Vắc xin 4 trong 1 lần đầu triển khai tại Việt Nam: Phòng sởi, quai bị, rubella và thủy đậu
(PNTĐ) - Vắc xin MMRV do MSD (Mỹ) sản xuất, đã sử dụng tại gần 60 quốc gia với hàng chục triệu liều an toàn, nay có mặt tại Việt Nam. Loại vắc xin này giúp phòng đồng thời bốn bệnh truyền nhiễm phổ biến chỉ với một mũi tiêm, giảm số lần tiêm và tối ưu lịch tiêm chủng.
Theo các dữ liệu lâm sàng, MMRV đạt hiệu quả phòng bệnh lên tới 99% sau hai liều, tương đương với việc tiêm riêng lẻ từng loại vắc xin sởi, quai bị, rubella và thủy đậu. Ưu điểm nổi bật của vắc xin này là giúp giảm số lần tiêm, tiết kiệm thời gian và tăng khả năng tuân thủ lịch tiêm chủng.
Tại Mỹ, nơi MMRV được sử dụng trong chương trình tiêm chủng mở rộng, loại vắc xin này đã góp phần phòng ngừa hơn 91 triệu ca thủy đậu, ngăn chặn 238.000 ca nhập viện, gần 2.000 ca tử vong và khoảng 1,1 triệu ngày nằm viện điều trị.
Sởi, quai bị, rubella và thủy đậu đều là các bệnh truyền nhiễm có tốc độ lây lan nhanh qua đường hô hấp và có nguy cơ để lại nhiều biến chứng nặng nề. Một người mắc sởi có thể lây cho 18 người khác và ít nhất một trong ba trường hợp mắc sởi gặp biến chứng.
Quai bị có thể gây viêm tinh hoàn, viêm buồng trứng, ảnh hưởng đến khả năng sinh sản, hoặc biến chứng hiếm gặp như viêm não, viêm cơ tim. Rubella đặc biệt nguy hiểm với phụ nữ mang thai, dễ gây sảy thai, thai lưu hoặc dị tật bẩm sinh nặng nề.
Trong khi đó, thủy đậu có thể dẫn đến viêm phổi, viêm não, nhiễm khuẩn huyết, thậm chí gây tử vong ở trẻ sơ sinh nếu mẹ mắc bệnh ngay trước sinh. Virus thủy đậu còn tồn tại suốt đời trong cơ thể và có thể tái hoạt thành zona thần kinh, gây đau kéo dài và biến chứng nghiêm trọng.
Vắc xin MMRV được chỉ định cho trẻ em từ 12 tháng tuổi, có thể tiêm sớm hơn từ 9 tháng trong bối cảnh dịch bùng phát, và cho người lớn chưa có miễn dịch. Phụ nữ dự định mang thai cần hoàn tất lịch tiêm ít nhất một tháng trước khi có thai. Việc lựa chọn loại vắc xin phù hợp được bác sĩ cân nhắc dựa trên độ tuổi, tiền sử tiêm chủng và tình trạng sức khỏe của từng người.
So với các vắc xin phối hợp ba trong một trước đây chỉ phòng sởi, quai bị và rubella, MMRV được bổ sung thêm thành phần thủy đậu, qua đó mở rộng phạm vi bảo vệ từ ba lên bốn bệnh trong cùng một mũi tiêm.
Vắc xin chứa virus sống giảm độc lực, không còn khả năng gây bệnh nhưng có thể kích thích hệ miễn dịch sinh ra kháng thể đặc hiệu và tế bào ghi nhớ, tạo miễn dịch lâu dài, bền vững, thậm chí có thể kéo dài suốt đời.
Các chuyên gia nhận định, sự xuất hiện của các vắc xin cộng hợp như MMRV phản ánh xu hướng phát triển của y học hiện đại, hướng đến tối ưu hóa lịch tiêm, giảm số lần tiêm, đồng thời gia tăng tỷ lệ bao phủ vắc xin và củng cố miễn dịch cộng đồng. Đây là bước tiến quan trọng trong y học dự phòng, giúp kiểm soát hiệu quả các bệnh truyền nhiễm có nguy cơ bùng phát dịch.
