Việt Nam văn hóa sử cương: Bộ sử liệu quý về nền văn hóa Việt Nam
(PNTĐ) - Sáng 28/7, tại Hà Nội đã diễn ra buổi Tọa đàm - Ra mắt sách “Việt Nam văn hóa sử cương” của học giả Đào Duy Anh, một cuốn sách được coi là kim chỉ nam cho nhiều công trình nghiên cứu văn hóa nước ta trong suốt gần một thế kỷ qua.
Việt Nam văn hóa sử cương được biên soạn và xuất bản lần đầu năm 1938, đây được coi là một nỗ lực nhằm giải quyết cuộc va chạm giữa văn hóa Việt Nam truyền thừa từ bao đời và văn hóa phương Tây du nhập lan tràn trong bối cảnh xã hội nước ta đầu thế kỷ XX.
Học giả Đào Duy Anh đã nhìn nhận cuộc va chạm ấy chính là “bi kịch hiện thời” đến từ “sự xung đột của những giá trị cổ truyền của văn hóa cũ với những điều mới lạ của văn hóa Tây phương”. Để giải quyết sự xung đột này, ông đề nghị “một mặt phải xét lại cho biết nội dung của văn hóa xưa là thế nào, một mặt phải nghiên cứu cho biết chân giá trị của văn hóa mới”. Tác phẩm Việt Nam văn hóa sử cương chính là lời giải cho nan đề đầu tiên: văn hóa xưa là thế nào?
Ngay từ khi ra mắt, cuốn sách đã được đánh giá là bộ sử toàn diện đầu tiên và có hệ thống nhất về văn hóa Việt Nam từ sơ khởi đến năm 1938. Cùng với Văn minh An Nam (La Civilization Annamite, 1944) của Nguyễn Văn Huyên, hai cuốn sách đã trở thành những công trình khoa học đầu tiên đặt nền tảng cho sự hình thành nền văn hóa học hiện đại Việt Nam trên tinh thần khoa học và dân tộc.
Trên tinh thần hạn chế tối đa sự can thiệp nhằm tránh dẫn tới thay đổi nội dung, câu chữ và ý tứ của tác giả, đội ngũ biên tập của nhà xuất bản Đông A và Nhà xuất bản Đại học Sư phạm đã tiến hành biên tập cuốn sách dựa trên bản in lần đầu tiên năm 1938 của Quan‑hải tùng‑thư, đồng thời tham khảo một số chi tiết trong nội dung của bản in năm 1951 của Xuất bản Bốn phương, Viện Giáo khoa – Hiên Tân Biên.
Nhằm giúp độc giả thuận tiện hơn trong việc tra cứu nhân danh, địa danh và một số mục từ quan trọng được đề cập trong nội dung, cuốn sách đã được bổ sung thêm phần Sách-dẫn, các lỗi chính tả và lỗi in ấn trong bản in lần đầu (1938) cũng đã được sửa lại.
Ngoài ra, ấn bản này còn sử dụng một số minh họa trong các bộ tư liệu nổi tiếng như: tập san L’Illustration, sách L’Art Indo‑Chinois của Albert de Pouvourville (bộ sách Bibliothèque de l’Enseignement des Beaux‑Arts) và Monographie Dessineé de l’Indochine - Cochinchine (Ký họa về Đông Dương - Nam Kỳ).
Việt Nam văn hóa sử cương là một công trình quý báu đối với nhiều ngành nghiên cứu về văn hóa, lịch sử Việt Nam. Buổi Tọa đàm - Ra mắt sách cũng là cơ hội để bạn đọc gặp gỡ, giao lưu với những nhân vật am hiểu về lịch sử, văn hóa, có nghiên cứu về ấn phẩm Việt Nam văn hóa sử cương, và trực tiếp tham gia một số khâu trong quá trình biên tập, thực hiện cuốn sách này.
