Cần nâng cao ý thức phòng ngừa HIV trong cộng đồng
PNTĐ-Con số 42 người nhiễm HIV tại một xã vùng núi của Phú Thọ, trong đó 26/42 trường hợp là phụ nữ, là một hồi chuông báo động về nguy cơ phơi nhiễm HIV/AIDS trong cộng đồng.
Con số 42 người nhiễm HIV tại một xã vùng núi của Phú Thọ, trong đó 26/42 trường hợp là phụ nữ, độ tuổi người mắc không đồng đều (có cháu nhỏ 18 tháng và cụ 80 tuổi) là một hồi chuông báo động về nguy cơ phơi nhiễm HIV/AIDS trong cộng đồng.
 |
| Ảnh minh họa |
Theo TS Nguyễn Hoàng Long - Cục trưởng Cục Phòng chống HIV/AIDS (Bộ Y tế), trước thông tin về tình trạng nhiễm HIV ở xã Kim Thượng, đơn vị này đã tập trung tiến hành nghiên cứu, đánh giá tìm nguyên nhân lây bệnh. Báo cáo sơ bộ ban đầu khẳng định, nguồn lây nhiễm HIV chủ yếu qua đường máu như: tiếp xúc máu, dịch người nhiễm, vật dụng dính máu của người nhiễm hoặc tiêm chích vật dụng đã nhiễm HIV… nhưng rất khó xác định nguồn lây xuất phát chính xác từ đâu. Ví dụ một bé gái 18 tháng tuổi bị nhiễm HIV trong khi bố, mẹ và anh trai hoàn toàn khỏe mạnh.
Các chuyên gia y tế đã tìm hiểu và nghi vấn có thể do em bé từng tiếp xúc với 2 người nhiễm HIV giai đoạn AIDS mà chính họ cũng không biết mình mắc bệnh. 1 trong 2 người mắc HIV nói trên từng bị sùi da, ngứa, đã nhờ em bé gãi. Trong lần xét nghiệm gần đây, em bé cũng có họ hàng được phát hiện nhiễm HIV. Ngoài ra, qua tìm hiểu đặc điểm sinh hoạt cho thấy người dân trong xã có tập quán nhai mớm cơm cho trẻ - đây cũng là 1 trong số nguyên nhân nguy cơ cao gây lây nhiễm HIV.
Đáng nói, trong số 42 người nhiễm HIV tại xã Kim Thượng, một số trường hợp đã chuyển sang giai đoạn AIDS (tức là đã mắc bệnh ít nhất 5- 6 năm). Đại diện UBND tỉnh Phú Thọ thông báo, ca đầu tiên phát hiện nhiễm HIV vào năm 2012; sau 5 năm số ca mắc tăng lên 7 người; từ năm 2015 đến nay đã có 5 người tử vong vì AIDS.
Những thông tin này cho thấy, tình hình nhiễm HIV ở địa phương này đã xảy ra từ lâu nhưng suốt quá trình đó đến nay, nhiều bệnh nhân nhiễm mới không biết mình mắc bệnh, cơ quan y tế địa phương cũng không phát hiện. Do đó, khi được lựa chọn tham gia phỏng vấn phiếu KAP và lấy mẫu máu, 42/490 người có kết quả dương tính với HIV, mọi người mới hay biết. Tuy vậy, đa phần người nhiễm vẫn chủ quan cho rằng do mình dẫm phải kim tiêm trước đó vài năm hay nghi ngờ sử dụng chung kim tiêm tại một cơ sở y tế tư nhân.
Thực trạng trên dấy lên trong dư luận nỗi lo về nguy cơ tiềm ẩn của bệnh HIV/AIDS trong cộng đồng; thách thức trong việc chủ động kiểm soát, ngăn ngừa sự lây lan của bệnh.
Theo TS Nguyễn Hoài Long, HIV là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhưng không đáng sợ nếu có hiểu biết đúng về bệnh. Bởi vậy, các cơ sở y tế cần tăng cường giải pháp dự phòng lây nhiễm HIV như: Thông tin, giáo dục và truyền thông thay đổi hành vi, hướng dẫn tiêm chích và tình dục an toàn, truyền thông về điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế, thực hiện quy định chuyên môn về xử lý nhiễm HIV tại các cơ sở.
Với những người đã bị lây nhiễm HIV, phải lập tức điều trị ARV để đảm bảo sức khỏe, kết hợp sinh hoạt lành mạnh, tránh lây nhiễm cho người thân, cộng đồng. Bên cạnh đó, cơ quan y tế và chính quyền địa phương cần áp dụng chặt chẽ quy định về khám chữa bệnh; thường xuyên tiến hành điều tra khách quan, minh bạch để tìm hiểu thực trạng, phát hiện nguy cơ lây nhiễm và nguyên nhân lây nhiễm nhằm kịp thời ngăn chặn.
Cục Phòng chống HIV/AIDS (Bộ Y tế) hướng dẫn các bước cần làm khi một người bị phơi nhiễm HIV:
Bước 1: Rửa vết thương bằng xà phòng và nước sạch sau đó sát trùng bằng Javel, cồn 70 độ trong 5 phút. Nếu bị bắn vào mắt mũi thì rửa bằng nước cất hoặc nước muối NaCl 0,9% liên tục trong 5 phút. Nếu bị bắn vào miệng thì súc bằng dung dịch Nacl 0,9% nhiều lần.
Bước 2: Đi khám ngay.
Bước 3: Uống thuốc kháng virus HIV càng sớm càng tốt, từ 2-6 giờ và trước 72 giờ sau khi bị phơi nhiễm.
Bước 4: Xét nghiệm.
Bước 5: Uống thuốc có tác dụng phụ (sốt phát ban, buồn nôn…) cũng không được ngưng thuốc.
Bước 6: Ngừa lây nhiễm. Dù xét nghiệm cho kết quả âm tính vẫn cần phải dự phòng lây nhiễm bằng cách quan hệ tình dục an toàn, tiêm chích an toàn...
Bước 7: Xét nghiệm lại, nếu kết quả là âm tính với HIV thì vẫn phải kiểm tra lại sau 1 tháng, 3 tháng, 6 tháng.
Yên Hưng
