Trái đất chuyển mình: Một lịch sử chưa kể về nhân loại

MINH THƯ
Chia sẻ

(PNTĐ) - “Trái đất chuyển mình: Một lịch sử chưa kể về nhân loại” góp phần khỏa lấp một khoảng trống lớn trong não trạng của nhân loại khi chúng ta tư duy về quá khứ.

Song hành với việc phát hành cuốn sách, Omega Plus phối hợp cùng Quỹ Sống, Live and Learn, Nói không với túi nylon lan tỏa thông điệp bảo vệ môi trường với chiến dịch: mỗi cuốn sách được bán ra tại một số link chính thức, độc giả đã đóng góp 35,000VNĐ cho các Quỹ đang hoạt động vì môi trường tại nước ta, bao gồm: Quỹ Sống Bền Vững với hai sáng kiến Nhà an toàn và Trồng rừng ngập mặn tại Sóc Trăng; các sáng kiến thanh niên tại địa phương về vấn đề môi trường và biến đổi khí hậu thuộc mạng lưới Thế Hệ Xanh.

“Trái đất chuyển mình: Một lịch sử chưa kể về nhân loại” góp phần khỏa lấp một khoảng trống lớn trong não trạng của nhân loại khi chúng ta tư duy về quá khứ - Tiến sĩ Vũ Đức Liêm chia sẻ.

Trái đất chuyển mình: Một lịch sử chưa kể về nhân loại” - là một trong những cuốn sách lịch sử đồ sộ được mong chờ nhất năm, bao trùm lịch sử trái đất, lịch sử nhân loại và lịch sử môi trường, khí hậu trong 4,5 tỷ năm, được viết bởi GS lịch sử toàn cầu tại Đại học Oxford, Peter Frankopan.

Ông là một trong những sử gia hàng đầu hiện nay và là chuyên gia thành viên của Hiệp hội Lịch sử Hoàng gia Anh, Hiệp hội Nhân học Hoàng gia Anh. Hai cuốn sách trước đó của ông - "Những con đường tơ lụa: Lịch sử mới của thế giới" và "Con đường tơ lụa mới: Hiện tại và tương lai của thế giới" - đều được độc giả đón nhận và được trao những giải thưởng danh giá.

Vừa ra mắt 4/2023, Trái đất chuyển mình: Một lịch sử chưa kể về nhân loạiđã thuộc top bestseller, cho đến nay được bán bản quyền cho 24 quốc gia và phát hành chính thức tại Việt Nam chỉ sau 7 tháng. Đặc biệt, cuốn sách được một loạt các tờ báo danh giá như Financial Times, The Times, The Telegraph, The Hindu, The Week,.. đánh giá là sách hay nhất mùa hè năm 2023, đồng thời lọt vào danh sách những cuốn sách năm 2023 của BBC.

TrongTrái đất chuyển mình: Một lịch sử chưa kể về nhân loại”, GS Peter Frankopan đã chỉ ra rằng, môi trường tự nhiên là một yếu tố quan trọng, nếu không muốn nói là yếu tố quyết định trong lịch sử loài người và của cả lịch sử toàn cầu. Cuốn sách chứa nhiều tư liệu tranh ảnh phong phú, bao gồm: 15 bản đồ, nổi bật như bản đồ thể hiện sự phân tán của con người từ khoảng 200.000 năm trước, bản đồ về sự phân tán của tôn giáo và đại dịch cái chết đen; cùng 38 tranh ảnh in màu có giá trị, như hình ảnh về công trình định cư quy mô lớn từ 2500 trước - cho thấy con người có khả năng xây dựng thành phố lớn như thế nào… Với 24 chương tương ứng với 24 giai đoạn, cấu trúc của cuốn sách có thể được chia thành 3 phần chính:

Phần thứ nhất: Lịch sử loài người và môi trường tự nhiên

Khi kể về lịch sử loài người, Frankopan đã làm nổi bật các yếu tố địa chất, trên vũ trụ và ngầm dưới lòng đất to lớn đã tạo ra nơi thích hợp để chúng ta tồn tại. Chúng ta chỉ tồn tại trong một phần nhỏ thời gian của Trái đất và sự tồn tại này sẽ không thể xảy ra trước khi những biến đổi lớn xảy ra, bao gồm năm sự kiện tuyệt chủng hàng loạt và sự thất bại của tất cả các loài vượn khác.

