Từ giáo dục đến y tế: Đại biểu Quốc hội đề nghị đầu tư thực chất, tránh dàn trải
(PNTĐ) - Tham gia thảo luận về 2 chương trình mục tiêu quốc gia: Chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026 - 2035; và Chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo giai đoạn 2026 - 2035 các đại biểu đề nghị đầu tư thực chất, tránh dàn trải.
Đại biểu Quốc hội Hoàng Văn Cường đồng tình với Chương trình Mục tiêu Quốc gia về lĩnh vực giáo dục và đào tạo và nhấn mạnh: muốn có nền giáo dục đồng bộ cần có điều kiện cơ sở vật chất bảo đảm là nơi diễn ra dạy và học phù hợp.
Đại biểu cho rằng, muốn đạt được mục tiêu nâng cao trình độ giáo dục nghề nghiệp thì thiết bị phải bảo đảm hiện đại để khi ra thực tế tiếp cận được, do vậy phải trang bị, đầu tư cơ sở vật chất cho dạy nghề hiện đại nhất.
Theo đại biểu, tầm quan trọng của việc đầu tư cơ sở vật chất khang trang, hiện đại nhằm thu hút, lôi kéo học sinh muốn đến trường và bày tỏ mong muốn: khi đến các địa phương thì cơ sở khang trang nhất là của ngành giáo dục để học sinh thấy hấp dẫn, mong muốn được đến trường; để việc học 2 buổi/ngày không còn là hành chính mà do trường học là nơi hấp dẫn, thu hút học sinh đến tự học, tự trau dồi kỹ năng.
Đại biểu đề nghị việc chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo phải đi từ con người, các trường phải đi đầu trong ứng dụng AI, công nghệ số. Vì thế cần quan tâm đầu tư để trường học trở thành môi trường công nghệ để học sinh đến tự trang bị cho bản thân.
Đại biểu Quốc hội, Hòa thượng Thích Bảo Nghiêm đề nghị, chương trình xác định mục tiêu cốt lõi là nâng cao tuổi thọ khoẻ mạnh, giảm gánh nặng bệnh tật có thể phòng tránh; bảo đảm mọi người dân đặc biệt nhóm yếu thể đều được tiếp cận dịch vụ y tế cơ bàn với chi phí hợp lý; thu hẹp chênh lệch sức khỏe giữa các vùng miền; phát triển hệ thông y tế cơ sở làm nền tảng cho chăm sóc sức khỏe suốt vòng đời.
Đại biểu đề nghị cần ưu tiên mạnh cho y tế cơ sở và y tế dự phòng. Nâng cấp trạm y tế xã, chuẩn hóa nhân lực, trang thiết bị, thuốc thiết yếu; tăng năng lực giám sát dịch tễ, dinh dưỡng, tiêm chủng và quản lý bệnh không lây nhiễm tại cộng đồng.
Phát triển hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe toàn dân, chú trọng trẻ em, phụ nữ mang thai, người cao tuổi, người khuyết tật, đồng bào dân tộc thiểu số và khu vực khó khăn. Bảo đảm "không ai bị bỏ lại phía sau".
Đẩy nhanh chuyển đổi số y tế, xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử thống nhất quốc gia, kết nối bệnh viện - bảo hiểm - chính quyền địa phương; ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong dự báo, cảnh báo dịch bệnh và quản lý sức khỏe cộng đồng...
Hòa thượng Thích Bảo Nghiêm kiến nghị cần thiết kế cơ chế tài chính linh hoạt, tránh dàn trải, ưu tiên địa bàn khó khăn; đa dạng hóa nguồn lực nhưng kiểm soát chặt xã hội hóa để không thương mại hóa y tế cơ bản; gắn trách nhiệm người đứng đầu địa phương; cho phép địa phương chủ động hơn trong cơ chế đầu tư, đấu thầu, mua sắm trang thiết bị y tế, bảo đảm minh bạch, hiệu quả, không hình thức.
Cần có cơ chế đặc thù về nhân lực y tế cơ sở như: Ưu tiên tuyển dụng, đào tạo, đãi ngộ, hỗ trợ nhà ở, phụ cấp vùng khó khăn. Tăng phân cấp, trao quyền cho địa phương gắn với trách nhiệm giải trình, đồng thời bảo đảm phối hợp liên ngành thực chất.
Góp ý về Chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026 - 2035, đại biểu Trần Thị Nhị Hà cho rằng, bộ tiêu chí quốc gia về y tế xã cần phải thay đổi phù hợp với mô hình trạm y tế xã phường mới, và Trạm y tế là đơn vị sự nghiệp công lập.
Dự thảo Nghị quyết đưa ra mục tiêu: “Tỷ lệ trạm y tế xã, phường, đặc khu trên toàn quốc triển khai thực hiện dự phòng, quản lý, điều trị một số bệnh không lây nhiễm đầy đủ theo quy trình được hướng dẫn đến năm 2030 đạt 100% và duy trì đến năm 2035".
