2 đại học Quốc gia cần cơ chế đặc biệt để thực hiện sứ mệnh đầu tàu trong giáo dục đại học
(PNTĐ) - Chiều 22/10, tại kỳ họp thứ 10, Quốc hội thảo luận tại tổ về 3 dự án luật trong lĩnh vực giáo dục gồm: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục; Dự án Luật Giáo dục đại học (sửa đổi); Dự án Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn - đại biểu Quốc hội Đoàn Hà Nội chia sẻ tại tổ 1 - Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội.
Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn cho biết, quá trình xây dựng và sửa đổi 3 luật lần này không chỉ nhằm tháo gỡ khó khăn, khắc phục hạn chế mà còn để mở đường cho sự phát triển. Các dự án luật thể hiện tinh thần thể chế hóa Nghị quyết số 71-NQ/TƯ của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, đồng thời tiếp nối Nghị quyết số 29-NQ/TƯ về đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT, cũng như các kết luận, chủ trương lớn của Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương và Chính phủ.
Quy định về bác sĩ nội trú, bác sĩ chuyên khoa I, chuyên khoa II được nhiều đại biểu quan tâm, theo Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn, Ban soạn thảo sẽ nghiên cứu kỹ lưỡng, cầu thị để có hướng xử lý phù hợp. Những bác sĩ nội trú, chuyên khoa là lực lượng có chuyên môn rất cao, xứng đáng được ghi nhận, tôn vinh và đãi ngộ tương xứng. Tuy nhiên, việc công nhận văn bằng, trình độ cần được xem xét hài hòa với khung trình độ quốc gia để đảm bảo thống nhất.
Về cơ chế đặc thù cho Đại học Quốc gia, Bộ trưởng cho rằng: “Cũng như Thủ đô Hà Nội có Luật Thủ đô, 2 Đại học Quốc gia cần cơ chế đặc biệt để thực hiện sứ mệnh đầu tàu trong giáo dục đại học” Việc Thủ tướng bổ nhiệm Giám đốc Đại học Quốc gia là cần thiết để khẳng định tính đặc thù và vai trò chiến lược của hai đơn vị này".
Về điều khoản chuyển tiếp trong luật, Bộ trưởng lý giải khi nhiệm kỳ của Hội đồng trường kết thúc, để tránh khoảng trống lãnh đạo, hiệu trưởng hoặc giám đốc vẫn tạm thời điều hành cơ sở giáo dục cho đến khi có nhân sự mới. Đây là quy định mang tính kỹ thuật, nhằm bảo đảm hoạt động không bị gián đoạn.
Theo Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn, mô hình “đại học vùng” tiếp tục được duy trì vì đã chứng minh được vai trò quan trọng trong phát triển giáo dục đại học tại các khu vực. Đại học vùng là mô hình ổn định, được khẳng định trong nhiều nghị quyết của Trung ương và Bộ Chính trị, góp phần phát triển đồng đều các vùng miền.
Về vấn đề liên quan đến khoa học và đổi mới sáng tạo, Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn cho rằng, Bộ GD&ĐT sẽ rà soát để tạo điều kiện tốt nhất cho nghiên cứu và phát triển trong các cơ sở giáo dục, tránh chồng chéo với Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Hội đồng khoa học và đào tạo trong các trường cần mở rộng thành phần, bao gồm doanh nghiệp, cơ quan tuyển dụng, cựu học sinh - những người trực tiếp sử dụng sản phẩm nghiên cứu và lao động đào tạo.
Về việc không tổ chức hội đồng trường khi luật mới có hiệu lực, Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn cho biết, Bộ GD&ĐT và Ban Tổ chức Trung ương đang phối hợp xây dựng đề án để đảm bảo quá trình chuyển tiếp diễn ra suôn sẻ. Đến ngày luật có hiệu lực, bộ máy mới phải sẵn sàng vận hành, không để gián đoạn công tác lãnh đạo, quản lý. Việc tích hợp vai trò Bí thư Đảng ủy và Hiệu trưởng hoặc Giám đốc cơ sở giáo dục cần được cân nhắc kỹ lưỡng, bảo đảm phù hợp cả về phía Đảng và chính quyền.
Chia sẻ về thuật ngữ “giáo dục phổ thông”, Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn cho biết, từ trước đến nay, cả tiểu học, THCS và THPT đều thuộc giáo dục phổ thông. Tuy nhiên, cấp trung học phổ thông được nhấn mạnh thêm vì là giai đoạn có tính phân luồng, định hướng nghề nghiệp rõ nét.
Về việc chuẩn bị một bộ sách giáo khoa thống nhất mới, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn cho hay, Bộ đang xây dựng đề án cụ thể, sẽ xin ý kiến Tổng Bí thư và trình Thủ tướng Chính phủ trong tháng 11 tới, bảo đảm kịp tiến độ để triển khai từ năm học 2026-2027.
Với giáo dục mầm non, Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn cho rằng, trẻ em 3 và 4 tuổi thuộc nhóm mẫu giáo, điều này hoàn toàn phù hợp với quy định quốc tế. Việc đưa vào luật nhằm luật hóa chủ trương phổ cập mầm non cho trẻ 3-4 tuổi, đã được Quốc hội thông qua trước đó.