Trong phần lớn lịch sử của loài người, bắt đầu từ khoảng 300.000 năm trước, chúng ta chỉ có thể tồn tại trên những phần nhỏ của hành tinh, cũng khó lòng cư trú lâu dài trước áp lực môi trường.

Frankopan cho chúng ta biết sự hưng thịnh của loài người trong 10.000 năm qua chỉ có thể thực hiện được nhờ khí hậu Trái đất ổn định ở mức nhiệt độ tạo ra các kiểu thời tiết tương đối ổn định và cho phép trồng trọt ngũ cốc. Điều này cho phép chúng ta xây dựng các thành phố, buôn bán, xây dựng luật pháp - và đóng thuế, đặt nền móng cho việc ghi lại những suy nghĩ và lịch sử thành văn.

Một đặc điểm nổi bật của cuốn sách là chỉ ra ngay từ đầu loài người đã nhận thức rằng cơ may sống sót có mối liên hệ với cách chúng ta đối xử với môi trường tự nhiên. Tác giả đã nêu nhiều thần thoại, truyền thuyết làm dẫn chứng.

Phần thứ hai: Sự trỗi dậy và sụp đổ của các đế chế

Frankopan xuất sắc trong việc sử dụng các trích dẫn và ví dụ súc tích, trải dài từ Nam Mỹ đến Nam Á, Đông Nam Á, và Trung Quốc. Tuy nhiên, điều đáng chú ý hơn là cách ông cho thấy điều kiện khí hậu đã giúp đỡ hoặc cản trở nỗ lực của con người như thế nào. Ví dụ, ông trích dẫn 300 năm đầu tiên mở rộng của Đế chế La Mã là thời kỳ “mức độ hoạt động núi lửa thấp bất thường, ít hiện tượng thời tiết cực đoan và các kiểu khí hậu có thể dự đoán được”. Đây cũng là thời kỳ ổn định ở lưu vực Mississippi và ở Trung Mỹ ở Thung lũng Teotihuacan. Nhưng khi thời tiết trở nên lạnh hơn và mùa màng thất bát vào khoảng năm 500 TCN, các đế chế ổn định nhanh chóng gặp rắc rối.

Theo ghi nhận của mình, ông không cố gắng coi sự trỗi dậy và sụp đổ của các đế chế là hoàn toàn do điều kiện khí hậu, thay vào đó giải thích việc mất mùa nhiều lần, lũ lụt hoặc hạn hán kéo dài đã tạo thêm căng thẳng cho các hệ thống vốn đã bất bình đẳng và phân cấp như thế nào.

Phần thứ ba: Một bài học mà nhân loại đã lãng quên

Cuốn sách đã làm rất tốt việc thể hiện một cách rõ ràng tầm quan trọng của các kiểu khí hậu, môi trường và thời tiết trong việc ảnh hưởng đến tiến trình lịch sử loài người. Khi làm như vậy, nó đã thành công đưa chúng ta trở lại vị trí của tổ tiên hàng nghìn năm trước, những người biết rằng sự sống còn bấp bênh của họ phụ thuộc vào việc quản lý mối quan hệ của họ với môi trường. Đó là một bài học mà con người dường như đã lãng quên.

Nhưng như cuốn sách của Frankopan đã chỉ ra, đôi khi chỉ cần một thảm họa thiên nhiên lớn, như thiên thạch va chạm hay đại hồng thủy - những sự kiện có thể đã bị quên lãng trong tâm trí con người, nhưng từng diễn ra suốt thời gian tồn tại của hành tinh - đều có thể biến mọi thứ thành tro bụi".

