Không chủ quan với bệnh cúm mùa
(PNTĐ) -Hàng năm, thời điểm giao mùa là lúc các bệnh về đường hô hấp, trong đó có cúm mùa gia tăng.
Liên quan tới cúm mùa, nhiều người thường chủ quan cho rằng căn bệnh khá nhẹ và không ảnh hưởng trầm trọng tới sức khoẻ. Tuy nhiên, cúm mùa có thể gây ra nhiều biến chứng nặng nề, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng, nhất là với trẻ dưới 5 tuổi và người trên 65 tuổi có bệnh lý nền.
Theo các chuyên gia y tế dự phòng, nhóm người có bệnh nền như tiểu đường, tim mạch, bệnh mạn tính như hen xuyễn hoặc nhóm phụ nữ có thai là đối tượng hay gặp các biến chứng năng do bệnh cúm gây ra. Chưa kể, các cơ sở y tế đôi khi bị quá tải khi số bệnh nhân cần chăm sóc đột ngột tăng cao.
Câu hỏi đặt ra là làm thế nào để phòng tránh cúm mùa? Chúng ta đều biết khi có người mắc cúm là cần cách ly, làm sạch môi trường, khẩu trang. Tuy nhiên, đó chưa phải là các biện pháp triệt để. Phòng bệnh bằng vắc-xin mới là biện pháp hữu hiệu, an toàn nhất.
Bệnh cúm mùa do virus cúm (thường là 4 chủng từ H1N1, H3N2 và 2 chủng nhóm B) gây ra. Nó lan truyền trong cộng đồng với khả năng biến đổi kháng nguyên liên tục (chúng ta sẽ thường xuyên tiếp xúc với virus cúm ”mới”) nhưng theo quy luật nhất định về di truyền. Vì mỗi năm chủng virus cúm lưu hành khác nhau nên chúng ta cần tiêm nhắc vắc-xin cúm mùa hàng năm (1 lần trong năm).
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) từ lâu đã thiết lập các trạm “quan trắc” virus cúm mùa trên khắp thế giới (có cả ở Việt Nam) để phân lập, xác đinh virus cúm mùa lưu hành ở các khu vực (các vùng địa lý, khí hậu, Bắc bán cầu và Nam bán cầu…). Từ đó dự đoán, xác định chủng virus cúm sẽ xuất hiện vào mùa Đông xuân khu vực Bắc bán cầu (từ tháng 10 đến hết tháng 4 năm sau), và vào mùa Đông xuân khu vực Nam bán cầu (từ tháng 5 đến tháng 10 hàng năm).
Từ việc xác lập được khả năng chủng virus cúm nào sẽ hoành hành ở đâu (Bắc và Nam bán cầu), WHO sẽ đưa ra các hướng dẫn về chủng virus cúm để sản xuất vắc-xin phòng cúm mùa cho các nhà sản xuất vắc-xin tuân theo và cung cấp cho thị trường theo thời gian tốt nhất (Bắc bán cầu là vào tầm tháng 8-9, còn Nam bán cầu là vào tháng 4-5 hàng năm).
Đó là lý do tại sao chúng ta sống ở Việt Nam lại cần tiêm vắc-xin cúm mùa mỗi năm 1 lần và vào thời điểm trước khi mùa bệnh cúm bắt đầu cũng như cần tiêm đúng vắc-xin theo mùa đã được khuyến cáo.
Do Việt Nam nằm trong khu vực nhiệt đới gió mùa nên mùa cúm ở Miền Bắc và Miền Nam có thể lệch nhau chút về thời gian nhưng vì chúng ta nằm trọn vẹn ở Bắc bán cầu và theo khuyến cáo của WHO, chúng ta nên tiêm đúng chủng loại vắc-xin Bắc bán cầu mùa năm…. (ví dụ 2023-24) tức là bao trùm từ mùa đông năm nay tới hết mùa xuân năm sau. Bây giờ chúng ta đã hiểu vắc-xin cúm mùa nghĩa là mùa nào thì có vắc-xin chủng đó tức là mùa nào thức đó.
