Nhập khẩu rác thải y tế: Hành vi trục lợi trên sức khỏe người bệnh
PNTĐ-Bộ Y tế vừa tổ chức hội nghị về vấn đề quản lý trang thiết bị y tế. Những thông tin từ đây đã khiến nhiều người giật mình...
Những thông tin khiến nhiều người giật mình, ví như một số bệnh viện nhập thiết bị y tế cũ nát về để làm xét nghiệm cho bệnh nhân. Các chuyên gia y tế cho rằng, đã đến lúc cần chấn chỉnh hoạt động mua sắm và sử dụng trang thiết bị y tế tại các bệnh viện.
 |
Chiếc máy xét nghiệm hóa sinh gắn mác Đức nhưng bên trong toàn đồ Trung Quốc được bệnh viện Thường Tín nhập về để sử dụng |
Máy hết hạn gần 20 năm vẫn nhập về sử dụng
Theo quy định, các trang thiết bị y tế nhập khẩu để lưu hành tại Việt Nam phải mới 100%, vì đây là vấn đề liên quan trực tiếp đến sức khỏe, sinh mạng của con người. Thế nhưng, thời gian gần đây, một số doanh nghiệp đã sử dụng các thủ đoạn tinh vi để nhập lậu thiết bị y tế cũ (đã qua sử dụng) về Việt Nam. Mới đây, lực lượng hải quan bắt giữ lô hàng trang thiệt bị y tế tại sân bay quốc tế Nội Bài, gồm: máy soi dạ dày, máy scan Xquang có xuất xứ từ Nhật Bản, Trung Quốc, Mexico đã bị thải loại, thuộc diện cấm nhập khẩu vào Việt Nam nhưng công ty nhập khẩu dán mác là hàng mới 100%. Theo lực lượng hải quan, đây là chiêu thức “phù phép” mặt hàng nhập khẩu của doanh nghiệp xuất nhập khẩu thiết bị y tế áp dụng nhằm qua mặt cơ quan chức năng.
Lần theo đường đi của những thiết bị y tế cũ nát đã nhập lậu vào Việt Nam cho thấy, các thiết bị này được cung cấp cho các cơ sở khám chữa bệnh núp dưới hình thức cho “mượn” dưới dạng liên doanh liên kết hoặc xã hội hóa... Lật lại hồ sơ về những sai phạm bị phát hiện liên quan tới việc quản lý và sử dụng thiết bị y tế một số cơ sở y tế ở Hà Nội cách đây chưa lâu, cho thấy, tại 2 bệnh viện: Thường Tín và Hoài Đức sử dụng máy xét nghiệm sinh hóa gắn mác Đức nhưng một số bộ phận bên trong lại có nguồn gốc từ Trung Quốc.
Riêng tại bệnh viện Thường Tín, lại “mượn” thêm máy xét nghiệm sinh hóa nhập lậu của chính công ty cung cấp hóa chất để hoạt động. Điều đáng nói là máy xét nghiệm này đã cũ nát và quá date tới… gần 20 năm. Nghiêm trọng hơn, trong đợt thanh kiểm tra các cơ sở khám chữa bệnh trên đường Phùng Hưng (quận Hà Đông, Hà Nội), cơ quan chức năng phát hiện hàng loạt thiết bị y tế như: máy chụp Xquang, máy điện tim, máy xét nghiệm hóa sinh... không rõ xuất xứ, chưa được kiểm định, được sử dụng công khai. Rõ ràng, với việc sử dụng máy sinh hóa đã quá cũ nát, không rõ nguồn gốc này sẽ dẫn đến việc chẩn đoán bệnh không chính xác, gây nguy hiểm đến tính mạng của người bệnh.
