Xuất bản số: Xu hướng của thời đại
(PNTĐ) - Ngày 5/10, tại Hà Nội, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật phối hợp cùng Cục Xuất bản, In và Phát hành, Nhà xuất bản Thông tin và Truyền thông, Cục Chuyển đổi số quốc gia tổ chức Tọa đàm “Chuyển đổi số trong lĩnh vực xuất bản, in và phát hành” và khai mạc “Trưng bày các ấn phẩm về chuyển đổi số”.
Đây là hoạt động thiết thực chào mừng Kỷ niệm 70 năm Ngày Truyền thống ngành Xuất bản, In và Phát hành sách Việt Nam (10/10/1952 - 10/10/2022) và Ngày Chuyển đổi số quốc gia (10/10/2022).
Chủ trì buổi Tọa đàm về chuyển đổi số trong lĩnh vực xuất bản với chủ đề “Sách về chuyển đổi số và Chuyển đổi số ngành Sách” có các đồng chí: PGS.TS. Phạm Minh Tuấn, Giám đốc - Tổng Biên tập Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật; Nguyễn Nguyên, Cục trưởng Cục Xuất bản, In và Phát hành, Phó Chủ tịch Hội Xuất bản Việt Nam; TS. Nguyễn Khắc Lịch, Cục trưởng Cục Chuyển đổi số quốc gia, Bộ thông tin và Truyền thông.
Tham dự và giao lưu cùng độc giả còn có GS. TSKH. Hồ Tú Bảo, Giám đốc Phòng thí nghiệm khoa học dữ liệu thuộc Viện Nghiên cứu Cao cấp về Toán học (VIASM); Giám đốc khoa học của Viện John von Neumann thuộc Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh và ông Đinh Quang Hoàng, Giám đốc Công ty Cổ phần sách điện tử Waka.
Hiện nay, trên mọi bình diện, chuyển đổi số đã và đang là xu thế chủ đạo và chuyển đổi số trong lĩnh vực xuất bản là xu thế chung của thế giới. Trong bối cảnh đó, đặc biệt là sau đại dịch Covid-19, ngành xuất bản thế giới chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ của xuất bản phẩm điện tử cũng như sự thay đổi cách tiếp cận của bạn đọc đối với các xuất bản phẩm.
Không nằm ngoài xu thế đó, ở Việt Nam trong ba năm trở lại đây, xuất bản phẩm điện tử đã có bước tăng trưởng mạnh mẽ. Tính đến tháng 5/2022, đã có 16 nhà xuất bản đủ điều kiện xuất bản điện tử. Từ năm 2019 đến năm 2021, bình quân mỗi năm toàn ngành xuất bản được từ 2.000 đến 2.500 xuất bản phẩm điện tử, trong đó riêng Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật đã xuất bản được gần 1.200 đầu sách, Nhà xuất bản Thông tin và Truyền thông xuất bản được trên 1.000 đầu sách.
Nhiều loại hình xuất bản phẩm điện tử hiện đại được xuất bản, có sự hợp tác chặt chẽ giữa các doanh nghiệp phát hành xuất bản phẩm điện tử với các doanh nghiệp công nghệ, sự tăng trưởng ấn tượng của một số Start up (doanh nghiệp khởi nghiệp) như Công ty TNHH WeWe với ứng dụng nghe sách nói Voiz FM, Công ty Cổ phần Fonos với nền tảng sách điện tử Fonos, Công ty cổ Phần Đầu tư Và Phát triển giải pháp công nghệ V&V với các nền tảng quảng bá và phát hành sách trên Internet... cùng nhiều doanh nghiệp khác đã và đang tạo dựng diện mạo mới cho ngành xuất bản trên không gian số.
Tuy nhiên, bên cạnh những bước tiến khả quan, hoạt động chuyển đổi số trong lĩnh vực xuất bản cũng còn nhiều điểm hạn chế như: việc thay đổi từ phương thức xuất bản truyền thống sang xuất bản điện tử của các đơn vị còn chậm; hình thức xuất bản điện tử chủ yếu mới chỉ dừng ở số hóa sách đã xuất bản; những hình thức mới như sách audio, sách thực tế ảo, sách tương tác giữa bạn đọc, tác giả và nhà xuất bản chưa có nhiều…
Phát biểu khai mạc Tọa đàm, PGS.TS. Phạm Minh Tuấn, Giám đốc - Tổng Biên tập Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật nhấn mạnh, bối cảnh mới hiện nay với sự phát triển mạnh mẽ của xuất bản phẩm điện tử cũng như sự thay đổi cách tiếp cận của bạn đọc đối với các xuất bản phẩm thông qua phương thức mua hàng trực tuyến đã đặt ra cho ngành xuất bản, in và phát hành sách Việt Nam cả những thời cơ lẫn thách thức mới, và thực hiện chuyển đổi số chính là một yêu cầu tất yếu.
