Đường và ung thư

BS Hoàng Phan Quỳnh Trang Khoa Hóa trị liệu và bệnh máu (A6B), Viện Ung thư Bệnh viện TWQĐ 108
Chia sẻ

(PNTĐ) - Đường và ung thư là 2 vấn đề được rất nhiều người “ràng buộc” với nhau. Có nhiều câu hỏi được đặt ra: Đường có gây ung thư không? Đường có nuôi tế bào ung thư khiến chúng phát triển mạnh hơn? Đường tiêu thụ thông qua thức ăn và đồ uống ảnh hưởng như thế nào đến sức khỏe của chúng ta? Vậy đâu là quan điểm đúng đắn?

Glucose - nhiên liệu của sự sống

Trên internet có nhiều cảnh báo rằng đường là “cái chết trắng” và “món khoái khẩu của ung thư”. Nhưng ý tưởng cho rằng đường chịu trách nhiệm khởi động hoặc thúc đẩy sự phát triển của ung thư là một sự đơn giản hóa quá mức của một số quá trình sinh học phức tạp.

Đường có nhiều dạng khác nhau, dạng đơn giản nhất chỉ là một phân tử đơn lẻ, chẳng hạn như glucose và fructose. Những phân tử này cũng có thể dính vào nhau theo cặp hoặc thành chuỗi phân tử dài hơn. Tất cả các tổ hợp phân tử đều là carbohydrate và là nguồn năng lượng chính của cơ thể chúng ta.

Dạng đường mà hầu hết chúng ta sẽ quen thuộc là đường ăn – một loại đường đơn giản hòa tan trong nước và tạo cho mọi thứ có vị ngọt. Tên riêng của nó là sucrose và nó được tạo thành từ các tinh thể glucose và fructose. Khi chuỗi đường dài ra, chúng sẽ mất vị ngọt và không hòa tan trong nước nữa. Những chuỗi này được gọi là polysacarit và tạo thành một thành phần lớn trong thực phẩm giàu tinh bột (như gạo, bánh mì, mì ống và rau củ như khoai tây…). 

Gần như mọi bộ phận của cơ thể chúng ta đều được tạo thành từ các tế bào sống; và có một điểm chung của tất cả các tế bào này là chúng cần năng lượng để tồn tại, thực hiện nhiệm vụ của mình. Glucose là nhiên liệu cơ bản cung cấp năng lượng cho từng tế bào của chúng ta. Ở đây, đường và ung thư bắt đầu xung đột, vì ung thư là bệnh của tế bào.

Đường và ung thư - ảnh 1
Ảnh minh họa

Đường và ung thư

Các tế bào ung thư thường phát triển nhanh chóng, nhân lên với tốc độ nhanh nên tiêu tốn nhiều năng lượng. Điều này có nghĩa chúng cần rất nhiều glucose. Các tế bào ung thư cũng cần nhiều chất dinh dưỡng khác, chẳng hạn như axit amin và chất béo, chúng không chỉ “thèm” ăn đường. Đây là cơ sở mà các “lý luận” cho rằng đường thúc đẩy ung thư ra đời, nếu các tế bào ung thư cần nhiều glucose, thì việc cắt đường khỏi chế độ ăn uống của chúng ta phải giúp ngăn chặn ung thư phát triển và thậm chí có thể ngăn chặn nó phát triển ngay từ đầu.

Thật không may, nó không đơn giản như vậy! Tất cả các tế bào khỏe mạnh của chúng ta đều cần glucose và không có cách nào bảo cơ thể chỉ cung cấp lượng glucose cần thiết cho các tế bào khỏe mạnh, không cung cấp cho bào ung thư. Không có bằng chứng nào cho thấy việc tuân theo chế độ ăn kiêng “không đường” làm giảm nguy cơ mắc bệnh ung thư hoặc tăng cơ hội sống sót nếu bạn được chẩn đoán.

Và việc tuân theo chế độ ăn kiêng nghiêm ngặt với lượng carbohydrate rất thấp có thể gây hại cho sức khỏe về lâu dài do loại bỏ các loại thực phẩm là nguồn cung cấp chất xơ và vitamin tốt. Điều này đặc biệt quan trọng đối với bệnh nhân ung thư, bởi vì một số phương pháp điều trị có thể dẫn đến giảm cân và khiến cơ thể chịu nhiều căng thẳng. 

Nếu đường không gây ung thư, tại sao phải lo lắng về nó?

