Kháng thể Palivizumab: Biện pháp dự phòng RSV hiệu quả cho trẻ nguy cơ cao
(PNTĐ) - Virus hợp bào hô hấp (RSV – Respiratory Syncytial Virus) là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây nhiễm trùng đường hô hấp dưới ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ sinh non hoặc có bệnh lý nền như tim bẩm sinh. Mặc dù đa số ca bệnh ở mức độ nhẹ và tự giới hạn, một tỷ lệ không nhỏ bệnh nhi có thể diễn tiến nặng, dẫn đến viêm phổi, viêm tiểu phế quản, suy hô hấp cấp và tử vong, đặc biệt trong những tháng đầu đời.
Theo ước tính, có đến 60% trẻ em mắc RSV trước sinh nhật đầu tiên và gần 80% nhiễm bệnh trước khi tròn hai tuổi. Riêng tại Hoa Kỳ, mỗi năm có khoảng 58.000 đến 80.000 trẻ dưới 5 tuổi phải nhập viện do nhiễm RSV. Đáng chú ý, RSV là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu thứ hai ở trẻ dưới 1 tuổi.
Hiện tại, chưa có vaccine RSV được cấp phép sử dụng rộng rãi cho trẻ nhỏ tại Việt Nam. Trong bối cảnh này, việc sử dụng kháng thể đơn dòng Palivizumab là một trong những lựa chọn có cơ sở khoa học trong việc dự phòng bệnh ở nhóm trẻ có nguy cơ cao. Palivizumab là một kháng thể nhân tạo nhắm vào protein F của RSV, giúp ngăn virus bám vào và xâm nhập vào tế bào biểu mô đường hô hấp.
Theo hướng dẫn của Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP), Palivizumab có thể được sử dụng dự phòng theo liệu trình tiêm hàng tháng trong suốt mùa dịch (thường kéo dài 5 tháng), nhằm giảm nguy cơ nhập viện do biến chứng hô hấp nặng. Các nghiên cứu lâm sàng đã chỉ ra rằng việc sử dụng Palivizumab có thể làm giảm đến 55–78% tỷ lệ nhập viện ở trẻ nguy cơ cao.
Tại Việt Nam, việc tiếp cận Palivizumab trước đây còn hạn chế do các yếu tố về chi phí và chuỗi cung ứng. Tuy nhiên, trong thời gian gần đây, hệ thống nhà thuốc FPT Long Châu đã phối hợp với các đối tác dược phẩm quốc tế triển khai cung cấp Palivizumab tại một số cơ sở nhằm phục vụ nhu cầu dự phòng RSV ở nhóm trẻ nguy cơ cao. Việc đưa vào lưu hành kháng thể này giúp tạo điều kiện thuận lợi hơn cho phụ huynh trong việc tiếp cận các giải pháp y học dự phòng tiên tiến.
Bác sĩ Lê Thanh Khôi - Trưởng Hội đồng Y khoa FPT Long Châu cho biết: “RSV là một tác nhân phổ biến và nguy hiểm với trẻ có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện. Palivizumab không thay thế vaccine, nhưng là một biện pháp dự phòng thụ động quan trọng trong giai đoạn chưa có vaccine phổ cập cho trẻ sơ sinh. Việc sử dụng đúng nhóm đối tượng, đúng chỉ định và theo dõi chặt chẽ là điều cần được đảm bảo”.
Việc đưa kháng thể đơn dòng vào thực hành y học dự phòng không chỉ mang lại hiệu quả bảo vệ trực tiếp cho trẻ em, mà còn góp phần giảm gánh nặng nhập viện và chi phí điều trị, đặc biệt trong bối cảnh các hệ thống y tế đang đối mặt với áp lực do gia tăng bệnh nhiễm trùng hô hấp theo mùa.
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý rằng đây là giải pháp bổ sung, cần được triển khai kết hợp với các biện pháp kiểm soát nhiễm khuẩn khác, như vệ sinh tay, tránh tiếp xúc gần với người bệnh, cũng như tăng cường theo dõi hô hấp cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ trong mùa dịch.
