi vừa ra mắt, Miễn là cây chanh còn mọc (As Long as the Lemon Trees Grow) của Zoulfa Katouh - nữ tác giả người Canada gốc Syria, lập tức trở thành một hiện tượng văn chương toàn cầu. Cuốn sách nhanh chóng được xuất bản tại hơn 20 quốc gia, lọt vào danh sách đề cử YALSA Best Fiction for Young Adults 2023, đồng thời chạm tới trái tim độc giả từ Âu sang Á. Trên TikTok, Instagram, đã có hàng ngàn video review lan tỏa hình ảnh cuốn tiểu thuyết này như một biểu tượng mới của dòng văn học trẻ: dữ dội, giàu cảm xúc, đậm tính nhân văn.
Nội dung chính của cuốn tiểu thuyết xoay quanh Salama - cô gái trẻ Syria giữa khói bom, nơi sự sống và cái chết dường như chỉ cách nhau khoảnh khắc. Nhưng “Miễn là cây chanh còn mọc” không kể về cuộc chiến bằng chính trị hay thống kê, không dừng lại ở bi kịch chiến tranh. Zoulfa Katouh chọn một cách viết mềm mại hơn để cuốn tiểu thuyết trở thành bản tình ca của lòng can đảm, của khao khát yêu thương, và của một niềm tin bền bỉ: miễn là còn một chồi xanh bật lên, con người vẫn còn hy vọng.
Nhưng trong nền mềm mại ấy, vẫn là một hiện thực khốc liệt của chiến trường Syria - nơi người ta phải lựa chọn giữa ở lại để chết trong bom đạn, hay rời đi trong mặc cảm và day dứt.
Salama không chọn rời bỏ tổ quốc - cô chọn sự sống, để rồi suốt hành trình ấy, tình yêu dành cho quê hương vẫn âm ỉ cháy: trong cơn mơ, trong niềm tiếc nuối, và trong nỗi khao khát được trở về một Syria tự do, không còn tiếng nổ của bom đạn, không còn tiếng kêu khóc xé lòng của trẻ em vô tội.
Văn phong của Zoulfa là sự hòa quyện giữa nhiệt thành của tuổi trẻ, nỗi đau từng trải, và cảm xúc nhân văn sâu lắng. Cô để các nhân vật sống, yêu, hoảng loạn, hy vọng - như chính người thật. Cuốn sách còn nổi bật bởi góc nhìn nữ quyền mạnh mẽ: Salama không chỉ là nạn nhân, cô là tiếng nói, là người kể chuyện, là nhân chứng sống cho một thế hệ phụ nữ trong chiến tranh.
Zoulfa Katouh là một dược sĩ, người tìm thấy những câu chuyện trong khoa học và nguồn cảm hứng từ Studio Ghibli, từ những ngọn núi, hồ nước và những ngôi sao xung quanh cô.
Tựa gốc tiếng Anh As long as the lemon trees grow được lấy cảm hứng từ văn hóa dân gian Syria - trong tiểu thuyết, hình ảnh cây chanh âm thầm nhưng bền bỉ và mạnh mẽ là biểu tượng của sự sống, sự hồi sinh và niềm hy vọng không bao giờ tắt. Chiến tranh, bom đạn có thể phá hủy phố phường, có thể chia cắt gia đình, có thể khiến con người nghi ngờ cả chính mình, nhưng chỉ cần một cây chanh còn mọc, người ta vẫn còn có thể mơ về ngày trở lại, về một tương lai bình yên, về khả năng hồi phục của người dân Syria trong và sau cuộc chiến.
Cuốn sách là tiếng nói chân thành và xúc động từ một vùng đất nhiều thương tích, là thái độ sống của người trẻ giữa những biến động, là lời nhắc về những điều con người có thể gìn giữ cho nhau, ngay cả khi rơi vào hoàn cảnh tuyệt vọng nhất, xứng đáng là một “kinh điển trẻ” đích thực, đợi các độc giả Việt Nam tìm đọc.