Bà Nguyễn Thị Hòa (M9, tập thể Trương Định, Q. Hai Bà Trưng) chia sẻ, bà đã từng là nạn nhân của một phòng khám tư nhân trên đường Phùng Hưng (Hà Đông, Hà Nội) sử dụng trang thiết bị y tế không đạt chuẩn cho những xét nghiệm sinh hoá không chính xác, làm vị bác sỹ khám khẳng định bà bị ung thư. Tuy nhiên, khi kiểm tra lại ở bệnh viện K (cơ sở 2, Tân Triều), bà Hòa không bị ung thư mà chỉ bị đái tháo đường type 2.
Trước những sai phạm nghiêm trọng này, ông Đặng Văn Chính, Chánh Thanh tra Bộ Y tế cho biết, Bộ Y tế đã vào cuộc thanh kiểm tra thiết bị y tế tại những cơ sở khám chữa bệnh, đặc biệt là những cơ sở cùng một xét nghiệm, nhưng mỗi phòng khám, bệnh viện lại cho kết quả khác nhau. Tuy nhiên, việc thanh tra này được phân cấp cho thanh tra y tế các tỉnh, thành phố thực hiện theo kế hoạch hàng năm nên hiệu quả chưa... cao.
"Siết" quản lý trang thiết bị y tế
Đánh giá về vấn đề thực trạng sử dụng trang thiết bị y tế tại các bệnh viện, ông Nguyễn Viết Tiến - Thứ trưởng Bộ Y tế thẳng thắn thừa nhận, vẫn còn tồn tại nhiều bất cấp từ khâu đấu thầu, thẩm định, mua sắm dẫn đến tình trạng sử dụng lãng phí trang thiết bị y tế.
Bà Nguyễn Thị Bích Hường, PGĐ bệnh viện Việt Đức bức xúc, với các qui định về quản lý trang thiết bị hiện nay, khi bán máy móc cho các bệnh viện, các công ty cung cấp thường giấu hồ sơ kỹ thuật, nên sau khi đã mua hàng, các bệnh viện thường không thể biết được thông tin về hãng sản xuất thiết bị để liên lạc khi cần.
Nhằm siết chặt lại hoạt động xuất nhập khẩu và quản lý trang thiết bị y tế tại các BV hiện nay, mới đây, Chính phủ ban hành Nghị định 36/2016/NĐ-CP quản lý trang thiết bị y tế có hiệu lực từ ngày 1/7/2016. Theo ông Nguyễn Minh Tuấn - Vụ trưởng Vụ Trang thiết bị và Công trình y tế, để hạn chế tình trạng mua bán lòng vòng, đẩy giá thiết bị cao bất hợp lý, tới đây các địa phương phải công khai trên websie về giá trúng thầu trang thiết bị y tế, làm cơ sở để các bệnh viện tham khảo khi xây dựng kế hoạch, phê duyệt giá đấu thầu. Trang thiết bị y tế đã có số lưu hành tại Việt Nam được xuất khẩu, nhập khẩu theo nhu cầu, không hạn chế số lượng và không phải qua Bộ Y tế phê duyệt. Tuy nhiên, trong quá trình lưu hành, trang thiết bị y tế nào vi phạm các quy định về chất lượng, gây sự cố với sức khỏe con người sẽ bị rút số đăng ký lưu hành.
Nhằm đảm bảo lợi ích của người bệnh, lần đầu tiên Việt Nam áp dụng việc phân loại thiết bị y tế theo nhóm và quản lý theo vòng đời sản phẩm. Các quy định này sẽ đảm bảo doanh nghiệp nhập khẩu phải chịu trách nhiệm về chất lượng trang thiết bị y tế lưu hành, ngăn chặn thiết bị nhập lậu, không rõ nguồn gốc như từng xảy ra cũng như giảm thiểu rủi ro cho người bệnh. Việc nhập khẩu trang thiết bị y tế đã qua sử dụng, tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập hoặc chuyển khẩu, quá cảnh trang thiết bị y tế thực hiện theo quy định của pháp luật.
Tâm Thanh
