Vở opera gắn kết hai nước Việt Nam - Nhật Bản
(PNTĐ) - Một câu chuyện tình đẹp giữa nàng công nữ Việt Nam và chàng thương nhân Nhật Bản vào đầu thế kỷ 17 được tái hiện sinh động qua dự án Opera “Công nữ Anio”, sẽ ra mắt công chúng vào tháng 9/2023.
Đây là một trong những hoạt động hướng tới kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Nhật Bản (21/9/1973 - 21/9/2023).
Câu chuyện có thật
Nội dung và chủ đề của vở opera dựa trên câu chuyện tình yêu có thật giữa công nữ Ngọc Hoa (công nữ Anio) ở Hội An (Việt Nam) và Araki Sotaro, một samurai - thương nhân ở Nagasaki (Nhật Bản) vào đầu thế kỷ 17.
Theo đó, Công nữ Ngọc Hoa là con gái của chúa Nguyễn Phúc Nguyên (1613-1635) - vị chúa Nguyễn thứ hai của chính quyền Đàng Trong, sau chúa Nguyễn Hoàng. Nàng công nữ Ngọc Hoa của xứ Đàng Trong và chàng thương nhân Nhật Bản Araki Sotaro đã gặp nhau trên con thuyền lênh đênh trên biển nối liền hai quốc gia ngay từ khi Ngọc Hoa còn nhỏ.
10 năm sau, họ đã gặp lại nhau một lần nữa. Cả hai phải lòng nhau và nguyện ý kết duyên vợ chồng. Chúa Nguyễn dù ra sức phản đối việc phải gả con gái đến một đất nước xa lạ, nhưng trước sự quyết ý một lòng không thay đổi và tình yêu sâu đậm của cả hai đã khiến chúa lay động. Cuối cùng, chúa cũng đã ban hôn cho hai người và tiễn họ đến Nagasaki, Nhật Bản.
Vở diễn công phu
Quá trình chuẩn bị cho dự án lớn này đã được khởi động ngay từ quý III/2022. Bà Bùi Thị Trang, một trong hai nghệ sĩ Soprano đảm nhận vai chính Công nữ Anio (Ngọc Hoa) trong vở Opera lần này, chia sẻ: “Khi nhận được vai diễn Công nữ Anio tôi rất vinh dự và hạnh phúc vì đây là một vở Opera lớn được dàn dựng nhân dịp kỷ niệm 50 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam - Nhật Bản. Vượt qua vòng casting đầy thử thách với rất nhiều giọng hát tài năng của 2 miền Nam-Bắc, tôi may mắn được chọn là 1 trong 2 nghệ sĩ soprano sẽ diễn vai chính Công nữ Anio (Ngọc Hoa). Tôi chân thành cảm ơn Ban điều hành dự án đã cho mình cơ hội quý báu này”.
Được biết, đây là dự án khá “dài hơi”. Sau khi được chọn vào vai, nghệ sĩ Soprano Bùi Thị Trang cùng đồng nghiệp là soprano Đào Tố Loan đã bắt tay ngay vào tập hai aria đầu tiên (khúc hát của vai chính trong vở opera).
“Đây là vở opera mới. Tác phẩm vẫn đang trong quá trình hoàn thiện. Cái gì lần đầu tiên cũng thú vị nhưng cũng khó khăn. Ví dụ, như những vở opera khác đã có từ trước thì mình có thể được nghe, được xem hoặc tìm các tư liệu để tham khảo. Nhưng đây là vở opera lần đầu tiên công diễn nên đòi hỏi các nghệ sĩ phải tự “vỡ bài”, tự tập luyện bằng khả năng, sự cảm nhận và sáng tạo của chính mình, được là "phiên bản" đầu tiên nên không thể tránh khỏi những áp lực, tuy nhiên cũng có cả sự hào hứng và tự hào”- nghệ sĩ Bùi Thị trang cho biết.
