Cần bổ sung quyền thành lập “cơ quan báo chí trực thuộc” cho báo chí tỉnh, thành phố
(PNTĐ) - Chiều 24/11, thảo luận tại hội trường về Dự thảo Luật Báo chí (sửa đổi), đại biểu Trương Trọng Nghĩa (Đoàn TP. Hồ Chí Minh) tập trung phân tích và góp ý liên quan đến quy định về cơ quan báo chí thuộc tỉnh ủy, thành ủy tại Điều 16 của Dự thảo.
Góp ý Khoản 6, Điều 16, đại biểu Trương Trọng Nghĩa cho rằng, quy định hiện nay chưa thống nhất với Khoản 1. Theo Khoản 1, Điều 16, dự thảo nêu rõ: “Cơ quan báo chí thực hiện một hoặc một số loại hình báo chí, có một hoặc một số sản phẩm báo chí, có cơ quan báo chí trực thuộc theo quy định của Luật này.”
Đại biểu đồng tình với quy định này. Tuy nhiên, tại Khoản 6, Điều 16, dự thảo lại viết: “Cơ quan báo và phát thanh, truyền hình là cơ quan báo chí thuộc tỉnh ủy, thành ủy, có nhiều loại hình báo chí, sản phẩm báo chí,” nhưng thiếu cụm từ “có cơ quan báo chí trực thuộc”.
Nếu giữ nguyên, quy định sẽ áp dụng cho báo chí của 34 tỉnh ủy, thành ủy trên cả nước, đồng nghĩa việc các cơ quan báo chí địa phương không thể có cơ quan báo chí trực thuộc, cũng không thể phát triển thành mô hình “cơ quan truyền thông chủ lực đa phương tiện” theo Khoản 5, Điều 16.
Đại biểu Trương Trọng Nghĩa phân tích, theo Khoản 2, Điều 4 của Dự thảo, báo chí có ba chức năng: là phương tiện thông tin thiết yếu; là cơ quan ngôn luận của các tổ chức Đảng, Nhà nước và các đoàn thể; và là diễn đàn của Nhân dân. Vai trò của báo chí vì vậy đặc biệt quan trọng đối với đời sống xã hội và sự phát triển của đất nước.
Tuy nhiên, báo chí là một loại hình truyền thông đặc thù, đòi hỏi khả năng thâm nhập vào nhận thức, cảm xúc của công chúng. Một tờ báo muốn tồn tại phải đủ hấp dẫn để độc giả tự nguyện chi trả, từ đó duy trì tài chính, nuôi dưỡng đội ngũ, bảo vệ sự trong sạch và trung thực nghề nghiệp. Cơ quan báo chí địa phương, theo đại biểu, nhiều nơi đã làm rất tốt điều này và trở thành “vốn quý” của nền báo chí nước nhà.
Đại biểu phân tích, sau sáp nhập, có 8 tỉnh, thành có dân số từ 4-5 triệu dân; 9 tỉnh, thành có từ 3-4 triệu dân; 3 tỉnh, thành có dân số từ 2-3 triệu dân và 8 tỉnh, thành có dân số từ 1-2 triệu dân.
Đặc biệt, ở hai đô thị lớn nhất, đông dân nhất cả nước là Hà Nội hơn 8 triệu dân và Thành phố Hồ Chí Minh hơn 14 triệu dân, chúng ta đang có những tờ báo mà thương hiệu và tín nhiệm của nó vượt qua ranh giới của hai địa phương này.
"Báo chí địa phương cũng là cơ quan ngôn luận của tỉnh ủy, thành ủy, diễn đàn của nhân dân địa phương để truyền thông về những vấn đề, những nội dung đặc thù của địa phương, mà báo chí trung ương không thể và cũng không nên gánh vác hết. Các tỉnh, thành sau sáp nhập với dân số như trên là thị trường, cũng là nguồn lực của báo chí địa phương, nếu không được kiến tạo cho phát triển thì phải chăng sẽ rất lãng phí?" - đại biểu nói.
Trên tinh thần Nghị quyết 66 của Bộ Chính trị, đại biểu Trương Trọng Nghĩa đề xuất sửa Khoản 6, Điều 16 như sau: “Cơ quan báo và phát thanh, truyền hình là cơ quan báo chí thuộc tỉnh ủy, thành ủy, có thể có nhiều loại hình báo chí, sản phẩm báo chí, cơ quan báo chí trực thuộc. Một số tỉnh ủy, thành ủy có thể thành lập cơ quan báo chí theo mô hình cơ quan truyền thông chủ lực đa phương tiện theo quy định tại Khoản 5, Điều này.”
Quy định này sẽ bảo đảm sự thống nhất với Khoản 1 và Khoản 5, đồng thời đưa việc thành lập cơ quan truyền thông chủ lực đa phương tiện vào khuôn khổ Chiến lược phát triển và quản lý hệ thống báo chí do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, tránh nguy cơ triển khai tùy tiện.
Đại biểu Trương Trọng Nghĩa nhấn mạnh, quy định như vậy sẽ tạo điều kiện duy trì và phát triển các cơ quan báo chí địa phương đã tự chủ tài chính nhiều năm, đồng thời mở ra cơ hội cho các địa phương có điều kiện hình thành mô hình báo chí hiện đại trong tương lai.
Về Khoản 2, Điều 4, đại biểu đề nghị giữ nguyên văn của Dự thảo số 5: “Báo chí là phương tiện thông tin thiết yếu đối với đời sống xã hội; là cơ quan ngôn luận của cơ quan Đảng, cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp; là diễn đàn của Nhân dân.” Theo đại biểu, không cần thêm cụm từ “cơ quan báo chí”, vì quy định này nói về vị trí, chức năng của báo chí nói chung, còn nhiệm vụ của cơ quan báo chí đã được quy định chi tiết từ Điều 16 đến Điều 27.
Đại biểu Trương Trọng Nghĩa đề nghị Quốc hội xây dựng Luật Báo chí (sửa đổi) theo tinh thần kiến tạo phát triển, bảo đảm hành lang pháp lý rộng mở để báo chí địa phương và trung ương phát huy vai trò trong bối cảnh truyền thông mới, góp phần đẩy lùi thông tin sai lệch và đóng góp thiết thực vào sự phát triển của đất nước.