Trái đất chuyển mình: Một lịch sử chưa kể về nhân loại - ảnh 1
Sách “Trái đất chuyển mình: Một lịch sử chưa kể về nhân loại”. 

Thế giới của chúng ta luôn là một thế giới của biến chuyển, tiếp nối và thay đổi. Từ vụ nổ Big Bang cho đến ngày nay, hoạt động của mặt trời, núi lửa phun trào, lũ lụt và hạn hán đã định hình nên lịch sử tự nhiên và lịch sử loài người. Những cách thức tương tác giữa chúng ta và Trái đất đã mang lại những lợi ích to lớn - nhưng thường phải trả giá. Khi chúng ta đối mặt với một tương lai bấp bênh, việc học những bài học từ quá khứ chưa bao giờ quan trọng hơn.

Ý kiến bạn đọc

Tin cùng chuyên mục

Phụ nữ Ngọc Hà – Nụ cười tự hào ngày hội non sông

Phụ nữ Ngọc Hà – Nụ cười tự hào ngày hội non sông

(PNTĐ) - Nhân dịp Tết Độc lập, chị Nghiêm Thúy Trang, cán bộ Hội LHPN phường Ngọc Hà đã xúc động sáng tác bài thơ gửi tặng những người phụ nữ Ngọc Hà với những công việc thầm lặng nơi tuyến sau, góp phần vào thành công của Đại lễ 2/9. Gửi bài thơ tới báo Phụ nữ Thủ đô, tác giả muốn được lan tỏa hình ảnh người phụ nữ Ngọc Hà trong Đại lễ "Trung hậu-Sáng tạo- Đảm đang- Thanh lịch", nhiệt huyết, nghĩa tình với biết bao hành động đẹp. Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc:
“Hồ Chí Minh - Tiểu sử bằng hình”: Ấn phẩm đặc biệt nhân dịp 80 năm Quốc khánh

“Hồ Chí Minh - Tiểu sử bằng hình”: Ấn phẩm đặc biệt nhân dịp 80 năm Quốc khánh

(PNTĐ) - Nhân kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9, đồng thời tưởng nhớ 135 năm ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh và 50 năm ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, Công ty Cổ phần Văn hóa Đông A phối hợp cùng Nhà xuất bản Đại học Sư phạm cho ra mắt ấn phẩm “Hồ Chí Minh - Tiểu sử bằng hình”.
Hành trang tinh thần giúp người trẻ gìn giữ bản sắc, tự hào là người con đất Việt

Hành trang tinh thần giúp người trẻ gìn giữ bản sắc, tự hào là người con đất Việt

(PNTĐ) - Nhân dịp kỉ niệm 80 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 - 2/9/2025), Nhà xuất bản Kim Đồng ra mắt độc giả ấn phẩm đặc biệt “Chung một ngôi nhà - Atlas 54 dân tộc Việt Nam”. Cuốn sách nhằm khơi gợi hứng thú để độc giả tìm hiểu những nét văn hóa đa dạng cũng như đời sống tinh thần phong phú của 54 dân tộc đang sinh sống trên đất nước Việt Nam, là hành trang tinh thần quý giá, giúp người trẻ Việt Nam vững vàng gìn giữ bản sắc, nuôi dưỡng tình yêu quê hương và bước ra thế giới với tâm thế tự hào là người con đất Việt.
“Miễn là cây chanh còn mọc“- Tiểu thuyết của nữ tác giả lay động trái tim độc giả toàn cầu

“Miễn là cây chanh còn mọc“- Tiểu thuyết của nữ tác giả lay động trái tim độc giả toàn cầu

(PNTĐ) - "Miễn là cây chanh còn mọc"- tiểu thuyết đầu tay của Zoulfa Katouh, nữ tác giả người Canada gốc Syria, sống ở Thụy Sĩ là tiếng nói chân thành và xúc động từ một vùng đất nhiều thương tích, là thái độ sống của người trẻ giữa những biến động, là lời nhắc về những điều con người có thể gìn giữ cho nhau, ngay cả khi rơi vào hoàn cảnh tuyệt vọng nhất…