Giữ gìn nếp nhà và phát huy giá trị truyền thống gia đình
(PNTĐ) - Ai cũng có một gia đình. Và ai cũng yêu thương gia đình của mình. Nhưng liệu có nhiều người nghĩ đến nếp nhà không? Nếp nhà, ấy chính là truyền thống của một gia đình, được “di truyền” từ thế hệ này qua thế hệ khác. Đây là nền tảng để xây dựng và phát triển một gia đình, một dòng họ vững mạnh, góp phần xây dựng một quốc gia hùng cường, hạnh phúc.
Với sự phát triển của xã hội đương đại, nếp nhà truyền thống đang gặp phải nhiều thách thức. Vậy, làm thế nào để giữ gìn và phát huy giá trị của nếp nhà trong xã hội hiện đại?
1.
Nếp nhà trong mỗi gia đình Việt Nam có những nét riêng biệt và đặc trưng của từng gia đình, tuy nhiên, đặc điểm chung của nếp nhà là giữ gìn “tôn ti trật tự” - tôn trọng người cao tuổi, giữ gìn danh dự và vị trí của mỗi thành viên trong gia đình, tôn trọng các quy tắc và truyền thống của gia đình, hỗ trợ lẫn nhau trong cuộc sống và giữ gìn lòng trung thành với gia đình.
Các quy tắc và truyền thống của gia đình bao gồm cách ứng xử trong gia đình, cách thức giao tiếp với người lớn tuổi, cách thức giúp đỡ nhau trong gia đình và các nghi lễ, giỗ chạp trong gia đình, dòng họ. Giữ gìn và phát triển các quy tắc và truyền thống này không chỉ giúp cho gia đình giữ vững những giá trị văn hóa đặc trưng của mình mà còn giúp cho mối quan hệ trong gia đình được đoàn kết hơn.
Đối với việc hỗ trợ lẫn nhau trong cuộc sống và giữ gìn lòng trung thành với gia đình, mỗi thành viên trong gia đình đều có trách nhiệm giúp đỡ nhau trong cuộc sống, chia sẻ và hỗ trợ lẫn nhau trước các hoàn cảnh khó khăn. Mỗi người trong gia đình đều hướng vào lợi ích của gia đình, không làm tổn hại đến danh dự và quyền lợi vật chất của gia đình.
Nếp nhà không chỉ có ảnh hưởng trong gia đình mà còn có ảnh hưởng đến dòng họ và xã hội. Truyền thống gia đình là cơ sở vững chắc cho sự phát triển của dòng họ. Nếu gia đình không giữ gìn được nếp nhà thì dòng họ sẽ bị đứt gãy, mất đi sự đoàn kết và quan tâm đến nhau. Một khi nếp nhà được giữ gìn tốt, nó có thể lan tỏa ra xã hội và giúp cải thiện tình hình xã hội.
Những gia đình có nếp nhà tốt thường có mối quan hệ tốt với hàng xóm, bạn bè và cộng đồng. Họ tôn trọng và hỗ trợ lẫn nhau trong cuộc sống, đóng góp tích cực vào sự phát triển của xã hội. Những người có nếp nhà tốt cũng thường có tinh thần trách nhiệm với xã hội và thể hiện điều này qua việc tham gia các hoạt động đóng góp cho cộng đồng.
Tuy nhiên, nếu gia đình không giữ gìn được nếp nhà, nó sẽ ảnh hưởng đến dòng họ và xã hội. Gia đình không tuân thủ các quy tắc và truyền thống của nếp nhà có thể dẫn đến sự xáo trộn trong mối quan hệ trong gia đình, mỗi thành viên có thể có những ý định và hành động riêng rẽ, gây ra sự rạn nứt và phân hóa trong gia đình. Việc này cũng ảnh hưởng đến dòng họ, khiến mối quan hệ giữa các thế hệ bị suy yếu, không được truyền tải và phát triển.
2.
Với sự phát triển của xã hội đương đại, nếp nhà truyền thống đang chịu nhiều tác động, theo cả hai chiều: Tiêu cực và tích cực.
