Hiểu đúng về nguy cơ và “thời điểm vàng” trong tầm soát ung thư
(PNTĐ) - Nhiều phụ nữ hiện nay vẫn giữ thói quen "có bệnh mới đi khám". Tuy nhiên, theo ThS.BS Trần Quang Kiên (Khoa Xạ trị, bệnh viện Ung Bướu Hà Nội), với ung thư vú và ung thư cổ tử cung, đây là sai lầm có thể tước đi "cơ hội vàng" điều trị khỏi bệnh lên tới 90%.
Theo chia sẻ của ThS. BS Kiên, một sai lầm phổ biến là chị em thường đợi tìm "nguyên nhân" gây bệnh. Thực tế y khoa cho thấy, chúng ta cần tập trung vào các "yếu tố nguy cơ". Nếu bạn có các đặc điểm sau, tỷ lệ mắc bệnh sẽ cao hơn người bình thường và cần tầm soát sớm hơn:
Đối với ung thư cổ tử cung: Yếu tố hàng đầu là nhiễm virus HPV (đặc biệt là các tuýp nguy cơ cao như 16, 18). Ngoài ra, những phụ nữ sinh nhiều con, quan hệ tình dục sớm hoặc lạm dụng thuốc tránh thai đường uống trong thời gian dài cũng nằm trong nhóm cần đặc biệt lưu tâm.
Đối với ung thư vú: Nguy cơ tăng cao ở những người có kinh sớm (trước 12 tuổi), mãn kinh muộn (sau 55 tuổi), sinh con đầu lòng muộn (sau 30 - 35 tuổi), hoặc có lối sống ít vận động dẫn đến thừa cân, béo phì. Đặc biệt, nếu trong gia đình có mẹ hoặc chị em ruột từng mắc ung thư vú, bạn cần thực hiện tầm soát định kỳ ngay lập tức.
Về thời điểm nên bắt đầu tầm soát, ThS.BS Kiên thông tin: Theo khuyến cáo y khoa, phụ nữ nên bắt đầu tầm soát ung thư cổ tử cung sau 2 năm kể từ khi có quan hệ tình dục đầu tiên. Độ tuổi từ 40 - 60 là giai đoạn "đỉnh" của cả ung thư vú, ung thư cổ tử cung, chị em nên duy trì tần suất tầm soát định kỳ từ 1,5 đến 2 năm/lần.
Riêng với những người đã xét nghiệm dương tính với HPV tuýp 16, 18, bác sĩ khuyến cáo thời gian tái khám phải ngắn lại (khoảng 6 tháng đến 1 năm/lần) vì tốc độ diễn tiến bệnh sẽ nhanh hơn người bình thường.
"Nhiều chị em e ngại việc đi khám tại các bệnh viện lớn sẽ tốn kém và thủ tục phức tạp. Tuy nhiên, chi phí tầm soát cơ bản tại các đơn vị chuyên khoa như Bệnh viện Ung Bướu Hà Nội hiện nay khá phù hợp với thu nhập chung. Tầm soát vú: Bao gồm siêu âm và chụp X-quang vú, chi phí dao động khoảng 350.000 VNĐ. Tầm soát cổ tử cung: Bao gồm soi và làm các test sàng lọc, chi phí dao động từ 400.000 - 450.000 VNĐ" - ThS.BS Kiên chia sẻ.
Về chế độ BHYT, BS Kiên cho biết thêm: Theo quy định hiện hành, BHYT chỉ thanh toán khi người dân có triệu chứng bệnh lý và đi khám điều trị. Việc tầm soát chủ động (khám khi cơ thể hoàn toàn khỏe mạnh) thường không được BHYT chi trả. Tuy nhiên, thông qua Đề án 124, Thành phố đang hỗ trợ các đợt khám miễn phí hoặc ưu đãi cho hội viên phụ nữ ngay tại trạm y tế xã, phường. Đây là cơ hội để chị em tiếp cận dịch vụ y tế chuyên sâu với chi phí thấp nhất hoặc hoàn toàn miễn phí.
"Tầm soát đúng nghĩa là khi bạn đang cảm thấy mình khỏe mạnh nhất. Đừng đợi đến khi sờ thấy khối u hay có dấu hiệu chảy máu bất thường mới đi tìm bác sĩ, bởi lúc đó cơ hội điều trị bảo tồn thường đã trôi qua. Một buổi thăm khám ngắn có thể giúp bạn đổi lấy nhiều năm tháng bình an bên gia đình" - ThS.BS Trần Quang Kiên nhấn mạnh.
