Xây dựng hệ giá trị gia đình Thủ đô và chuẩn mực con người Hà Nội
(PNTĐ) - Ngày 23/1, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội phối hợp với Ban Tuyên giáo Thành ủy tổ chức Hội nghị tọa đàm "Xây dựng hệ giá trị gia đình Thủ đô và chuẩn mực người Hà Nội thanh lịch, văn minh - Thực trạng và giải pháp".
Báo cáo đề dẫn Hội nghị, Phó Trưởng ban Ban Tuyên giáo Thành ủy Đào Xuân Dũng khẳng định: Việc nghiên cứu hệ giá trị gia đình và chuẩn mực người Hà Nội thanh lịch văn minh là yêu cầu hiện thực khách quan có ý nghĩa lý luận và thực tiễn cao, nhằm giải quyết những khó khăn, thách thức về gia đình và con người Hà Nội, đồng thời cũng giải quyết yêu cầu thời kỳ phát triển mới của Hà Nội - Thành phố sáng tạo đặt ra đó là phát triển con người Hà Nội ở một tầm vóc mới. Việc giữ gìn và phát huy hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người thủ đô lại càng là yêu cầu có tính cấp thiết.
Nghị quyết số 15-NQ/TƯ của Bộ Chính trị đã xác định phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn năm 2045. Theo đó, đến năm 2030, Hà Nội đi đầu cả nước hoàn thành công nghiệp hóa, hiện đại hóa; có sức cạnh tranh khu vực và thế giới, sánh vai thủ đô các nước phát triển cao trong khu vực. Đến năm 2045, Hà Nội trở thành thành phố kết nối toàn cầu, văn hóa, văn minh, hiện đại; ngang tầm Thủ đô và thành phố hàng đầu trong khu vực.
Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Đỗ Đình Hồng nhấn mạnh, Tọa đàm được tổ chức với mục đích làm sâu sắc hơn, nhận diện rõ hơn, huy động đông đảo các nhà nghiên cứu, chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý văn hóa trao đổi, nghiên cứu, hướng đến xác định hệ giá trị gia đình Thủ đô và xây dựng chuẩn mực người Hà Nội thanh lịch, văn minh; xây dựng và phát huy giá trị văn hóa, sức mạnh con người Việt Nam nói chung, người Hà Nội nói riêng đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước, góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của Đảng bộ, chính quyền và mọi tầng lớp nhân dân từ Thành phố tới cơ sở về việc gìn giữ, bồi đắp và lan tỏa văn hóa nói chung; vai trò, tầm quan trọng của việc định hình hệ giá trị gia đình và chuẩn mực văn hóa Thủ đô nói riêng.
Xây dựng con người Hà Nội hào hoa, thanh lịch, nghĩa tình, tiêu biểu cho lương tri, phẩm giá con người Việt Nam là nhiệm vụ luôn được Thành phố chú trọng. Để thực hiện mục tiêu này, nhiệm vụ trọng yếu là xây dựng, triển khai hệ giá trị gia đình Thủ đô và chuẩn mực người Hà Nội thanh lịch, văn minh, nhất là trong bối cảnh Hà Nội đang không ngừng phát triển, nhiều giá trị đã và đang bị mai một. Với phương châm kiên trì, bền bỉ, hiệu quả lâu dài, thành phố Hà Nội đã không ngừng đổi mới, tạo bước đột phá, điểm nhấn trọng tâm khơi thông dòng mạch cho nhiệm vụ phát triển văn hóa, con người.
Trong nhiều nhiệm kỳ Thành phố đều ban hành Chương trình lớn riêng về phát triển văn hóa, con người Thủ đô, trọng tâm nhiệm kỳ này là Chương trình số 06-CTr/TU về "Phát triển văn hóa, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh giai đoạn 2021 - 2025". Chương trình xác định rõ: phát triển văn hoá, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên của cả hệ thống chính trị, trong đó, nhiệm vụ xây dựng hệ giá trị gia đình và chuẩn mực người Hà Nội thanh lịch, văn minh được coi là một trong những giá trị cốt lõi của phát triển văn hóa Thủ đô thời kỳ mới.
Bàn về những vấn đề đặt ra từ giá trị văn hóa gia đình Việt Nam đến giá trị văn hóa gia đình người Hà Nội, GS.TS Nguyễn Quang Ngọc, Hội Khoa học lịch sử Việt Nam cho rằng, dưới tác động của nền kinh tế thị trường, sự xuống cấp của những nguyên tắc, chuẩn mực trong gia đình, sự vi phạm cũng như việc chấp nhận những sai lệch chuẩn mực trong gia đình đã diễn đạt một cách dễ dàng và khá phổ biến. Lối sống buông thả, vị kỷ, đề cao vật chất cũng đang len lỏi vào các gia đình Việt Nam. Theo GS.TS Nguyễn Quang Ngọc, Sở Văn hoá và Thể thao Hà Nội tiến tới xây dựng dự thảo Bộ quy tắc ứng xử giữa các thành viên trong gia đình (trong đó cần đưa ra cụ thể những điều nên làm và không nên làm trong từng mối quan hệ trong gia đình) để làm cơ sở khuyến khích, động viên người dân thực hiện nhằm xây dựng Thủ đô văn minh. Đưa môn Hà Nội học vào giảng dạy trong hệ thống các trường ở Thủ đô…
GS. TS Hoàng Chí Bảo cũng đưa ra đề xuất về hệ giá trị văn hóa Thủ đô trong đổi mới, hội nhập và hiện đại hóa gồm tập hợp những giá trị: 1. Năng động, sáng tạo. 2. Đoàn kết, đồng thuận. 3. Dân chủ, kỷ cương. 4. Tự tin, trách nhiệm. 5. Vị tha, vị nghĩa. 6. Thanh lịch, tinh tế. 7. Khiêm tốn, khoan dung. Xây dựng một hệ thống các giá trị đó sẽ phản ánh và tập hợp được cả đạo đức, trí tuệ, bản lĩnh và trách nhiệm của người Hà Nội, cả phong cách, lối sống, ứng xử mà người Hà Nội vừa kế thừa, phát huy truyền thống vừa nâng cao tới tầm hiện đại, góp phần phát triển thủ đô Hà Nội văn hiến và anh hùng, văn minh và hiện đại.
Tại Hội nghị, các đại biểu cũng nghe nhiều ý kiến đóng góp thiết thực của các nhà nghiên cứu, nhà khoa học về một số vấn đề đặt ra đối với việc xây dựng, triển khai thực hiện hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Thủ đô hiện nay; giá trị cội nguồn đã tạo nên chất thanh lịch trong văn hóa Thủ đô; Vai trò của truyền thông trong việc lan tỏa hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình Thủ đô và xây dựng chuẩn mực người Hà Nội thanh lịch, văn minh…
Phát biểu tổng kết Hội nghị tọa đàm, GS.TS.NGND Phùng Hữu Phú, nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng lý luận Trung ương, nguyên Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội khẳng định, việc xây dựng hệ giá trị gia đình Thủ đô và chuẩn mực con người Hà Nội thanh lịch, văn minh là một vấn đề rộng lớn, cực kỳ hệ trọng và có ý nghĩa sát thực với mọi người dân Thủ đô. Đây không chỉ là vấn đề có ý nghĩa đối với sự nghiệp xây dựng và phát triển văn hóa và con người Thủ đô mà còn có ý nghĩa đối với quá trình xây dựng và phát triển chung của đất nước.