Mặt tiêu cực ảnh hưởng đến nếp nhà bao gồm: Sự thay đổi giá trị và lối sống của con người, sự khác biệt thế hệ và quan điểm về giáo dục, sự phân hóa giàu nghèo và sự thay đổi giá trị đạo đức.
Xã hội hiện đại coi trọng sự độc lập và cá nhân hóa, giảm bớt giá trị của gia đình và truyền thống, và ít quan tâm đến nếp nhà. Sự phân hóa giàu nghèo cũng gây ra ảnh hưởng đến nếp nhà truyền thống và sự thay đổi giá trị đạo đức có thể làm mất đi giá trị của nếp nhà truyền thống.
Tác động tích cực của xã hội đương đại đối với nếp nhà truyền thống bao gồm: Với sự phát triển của kinh tế, nhiều gia đình có thể đầu tư nhiều hơn vào việc giữ gìn và phát triển nếp nhà của mình. Ngoài ra, sự phát triển của công nghệ thông tin đã giúp cho việc truyền tải và lưu giữ thông tin về nếp nhà truyền thống dễ dàng hơn. Tình cảm gia đình cũng là yếu tố tác động tích cực vào nếp nhà. Khi các thành viên trong gia đình có tình cảm tốt với nhau, họ sẽ dễ dàng tôn trọng và tuân thủ các quy tắc và truyền thống gia đình hơn.
Thêm vào đó, các hoạt động vui chơi, giải trí, đoàn tụ gia đình cũng góp phần tạo nên không khí hòa thuận và yêu thương trong gia đình, giúp mọi người cảm thấy gắn kết với nhau hơn
3.
Để giữ gìn và phát huy giá trị của nếp nhà truyền thống, chúng ta cần có những giải pháp cụ thể như sau:
Thứ nhất, giáo dục và tạo ý thức cho các thế hệ trẻ về giá trị của nếp nhà truyền thống. Chúng ta cần tạo cơ hội cho thế hệ trẻ được tiếp cận và hiểu về những giá trị của nếp nhà truyền thống thông qua giáo dục gia đình, giáo dục trong nhà trường, giáo dục qua các phương tiện thông tin và truyền thông.
Thứ hai, phải tìm cách cập nhật và phát triển nếp nhà truyền thống sao cho phù hợp với tình hình xã hội đương đại. Cần phải tìm hiểu và bổ sung những giá trị mới để nếp nhà truyền thống không bị lỗi thời mà vẫn giữ được độ bền vững.
Thứ ba, cần xây dựng các chính sách, quy định pháp luật để bảo vệ và khuyến khích sự phát triển của nếp nhà truyền thống. Các cơ quan Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ cho những gia đình có truyền thống lâu đời, giúp họ duy trì và phát triển nếp nhà truyền thống.
Trong bối cảnh hiện nay, khi xã hội đang trải qua nhiều biến động và thay đổi, việc giữ gìn và phát huy giá trị của nếp nhà truyền thống gia đình là rất quan trọng. Đây không chỉ là trách nhiệm của từng gia đình mà còn là của toàn xã hội.
Có thể thấy rằng, việc tôn trọng và giữ gìn nếp nhà không chỉ giúp cho các thành viên trong gia đình có một môi trường sống đầy đủ yêu thương và sự ủng hộ mà còn giúp cho gia đình duy trì và phát triển truyền thống gia đình và dòng họ.
Hơn nữa, việc giữ gìn và phát huy giá trị của nếp nhà còn giúp cho mỗi người có thêm niềm tin vào truyền thống và những người thân yêu trong gia đình mình. Điều này có ý nghĩa quan trọng trong việc giữ gìn sự đoàn kết và lòng trung thành với gia đình.
Tóm lại, nếp nhà truyền thống gia đình có ý nghĩa quan trọng đối với đời sống gia đình và xã hội. Để giữ gìn và phát huy giá trị của nó, chúng ta cần nhận thức rõ về tầm quan trọng và tác động nhiều chiều, để cho nếp nhà thích ứng với sự phát triển của xã hội đương đại trên cơ sở tiếp nối và giữ vững những giá trị cổ truyền. Chỉ khi làm được điều đó, chúng ta mới có thể đem lại những giá trị tích cực và bền vững từ nếp nhà truyền thống gia đình đến cho các thế hệ tương lai.