Nếu cắt bỏ đường không giúp điều trị ung thư, thì tại sao các chuyên gia y tế lại khuyến khích mọi người cắt giảm thực phẩm có đường trong chế độ ăn uống? Đó là bởi vì có một mối liên hệ gián tiếp giữa nguy cơ ung thư và đường. Ăn nhiều đường lâu ngày có thể khiến bạn tăng cân và bằng chứng khoa học chắc chắn cho thấy thừa cân hoặc béo phì làm tăng nguy cơ mắc 13 loại ung thư khác nhau. 

Một trong những cách dễ nhất để giảm lượng “đường xấu” là cắt giảm đồ uống có đường. Các loại thực phẩm có đường rõ ràng khác như kẹo, sô cô la, bánh ngọt và bánh quy tốt nhất nên được giữ làm đồ ăn vặt. Đọc nhãn thông tin dinh dưỡng và kiểm tra danh sách thành phần có thể giúp bạn chọn các loại thực phẩm ít đường hơn.

Không có “kết thúc ngọt ngào”

Câu chuyện về đường và ung thư rất phức tạp. Thông điệp rút ra là mặc dù loại bỏ đường sẽ không ngăn chặn được ung thư, nhưng tất cả chúng ta đều có thể giảm nguy cơ mắc ung thư bằng cách đưa ra những lựa chọn lành mạnh và giảm lượng đường ‘tự do’ trong chế độ ăn uống là một cách tốt để giúp duy trì một trọng lượng cơ thể khỏe mạnh.

Mách bạn, tất cả chúng ta nên ăn nhiều trái cây, rau, ngũ cốc nguyên hạt và các loại đậu vì những thực phẩm bổ dưỡng này cũng có nhiều chất xơ – điều này không chỉ giúp cơ thể bạn tiêu hóa đường tự nhiên chậm hơn (giúp bạn duy trì cân nặng khỏe mạnh), mà còn làm giảm nguy cơ ung thư ruột.

(Dịch từ nguồn: https://news.cancerresearchuk.org/2020/10/20/sugar-and-cancer-what-you-need-to-know/)

 

Ý kiến bạn đọc

Tin cùng chuyên mục

Xông đất, xuất hành Tết Bính Ngọ 2026: Hiểu đúng để khởi đầu hanh thông

Xông đất, xuất hành Tết Bính Ngọ 2026: Hiểu đúng để khởi đầu hanh thông

(PNTĐ) - Tết Nguyên đán là lễ hội truyền thống lớn nhất của người Việt, đánh dấu sự khởi đầu của năm mới âm lịch. Tên gọi Nguyên đán mang hàm nghĩa sâu sắc trong Hán tự: “Nguyên” là khởi đầu, nền tảng của một chu kỳ; “Đán” là buổi sáng sớm, khi mặt trời vừa vượt lên khỏi đường chân trời. Vì vậy, Tết Nguyên đán chính là “buổi sáng đầu tiên” của năm mới, biểu tượng cho sự sinh khởi, đoàn viên và hy vọng.
Thức uống detox cho cơ thể ngày Tết

Thức uống detox cho cơ thể ngày Tết

(PNTĐ) - Các thức uống detox thường giàu nước, vitamin và chất chống oxy hóa, giúp hỗ trợ loại bỏ độc tố, cải thiện tiêu hóa và kiểm soát cảm giác thèm ăn. Theo World Health Organization (WHO), duy trì đủ lượng nước trong cơ thể cũng đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ quá trình trao đổi chất và giảm cân.
“Đẹp bền vững” đón Tết

“Đẹp bền vững” đón Tết

(PNTĐ) - Sở hữu một vóc dáng thon gọn để tự tin diện những bộ đồ yêu thích trong dịp Tết là nhu cầu thẩm mỹ chính đáng của phụ nữ. Tuy nhiên, thay vì chạy theo các phương pháp làm đẹp "cấp tốc" đầy rủi ro, việc hiểu đúng về cơ chế tích mỡ và nguyên tắc giảm cân khoa học sẽ giúp chị em duy trì “vẻ đẹp bền vững”.
Thông điệp của năm con Ngựa

Thông điệp của năm con Ngựa

(PNTĐ) - Tết Bính Ngọ 2026 không chỉ là dịp nhắc nhớ về con ngựa - loài vật gắn liền với sức mạnh, bền bỉ và chuyển động, mà còn mở ra cuộc trò chuyện sâu sắc về những nhịp mà chúng ta chạy trong đời. Đằng sau hình ảnh chú ngựa không ngừng phi nước đại là những triết lý về nuôi dạy con cái, vai trò của phụ nữ hay về sự khác biệt Đông - Tây và cả ước mong tìm được một nhịp sống vừa vặn cho mỗi gia đình.