PGS.TS. Phạm Minh Tuấn cũng khái quát những thành tựu, kết quả ngành xuất bản, in và phát hành đã đạt được trong 70 năm, trong đó nhấn mạnh tới thị trường sách điện tử ở Việt Nam trong thời gian qua, đồng thời chỉ ra những hạn chế, thách thức, khó khăn chung của ngành trong hoạt động chuyển đổi số.
Ông Tuấn lưu ý đây chính là những vấn đề đặt ra để các đại biểu là các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý cùng trao đổi, thảo luận trong buổi Tọa đàm, từ đó có thể đưa ra các giải pháp đổi mới, ứng dụng chuyển đổi số, đưa ngành xuất bản, in và phát hành sách trở thành ngành công nghiệp văn hóa, phát triển, góp phần chấn hưng văn hóa đọc của dân tộc.
Với tinh thần đó, tại Tọa đàm, các đại biểu, trong đó có các chuyên gia nghiên cứu, cán bộ đầu ngành về lĩnh vực chuyển đổi số, đã cùng chia sẻ, trao đổi nhiều nội dung sâu sắc về xu hướng chuyển đổi số trên thế giới và Việt Nam; chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về thúc đẩy chuyển đổi số và Chương trình chuyển đổi số quốc gia; tình hình chuyển đổi số trong một số ngành, lĩnh vực, trong đó có lĩnh vực xuất bản cùng những kết quả đã đạt được thời gian qua; chia sẻ, giới thiệu với những người làm công tác xuất bản và độc giả kinh nghiệm về việc thực hiện xuất bản và phát hành sách điện tử; giới thiệu những thành quả bước đầu của quá trình thực hiện chuyển đổi số ở một đơn vị xuất bản, phát hành sách điện tử; xu hướng xuất bản điện tử trên thế giới và Việt Nam…
Cũng tại buổi Tọa đàm, các chuyên gia, nhà khoa học và diễn giả cũng đã có nhiều trao đổi cởi mở, giải đáp thắc mắc của thính giả và bạn đọc về một số vấn đề liên quan đến chuyển đổi số và chuyển đổi số trong ngành sách.
Khẳng định chuyển đổi số là xu thế của mọi ngành nghề, đồng thời là một yêu cầu cấp thiết cho sự phát triển của hoạt động xuất bản, trong phát biểu kết luận Tọa đàm, đồng chí Nguyễn Nguyên, Cục trưởng Cục Xuất bản, In và Phát hành, Phó Chủ tịch Hội Xuất bản Việt Nam cho biết, trong hơn hai năm qua, mặc dù đại dịch Covid-19 ảnh hưởng lớn đến doanh số ngành xuất bản nhưng đội ngũ làm xuất bản đã chủ động đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quy trình xuất bản, các doanh nghiệp đã đẩy mạnh hoạt động phát hành trên các nền tảng thương mại điện tử, phát hành xuất bản phẩm điện tử, sách nói..., nhờ đó đã tạo nên một thị trường xuất bản mở, giúp đa dạng hóa các loại hình xuất bản phẩm.
Ông Nguyên cho rằng, bên cạnh những thuận lợi và những cơ hội, hiện nay việc chuyển đổi số trong hoạt động xuất bản và khai thác hiệu quả thị trường này là vấn đề đặt ra với không riêng ngành xuất bản mà cần sự chung tay của nhiều ngành, đặc biệt là sự thay đổi trong nhận thức và hành động về chuyển đổi số.
Cũng trong khuôn khổ Tọa đàm đã diễn ra “Lễ khai mạc trưng bày các ấn phẩm chuyển đổi số” tại trụ sở Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật.
Tại không gian trưng bày sách này, các xuất bản phẩm về chuyển đổi số nói chung, chuyển đổi số trong các lĩnh vực của đời sống xã hội cùng nhiều ấn phẩm quan trọng khác cả phiên bản giấy và phiên bản điện tử của 20 nhà xuất bản, trong đó có các nhà xuất bản uy tín và đi đầu của Việt Nam về hoạt động chuyển đổi số như: Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật, Nhà xuất bản Thông tin và Truyền thông, Nhà xuất bản Khoa học tự nhiên và công nghệ, đã được trình chiếu trên các thiết bị hiện đại và trưng bày trong không gian tổng thể.
Đặc biệt, trong khuôn khổ lễ khai mạc, cuốn sách “Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam” của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã được Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật giới thiệu tới bạn đọc phiên bản điện tử với những trải nghiệm mới, không chỉ còn là những dòng chữ đơn điệu mà còn có sự xuất hiện của các thành phần đa phương tiện như audio thuyết minh giới thiệu sách, các icon, hình ảnh động…
Khu trưng bày mở cửa liên tục từ ngày 5-15/10/2022, nhằm tuyên truyền sâu rộng về chuyển đổi số và chào đón bạn đọc quan tâm đến lĩnh vực chuyển đổi số đến tham quan mua sách.