Dự án có sự góp mặt của Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Yamada Takio tham gia trong vai trò Cố vấn danh dự, cùng sự hỗ trợ, bảo trợ của nhiều tổ chức có liên quan của hai quốc gia Việt Nam-Nhật Bản, trong đó có Bộ Ngoại giao, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch của Việt Nam, Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam và được thực hiện dựa trên những nỗ lực hợp tác của các cơ quan chính phủ, các tổ chức, doanh nghiệp của cả hai quốc gia.
Đặc biệt, ekip sản xuất vở opera này có sự tham gia của Tổng đạo diễn Honna Tetsuji; tác giả âm nhạc Trần Mạnh Hùng; tác giả kịch bản/tác giả soạn lời tiếng Nhật Oyama Daisuke và tác giả soạn lời tiếng Việt Hà Quang Minh cùng nhiều đơn vị khác.
Vở opera được giới chuyên môn đánh giá là tác phẩm “khó” do lần đầu công diễn và chuyển thể âm nhạc, lời hát từ kịch bản tiếng Nhật sang tiếng Việt. Nghệ sĩ Bùi Thị Trang cho biết: “Tôi đã hát nhiều vai trong các vở Opera Ý, Đức, Pháp... nhưng với tôi, hát opera bằng tiếng Việt rất khó, ở chỗ Opera tiếng Ý, Đức nhiều các nguyên âm mở, rất thích hợp để tạo được ra âm thanh đẹp, vang. Còn tiếng Việt có nhiều âm đóng nên khó để hát được rõ lời ở âm vực cao với những nốt treo và từ ngữ phức tạp”.
Sợi dây gắn kết hai nền văn hóa
Xuyên suốt quá trình chuẩn bị, toàn bộ ekip sản xuất đã nỗ lực để giới thiệu tới công chúng câu chuyện tình yêu giữa hai nước Việt - Nhật có thật từ 400 năm trước qua vở opera. Từ đó hướng đến mục tiêu tạo nên tác phẩm như một biểu tượng cầu nối giúp làm sâu sắc hơn mối quan hệ giữa hai quốc gia.
Từ tác giả soạn lời tiếng Việt Hà Quang Minh đã nỗ lực chắt lọc những ý hay nhất, súc tích nhất trong bản gốc để chuyển thể sang bản tiếng Việt, cho đến phần âm nhạc dạt dào cảm xúc của nhạc sĩ Trần Mạnh Hùng. Là người thể hiện các aria, nghệ sĩ soprano Bùi Thị Trang cho biết: “Nhạc sĩ Trần Mạnh Hùng tìm hiểu rất kỹ về âm nhạc Nhật Bản. Chất liệu âm nhạc Nhật Bản được nhạc sĩ Trần Mạnh Hùng lồng ghép khéo léo vào trong vở Opera “Công nữ Anio” rất hay. Bản thân nhạc sĩ cũng đi thực tế ở Nhật Bản trước khi bắt tay vào viết nhạc cho tác phẩm này”.
Dự án opera “Công nữ Anio” còn là cơ hội để nghệ sĩ hai nước mở rộng giao lưu văn hóa, học hỏi lẫn nhau trong phong cách làm việc chuyên nghiệp và tính sáng tạo không ngừng vì mục tiêu chung. Chính vì vậy, vở opera “Công nữ Anio” hứa hẹn sẽ mang lại cho công chúng nhiều bất ngờ thú vị. "Tôi hy vọng rằng, thông qua vở Opera “Công nữ Anio”, sự giao lưu văn hóa - nghệ thuật giữa hai quốc gia Việt - Nhật sẽ ngày càng phát triển hơn. Qua đó, tình hữu nghị giữa hai nước ngày càng bền chặt, đặc biệt trong lĩnh vực âm nhạc. “Công nữ Anio” là một vở opera lớn với nhiều thử thách, tôi nghĩ rằng, sau tác phẩm này mình sẽ trưởng thành hơn rất nhiều”, nghệ sĩ soprano Bùi Thị Trang bày tỏ.
