Cần có thêm các quy định đột phá để thu hút đầu tư, xã hội hoá hạ tầng hàng không
(PNTĐ) - Ngày 22/10, tiếp tục kỳ họp thứ 10, Quốc hội thảo luận tại Tổ về Dự án Luật Hàng không dân dụng Việt Nam (sửa đổi), tham gia thảo luận tại Tổ 11, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị cần có thêm các quy định đột phá để khuyến khích, thu hút đầu tư, xã hội hoá hạ tầng hàng không; tiếp tục hoàn thiện dự thảo luật đảm bảo góp phần phát triển ngành hàng không trong thời gian sắp tới một cách hiện đại, an toàn, kinh tế hơn.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị cần tiếp tục rút gọn các điều khoản, theo hướng đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, những vấn đề nào thuộc khung của Quốc hội ban hành thì đưa vào, còn lại giao cho Chính phủ ban hành nghị định để hướng dẫn cụ thể, sau đó Bộ Xây dựng sẽ ban hành thông tư để quản lý.
Theo Chủ tịch Quốc hội, lĩnh vực hàng không dân dụng này có nhiều vấn đề phức tạp và khó, chúng ta không thể đưa hết vào luật mà phải thể hiện bằng các văn bản hướng dẫn. Đề nghị cần tăng cường cơ chế thu hút đầu tư, xã hội hóa hạ tầng hàng không bởi hiện nay nhà nước không thể đầu tư nâng cấp, mở rộng các sân bay mà phải thực hiện xã hội hóa.
Chủ tịch Quốc hội nêu ví dụ, vừa qua việc mở rộng sân bay Phú Quốc để chuẩn bị cho APEC 2027 cũng đã được chỉ định, giao cho nhà đầu tư làm, do đó cần bổ sung các quy định đột phá để khuyến khích đầu tư tư nhân và mô hình hợp tác công tư, đặc biệt cho các sân bay địa phương và chuyên dụng.
“Hiện nay, nhà nước vẫn đầu tư chính vào hạ tầng thiết yếu, dẫn đến gánh nặng ngân sách” - Chủ tịch Quốc hội nói.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị, cần có những quy định về cơ chế ưu đãi thuế, đất đai, và thủ tục phê duyệt nhanh cho nhà đầu tư trong nước, nước ngoài. Đồng thời, cần đảm bảo bình đẳng giữa các hãng hàng không trong việc tiếp cận bay và dịch vụ bay. Ví dụ, giao cho Chính phủ quy định tiêu chí lựa chọn nhà đầu tư nhưng cần thêm điều khoản giám sát để tránh độc quyền.
Về bảo vệ môi trường, phát triển bền vững, theo Chủ tịch Quốc hội, chúng ta có chính sách nghiên cứu công nghệ xanh như giảm thuế cho các hãng sử dụng máy bay, điện và tích hợp đa phương thức, kết nối sân bay với đường sắt, đường cao tốc...
Bên cạnh đó, cần thêm điều khoản về bảo vệ, bảo mật dữ liệu hành khách, khuyến khích cạnh tranh lành mạnh bằng cách cấm chuyển nhượng quyền vận chuyển. Tăng cường quy định về hợp tác quốc tế nhưng phải tuân thủ các hiệp ước quốc tế trong lĩnh vực hàng không. Đẩy mạnh chuyển đổi số, chống tấn công mạng trong lĩnh vực hàng không dân dụng cũng là vấn đề phải tính; xây dựng chương trình riêng về an ninh hàng không, yêu cầu kết nối với VNeID của Bộ Công an và cơ sở dữ liệu quốc gia.
"Luật này rất cần thiết. Cần tiếp tục rà soát các nội dung trình Quốc hội để bảo đảm khắc phục được những tồn tại, hạn chế trong quá trình thực thi Luật vừa qua. Làm sao luật này là phải hiện đại, an toàn, xanh và kinh tế hơn, góp phần phát triển ngành hàng không trong thời gian tới"- Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.
Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, hiện nay, cả nước có 22 Cảng hàng không và 2 Cảng đang đầu tư (Quảng Trị và Long Thành) chưa đưa vào sử dụng. Trong quá trình phát triển, do nguồn lực đầu tư còn hạn chế nên hạ tầng hàng không chưa được đầu tư đồng bộ. Hiện tượng trễ chuyến, chậm giờ vẫn xảy ra do nhiều sân bay chưa đạt tiêu chuẩn quốc tế, đặc biệt là chưa đáp ứng yêu cầu về khoảng cách giữa các đường băng độc lập. Bên cạnh đó, nhiều sân bay địa phương chưa đạt tiêu chuẩn 4E, 4F nên không thể tiếp nhận máy bay cỡ lớn, khiến hoạt động khai thác chưa hiệu quả.
Hiện nay cần làm sân bay đạt tiêu chuẩn quốc tế, thay vì xây dựng manh mún như trước đây. “Làm thì phải làm cho đúng, đủ tiêu chuẩn, có thể khai thác hiệu quả về kinh tế và đáp ứng yêu cầu quốc phòng. Bộ Xây Dựng xác định trong thời gian tới sẽ tập trung đầu tư phát triển đồng bộ ba lĩnh vực chiến lược: hàng không - hàng hải - hạ tầng ngầm, bảo đảm các sân bay mới đạt chuẩn quốc tế, có đầy đủ hạng mục nhà ga, đường băng độc lập và công trình phụ trợ để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế".
Theo Bộ trưởng, trong công tác đầu tư, năm vừa qua tổng vốn đầu tư xã hội đạt khoảng 3,2 triệu tỷ đồng, trong đó đầu tư công chỉ chiếm hơn 885 nghìn tỷ đồng, còn lại hơn 2 triệu tỷ đồng là vốn từ khu vực tư nhân. Việc đẩy nhanh giải ngân và phối hợp chặt chẽ giữa vốn công và vốn tư sẽ góp phần thúc đẩy tăng trưởng, tạo lan tỏa kinh tế mạnh mẽ.
Về lựa chọn nhà thầu, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết, việc chỉ định thầu cần được thực hiện minh bạch, qua hội đồng xét duyệt dựa trên tiêu chí năng lực tài chính, kinh nghiệm, máy móc, thiết bị… nhằm tránh tiêu cực. Đấu thầu minh bạch, nghiêm túc sẽ giúp lựa chọn đúng doanh nghiệp có năng lực, bảo đảm chất lượng và tiến độ dự án.
