Phân loại rác thải tại nguồn:
Vừa làm, vừa gỡ khó!
(PNTĐ) -Tới ngày 25/8, Nghị định 45/2022/NĐ-CP của Chính phủ xử phạt hành vi không phân loại rác tại nguồn mới có hiệu lực, nhưng theo các chuyên gia, việc phân loại rác thải tại nguồn là cần thiết, tuy khó nhưng không thể không làm.
Hà Nội là đô thị lớn, đông dân cư, trung bình mỗi ngày có khoảng 7.000 tấn chất thải rắn sinh hoạt cần xử lý. Việc xử lý chất thải rắn sinh hoạt hiện chủ yếu được thực hiện bằng phương pháp chôn lấp. Do đó, việc phân loại và xử lý rác thải đang trở thành vấn đề sống còn đối với yêu cầu phát triển bền vững của Thủ đô. Theo ghi nhận tại các chung cư ở Hà Nội, việc thu gom rác vẫn thực hiện theo phương pháp truyền thống, chưa cơ quan, đơn vị nào tuyên truyền về phân loại rác từ nguồn để tránh xử phạt.
Nhiều cư dân sống tại các chung cư ở Hà Nội cho biết, việc phân loại rác từ nguồn cần được triển khai đồng bộ, có quy trình cụ thể và kỹ thuật, hạ tầng thu gom rác phải đáp ứng điều này. Đặc biệt, khi có quy định xử phạt với người không phân loại rác tại nguồn, các cơ quan, chính quyền cần hướng dẫn tới tổ dân phố, ban quản lý tòa nhà, truyền thông để người dân nắm bắt chủ trương, quy định này. Nhưng hiện nay, người dân không biết và cũng không được tuyên truyền, hướng dẫn.
Sinh sống tại một chung cư ở phường Định Công, quận Hoàng Mai đã gần 3 năm, theo chị Trần Kim Thoa, tất cả cư dân tại chung cư nêu trên chưa từng được thông báo về việc phải phân loại rác. Hằng ngày, chị vẫn xách một túi rác lớn xuống sảnh để cho vào thùng rác đặt sẵn. Khoảng 17h30 sẽ có nhân viên môi trường kéo xe chở rác đến thu gom rồi đẩy về nơi tập kết.
Nghị định số 45/2022/NĐ-CP của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực môi trường sẽ có hiệu lực từ ngày 25/8/2022. Theo quy định, hành vi không phân loại chất thải rắn sinh hoạt từ đầu nguồn sẽ bị phạt tiền. Tuy nhiên, thời điểm chính thức áp dụng việc xử phạt đối với hành vi này sẽ chỉ bắt đầu sau ngày 31/12/2024, theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 và UBND Thành phố quyết định. Dư luận cho rằng, đây là thời gian cần thiết để người dân hình thành thói quen phân loại rác thải và các cấp chính quyền Thành phố cần làm rõ giải pháp, lộ trình để quy định đi vào cuộc sống.
Theo đại diện Công ty TNHH MTV Môi trường Đô thị Hà Nội, Nghị định 45 đưa ra xử phạt cũng như các nghị định trước đây đưa ra các mức xử phạt và hình thức xử phạt mới về chất thải rắn sinh hoạt. Tuy nhiên, hiện nay, để người dân nhận biết phân loại rác như thế nào, chúng ta cần một lộ trình, một kế hoạch và cũng phải phân định rõ chất thải này thành những loại chất thải như thế nào và có công nghệ để xử lý chất thải sau phân loại hay không?
GS Đặng Hùng Võ - nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường cho rằng, từ nay đến thời điểm xử phạt cần phải tính toán tuyên truyền mạnh để người dân xem phân loại rác như một thói quen, xem rác như một nguồn tài nguyên, có lợi cho chính họ và cộng đồng xã hội. Theo ông Võ, ngoài tập trung xử lý rác ở các đô thị thì cũng cần quan tâm đến khu vực nông thôn, miền núi vì các khu vực này những năm gần đây không ít nơi vấn đề rác thải đã trở thành điểm nóng.
Ông Trần Phan Mỹ, Phó chủ tịch UBND phường Thượng Đình (quận Thanh Xuân, Hà Nội) cho biết hiện nay người dân ở phường vẫn chưa biết phân biệt đâu là rác hữu cơ, vô cơ, tái chế. Vì vậy, cần phải có định hướng "dài hơi", tuyên truyền cho người dân biết cách phân loại. "Ví dụ màu túi đựng thế nào để dễ nhận biết, thu gom, cũng như tính đến câu chuyện bảo vệ môi trường do phát sinh túi đựng. Theo tôi, trước mắt tuyên truyền để các cơ quan đoàn thể làm trước, sau đó đến nhân dân rồi mới tiến hành xử phạt” - ông Mỹ nói.
Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội Bùi Duy Cường cho biết, mô hình phân loại và xử lý rác thải tại nguồn đã được triển khai tại hầu hết các nước phát triển và mang lại nhiều lợi ích, không chỉ giúp giảm lượng rác phát sinh, bảo vệ môi trường, tạo ra nguồn phân bón hữu cơ phục vụ sản xuất nông nghiệp… mà quan trọng là giúp hình thành ý thức tiết kiệm, nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường của mỗi người dân.
